II SA/Łd 1039/14

Dnia 11 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 roku sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. a.bł. II SA/Łd 1039/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł m.in. o ustaleniu na rzecz G.R. odszkodowania w wysokości 4000 zł za straty w uprawie malin spowodowane na nieruchomości położonej w R. przy ul. A, w wyniku wykonywanych w 1996 r. prac związanych z utwardzeniem nawierzchni ulicy A. Odwołanie od decyzji wniósł G.R. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Tymczasem decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 20 czerwca 2014 r., natomiast odwołanie zostało nadane w dniu 7 lipca 2014, czyli po upływie 14-dniowego terminu. W sprawie nie złożono również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na ww. postanowienie G.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podnosząc merytoryczne argumenty odnośnie do decyzji organu I instancji, wniósł równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że ze względu na stan zdrowia oraz panującą w tym czasie wysoką temperaturę o wysłanie pocztą odwołania poprosił żonę, jednakże na skutek nieszczęśliwych zdarzeń (skręcona i złamana noga żony) sprawa nadania odwołania została przeoczona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 134 w k.p.a. organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95,; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący osobiście odebrał w dniu 20 czerwca 2014 r. przesyłkę z decyzją organu I instancji, nadaną listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upływał zatem w dniu 4 lipca 2014 r. Tymczasem przesyłkę z odwołaniem skarżący nadał listem poleconym w dniu 7 lipca 2014 r. Faktów tych skarżący zresztą nie kwestionuje. Do odwołania skarżący nie dołączył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, mimo, że z zawartych w skardze wyjaśnień wynika, że zdawał sobie sprawę, że wskutek podnoszonych okoliczności odwołanie wniesione zostało po terminie. Świadomość skarżącego w tym względzie pozostaje zresztą bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Fakt złożenia odwołania po terminie i brak wniosku o przywrócenie tego terminu determinuje bowiem wynik niniejszej sprawy. Organ odwoławczy musi bowiem przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania ocenić jego dopuszczalność, w tym przede wszystkim to, czy złożone zostało w terminie. Negatywna weryfikacja tej okoliczności, przy jednoczesnym braku wniosku o przywrócenie terminu, powoduje, że organ zobligowany jest stwierdzić, na podstawie art. 134 k.p.a., wniesienie odwołania po terminie Nie ma w tej kwestii żadnego luzu decyzyjnego. Spóźnione są zatem obecne, zawarte w skardze do Sądu, wyjaśnienia skarżącego, co było powodem złożenia odwołania po terminie. Przyczyny uchybienia terminu mogłyby zostać przez organ ocenione wyłącznie w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu, złożonym do organu wraz z odwołaniem. Oceniając zaś legalność postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, Sąd nie może brać pod uwagę podnoszonych dopiero w skardze okoliczności odnośnie do przyczyn uchybienia terminu, a tym bardziej okoliczności odnoszących się merytorycznych kwestii, które legły u podstaw wydania decyzji organu I instancji. W niniejszym postępowaniu Sąd bada jedynie, czy skarżący rzeczywiście złożył odwołanie z uchybieniem terminu, a jeśli tak - czy zwrócił się z wnioskiem o jego przywrócenie. W przypadku uznania, że termin został przekroczony i strona nie zwróciła się z wnioskiem o jego przywrócenie, nie ma żadnych podstaw, by ocenić wydane rozstrzygnięcie za nieprawidłowe. Skoro zatem decyzja Starosty [...] z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu 20 czerwca 2014 r., a odwołanie wniósł on w dniu 7 lipca 2014 r. (nadając je listem poleconym), to niewątpliwie uczynił to po terminie do jego wniesienia, który upłynął w dniu 4 lipca 2014 r. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. lf