I OSK 422/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-24

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Jan Paweł Tarno, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do sporządzenia i wydania dokumentów (np. wyciągów z wykazu zmian gruntowych, opisów nieruchomości, map, szkiców sytuacyjnych) o określonej treści, które są sprzeczne z danymi posiadanymi w ewidencji gruntów i budynków, lub których nie posiada w zasobie geodezyjnym i kartograficznym?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do sporządzania i wydawania dokumentów, które są sprzeczne z danymi posiadanymi w ewidencji gruntów i budynków lub których nie posiada w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Udostępnianie danych z zasobu ewidencji gruntów i budynków odbywa się w formie czynności materialno-technicznej, a w przypadku odmowy – w formie decyzji administracyjnej. Postępowanie to nie obejmuje tworzenia nowych dokumentów potwierdzających zasadność żądania strony, ani orzekania o prawach lub obowiązkach administracyjnoprawnych.
Stan faktyczny
Strona wniosła o sporządzenie i wydanie różnych dokumentów związanych z ewidencją gruntów i budynków, w tym wyciągów z wykazu zmian gruntowych, opisu nieruchomości i mapy. Organy administracji odmówiły wydania tych dokumentów, wskazując na ich brak w zasobie geodezyjnym lub sprzeczność z aktualnymi danymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1334/14 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania wyciągów z wykazu zmian danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1334/14 oddalił skargę D. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania wyciągów z wykazu zmian danych z ewidencji gruntów i budynków. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Starosta Międzychodzki, po rozpoznaniu wniosków D. B. i G. B., odmówił: 1) sporządzenia i wydania 2 wyciągów z wykazu zmian gruntowych dla działki nr [...] ([...] i [...]) KW [...] lub (i) KW [...] (dawna [...]), położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gm. Sieraków, 2) wydania odpisu wniosku, o którym mowa w § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1946 r. o urządzeniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych (Dz. U. Nr 66, poz. 366), 3) opisu nieruchomości (wypisu z rejestru gruntów) i mapy sporządzonej przez organ państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej właściwy w sprawach prowadzenia ewidencji gruntów, a także szkicu sytuacyjnego nieruchomości lub jej części wraz z opisem granic, w przypadku gdy przepis szczególny na to zezwalał, tj. dokumentów wytworzonych na podstawie ww. przepisu, dołączonych do KW nr [...] (dawna [...]), z których jednoznacznie wynika, że parcele P. L. ujawnione w KW nr [...], a w tym dz. nr [...] obręb [...] gm. Sieraków po II wojnie światowej w momencie tworzenia tzw. zbiorczej księgi wieczystej Skarbu Państwa KW nr [...] (dawna [...]) weszły w jej skład. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. B. i G. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu po rozpatrzeniu ww. zażalenia wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. D. B. i G. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 909/13 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i odmówił sporządzenia i wydania żądanych dokumentów. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Starosta Międzychodzki wydał stronom następujące kopie dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Starostwa: - wykaz zmian gruntowych sporządzony w ramach podziału dz. nr [...] obręb [...] z 1975 r., - wyciąg z wykazu zmian gruntowych dla KW [...] z 2002 r. - wyciąg z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla KW nr [...] z 2004 r., - wyciąg synchronizacyjny KW [...] z 2010 r. Organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty te dotyczą zarówno nieistniejącej obecnie działki nr [...], jak i działek nr [...] i [...]. Wyjaśnił równocześnie, że organ I instancji wskazał, że nie posiada dokumentów opisanych we wniosku pod poz. 2 i 3. WINGiK zaznaczył, że uzupełniając postępowanie wystąpił do Starosty Międzychodzkiego o uzupełnienie informacji i uzyskał odpowiedź, z której wynika, że o wszelkich zmianach w ewidencji i posiadanej dokumentacji dla zmian gruntowych dla dz. nr [...] (obecnie [...] i [...]) położonych w C. gm. Sieraków poinformował D. B. i G. B. i przesłał im ww. wymienione wykazy i wyciągi. Starosta wyjaśnił też, że po ujawnieniu w 1975 r. podziału działki nr [...] ([...] i [...]) na wskazanym obszarze nie zgłoszono żadnej pracy geodezyjnej w Powiatowym Ośrodku Geodezyjnym i Kartograficznym w Międzychodzie. W rezultacie tego organ II instancji w związku z pkt 1 wniosku stron (tj. sporządzenie i wydanie 2 wyciągów z wykazu zmian gruntowych dla dz. nr [...] ([...] i [...]) stwierdził, że Starosta wydał stronom wszystkie posiadane dokumenty dotyczące zarówno działki nr [...], jak i [...]. Wyjaśniono przy tym, że od dokonania podziału działki nr [...] na wskazanym obszarze nie zgłoszono żadnej pracy geodezyjnej, co oznacza, że nie ma innych dokumentów, które mogą stanowić podstawę do sporządzenia i wydania dokumentów innych niż dotychczas wydane stronom. W związku z powyższym żądaniem sporządzenia dokumentu o nazwie "wyciąg z wykazu zmian gruntowych" organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, że nie można - w aktualnym stanie prawnym – sporządzić żądanych dokumentów. Wyjaśniono, że dokument o nazwie wyciąg z wykazu zmian gruntowych był sporządzany w oparciu o nieobowiązujące aktualnie zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. (§ 99 ust. 2 i 4 tego zarządzenia). WINGiK wskazał, że o ile faktycznie brak jest podstaw dla nakładania na organ w oparciu o przepisy dotyczące wydawania wypisów z operatów ewidencyjnych (bądź zaświadczeń co do zawartości tych operatów) obowiązku sporządzania wykazów synchronizacyjny, które dostosowałyby zapisy (oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej ze stanem w ewidencji gruntów, bowiem musiałoby być związane z badaniem przyczyn i podstawy prawnej ujęcia bądź nie ujęcia danej działki w księdze wieczystej i udzielać niejako odpowiedzi na pytanie, czy winna w niej figurować, a to wymagałoby nie tylko przeanalizowania posiadanych rejestrów, map i innych dokumentów w operacie ewidencji gruntów, lecz i dokonania przeglądu chronologicznych wpisów w dziale I księgi wieczystej połączonego z badaniem złożonych w tej księdze dokumentów, a więc zapoznania się z dokumentacją prowadzoną już przez innym podmiot – sąd rejonowy, to jednak o ile wykazy takowe były już sporządzane i znajdują się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, to brak jest przeszkód dla udostępnienia wypisów, bądź wyciągów z nich. Analogiczna sytuacja dotyczy wyciągów z istniejących i znajdujących się w zasobie wykazów zmian gruntowych. Skoro zatem Starosta nie posiada żądanych dokumentów, to zarówno nie może ich wydać, jak i nie można żądać ich sporządzenia przez niego. Stanowisko takie zajął Sąd w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 909/13. Odnosząc się do żądania stron przedstawionego w pkt 2 wniosku organ odwoławczy stwierdził, że brak jest takiego dokumentu w prowadzonym w sposób ciągły i chronologiczny od 1962 r. zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Ustosunkowując się do żądania przedstawionego w pkt 3 wniosku stron WINGiK wskazał, że w związku z tym, że strony żądały wydania między innymi wypisu z rejestru gruntów Sąd w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 909/13 stwierdził, że wydanie wyrysu i wypisu z operatu ewidencji gruntów i budynków jest czynnością materialno-techniczną, a wypis i wyrys nie stanowią zaświadczeń w rozumieniu art. 217 § 1 k.p.a., gdyż regulacja zawarta w Prawie geodezyjnym i kartograficznym ma charakter szczególny wobec regulacji k.p.a. dotyczących wydawania zaświadczeń. Niemniej co do zasady z danych zawartych w operacie ewidencyjnym gruntów istnieje możliwość wydawania nie tylko wypisów i wyrysów, lecz też zaświadczeń, o których mowa w art. 217 § 1 k.p.a. Odmowa zaś wydania wypisu z ewidencji gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej, jeśli organ nie może uczynić zadość żądaniu strony. Z racji tej, że strony domagają się wydania kilku różnych dokumentów (opisu nieruchomości /wypisu z rejestru gruntów/ i mapy, szkicu sytuacyjnego nieruchomości lub jej części wraz z opisem granic, z których jednoznacznie wynika, że parcele P. L. ujawnione w KW [...] /w tym dz. nr [...] obręb [...] gm. Sieraków/ po II wojnie światowej w momencie tworzenia tzw. zbiorczej księgi wieczystej Skarbu Państwa Kw nr [...] /dawna [...]/ weszły w jej skład), a z akt sprawy wynika, że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w C. ujawniona jest księga wieczysta KW nr [...], uznano, że strony w istocie domagają się sporządzenia i wydania wykazu synchronizacyjnego w celu wykazania w jakiej księdze wieczystej winna zostać ujawniona dz. nr [...]. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również fakt, że strony żądają wydania wymienionych dokumentów, z których ma wynikać konkretna treść (żądanie wykazania, że dz. nr [...] wchodzi w skład KW nr [...]). Organ odwoławczy uznał wobec tego, że nie jest możliwe sporządzenie dokumentów dla działki nr [...], z których będzie wynikać, że działka ta zapisana jest w księdze wieczystej nr [...]. Dokumenty takie byłyby bowiem sprzeczne z danymi posiadanymi aktualnie przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. WINGiK zaznaczył przy tym, że nie jest właściwy do oceny żądań pozwu wniesionego przez Starostę przed Sądem Okręgowym w Poznaniu w sprawie II Ca 634/08. D. B. i G. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję z dnia [...] września 2014 r., żądając jej uchylenia w całości lub w jej pkt 2. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. Sąd odrzucił skargę G. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazał, że zarówno organ odwoławczy, jak również Sąd badający legalność decyzji z dnia [...] września 2014 r. związane były oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 909/13. W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że skarżący nie mogą otrzymać wypisów lub wyrysów z takich dokumentów zawartych w operacie ewidencyjnym, które nie znajdują się w posiadaniu Starosty, jednakże rozstrzygnięcie organów winno zostać poparte jednoznacznym i przejrzystym uzasadnieniem, z którego będzie wynikało, iż żaden z dokumentów, którego dotyczy żądanie, niezależnie do nazewnictwa przyjętego przez stronę, nie znajduje się w zasobach składających się na operat ewidencyjny prowadzony przez Starostę Międzychodzkiego. W ocenie Sądu organ odwoławczy właściwie ustalił, że w zasobach Starostwa Powiatowego w Międzychodzie, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, nie ma żądanych przez G. B. i D. B. dokumentów. W rezultacie uzupełnienia postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż Starosta wydał stronom wszystkie posiadane dokumenty dotyczące zarówno działki nr [...], jak i działki nr [...] (będącej we władaniu D. B. i G. B.), wskazując nadto, że na przedmiotowym obszarze od dokonania podziału nie została zgłoszona żadna praca geodezyjna, co oznacza, że nie ma żadnych innych dokumentów w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, które mogłyby stanowić podstawę do sporządzenia i wydania dokumentów innych niż dotychczas wydane stronom. Dokumenty znajdujące się w zasobie organu I instancji, a określone w pkt 1 wniosku, zostały uprzednio wydane stronom, a skoro Starosta nie posiada pozostałych żądanych dokumentów, w tym "wyciągów z wykazu zmian gruntowych dla działki nr [...] ([...] i [...]) obręb [...] gm. Sieraków" to nie może ich sporządzić i wydać. Brak jest bowiem podstaw do nakładania na organ w oparciu o przepisy dotyczące wydawania wypisów z operatów ewidencyjnych (bądź zaświadczeń co do zawartości tych operatów) obowiązku sporządzania wykazów synchronizacyjnych, które dostosowałyby zapisy (oznaczenia nieruchomości) w księdze wieczystej ze stanem w ewidencji gruntów. Ponadto Sąd przytoczył wyrażone w wyroku II SA/Po 909/13 stanowisko, że "o ile Starosta dysponuje dokumentem odnoszącym się do działki nr [...] oraz powstałych w wyniku jej podziału działek nr [...] i [...], z którego wypisów żąda strona, powinien uwzględnić to żądanie w drodze wykonania czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji odmówić wydania wyciągu lub wypisu, w tym ostatnim przypadku przedstawiając odpowiednie uzasadnienie decyzji." Zważywszy więc, że organ odwoławczy ustalił, że brak jest dokumentów pozwalających na załatwienie wniosku w pkt 1 w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu wyciągu lub wykazu zmian gruntowych działki nr [...] ([...] i [...]) to prawidłowo odmówił decyzją sporządzenia i wydania tychże dokumentów. Odnosząc się do załatwienia przez organ odwoławczy sprawy w zakresie pkt 2 i 3 Sąd również powołał się na treść ww. wyroku, w którym wskazano, że w odniesieniu do żądań zainteresowanych, opisanych w punktach 2 i 3 osnowy postanowienia Starosty (analogicznie do wniosku), organy stwierdziły, że brak takich dokumentów w prowadzonym w sposób ciągły i chronologiczny od 1962 r. zasobie geodezyjno-kartograficznym. W takiej sytuacji Sąd co do zasady podzielił stanowisko organów co do braku podstaw do wydania wypisów z żądanych dokumentów. Jednocześnie podzielono stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt II SA/Po 435/10 co do tego, że brak jest przesłanek do utożsamiania wyciągów, czy też wypisów z dokumentów, w tym na przykład wyciągów z wykazów, z samymi wykazami, a zatem żądanie wydania odpowiednich dokumentów może dotyczyć jedynie takich wykazów, które były już sporządzane i znajdują się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, czy odpowiednio wyciągów z istniejących i znajdujących się w zasobie wykazów zmian gruntowych. Przywołanie tego wyroku przez organy obydwu instancji, wbrew twierdzeniom strony, było zasadne, bowiem służyło wyjaśnieniu kwestii obowiązków związanych z załatwieniem przez organy wniosku w tym zakresie w trybie art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Niemniej Sąd zwrócił uwagę na potrzebę, znajdującą swoje oparcie w treści zasad art. 8 i art. 11 k.p.a., komunikatywnego wytłumaczenia (wyjaśnienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia administracyjnego) stronie przesłanek rozstrzygnięcia, skoro odwołanie się do przedmiotowego wyroku strona niewątpliwie odebrała opacznie. W ocenie Sądu organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił w sposób wyczerpujący powody odmowy sporządzenia i wydania stronom żądanych w pkt 2 i 3 wniosku dokumentów. Co do pkt 2 wniosku (wydania odpisu wniosku, o którym mowa w § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1946 r. o urządzeniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych (Dz. U. Nr 66, poz. 366) WINGiK wyjaśnił, że brak jest takiego dokumentu w prowadzonym w sposób ciągły i chronologiczny od 1962 r. zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Odnośnie zaś żądania przedstawionego w pkt 3 wniosku organ II instancji wskazał, że strony w tym punkcie wniosku domagają się wydania kilku różnych dokumentów: opisu nieruchomości (wypisu z rejestru gruntów) i mapy, szkicu sytuacyjnego nieruchomości lub jej części wraz z opisem granic, z których jednoznacznie wynika, że parcele P. L. ujawnione w KW nr [...] (a w tym dz. nr [...] obręb [...] gm. Sieraków) po II wojnie światowej w momencie tworzenia tzw. zbiorczej księgi wieczystej Skarbu Państwa KW nr [...] (dawna [...]) weszły w jej skład. Jednakże z akt sprawy wynika, że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w C. gm. Sieraków ujawniona jest księga wieczysta KW nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził w tej sytuacji, że skarżący w istocie domagają się sporządzenia i wydania wykazu synchronizacyjnego w celu wykazania w jakiej księdze wieczystej winna zostać ujawniona działka nr [...]. Organ podkreślił, że strony zażądały wydania wymienionych dokumentów, z których ma wynikać konkretna treść, tj. żądanie wykazania, że działka nr [...] wchodzi w skład KW nr [...]. W ocenie Sądu organ odwoławczy, zważywszy na powyższe ustalenie (ujawnienie działki nr [...] w księdze wieczystej KW nr [...]) prawidłowo stwierdził, że nie jest możliwe sporządzenie żądanych dokumentów dla działki nr [...], z których wynikać będzie, że zapisana jest ona w księdze wieczystej nr [...], gdyż dokumenty takie byłyby sprzeczne z danymi posiadanymi przez Starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. B., zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące wyjaśnienie niniejszej sprawy oraz pominięcie pism Głównego Geodety Kraju z dnia 8 kwietnia 2009 r. i 20 lipca 2009 r., które miały kluczowe znaczenie dla oceny zakresu żądania skarżącej oraz przyczyn, które legły u podstaw wystosowania przez nią wniosku o sporządzenie i wydanie określonych dokumentów; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 217 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w przypadku stwierdzenia niemożności sporządzenia żądanych przez skarżącą dokumentów na podstawie art. 20 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podczas gdy organ powinien w takiej sytuacji wydać zaświadczenie, w którym potwierdzone zostałyby żądane przez skarżącą fakty oraz stan prawny; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7b. pkt 2, art. 9. ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich niezastosowanie i nieprawidłowe stwierdzenie, iż nie ma podstaw do nałożenia na Starostę Międzychodzkiego obowiązku sporządzenia w sposób prawidłowy i rzetelny żądanych przez skarżącą wykazów zmian gruntowych, w sytuacji gdy znajdujące się w posiadaniu Starosty Międzychodzkiego i wydane skarżącej: wyciąg z wykazu zmian gruntowych KW [...] z dnia 18 września 2002 r. i wyciąg z wykazu zmian danych ewidencyjnych z dnia 3 czerwca 2004 r. dotyczące nieruchomości położonej w C., oznaczonej numerem działki ewidencyjnej [...] zostały wykonane bez zachowania szczególnej dbałości, jaka winna być zachowana przy sporządzaniu jakichkolwiek dokumentów urzędowych, a szczególnie dokumentów do celów prawnych, wobec czego Starosta Międzychodzki posiada obowiązek wydania nowego wyciągu z prawidłowo sporządzonego wykazu zmian gruntowych; 4) naruszenie prawa materialnego, tj. § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt, § 54 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 6 Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich niezastosowanie i stwierdzenie, iż Starosta Międzychodzki nie ma obowiązku sporządzenia i wydania skarżącej nowego wyciągu z prawidłowo sporządzonego wykazu zmian gruntowych, podczas gdy dotychczas sporządzone wykazy są nierzetelne, nieprawidłowe i sprzeczne z danymi zawartymi w ewidencji gruntów oraz księgach wieczystych. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że będący przedmiotem skargi kasacyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lipca 2015 r. nie jest pierwszym wyrokiem w tej sprawie tzn. w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosków stron z dnia 28 stycznia 2013 r. oraz 18 i 24 kwietnia 2013 r. Mianowicie w sprawie tej orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 909/13 uwzględnił skargę skarżących i uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji. W wyroku tym Sąd sformułował ocenę prawną i zawarł wskazania co do dalszego postępowania. Tym samym zarówno organ II instancyjny rozpoznając ponownie sprawę jak i Wojewódzki Sąd rozpoznając skargę związani byli treścią art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanowiona w art. 153 P.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Następstwem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę jest powrót sprawy do właściwego organu administracyjnego, który obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do wyrażonej w tym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w niniejszym postępowaniu, przede wszystkim zobowiązany był zbadać, czy organ II instancyjny wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r. zastosował się do wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 909/13. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd I instancyjny stwierdził, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował się do oceny prawnej i wytycznych co do dalszego prowadzenia postępowania, uzupełnił postępowanie i w rezultacie tego wyczerpująco wyjaśnił przyczyny wydania decyzji odmawiającej sporządzenia i wydania stronom żądanych dokumentów. To przypomnienie i wskazanie powyższych okoliczności jest istotne, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1334/14 musi brać pod uwagę, że Sąd działał w ramach wynikających z art. 153 P.p.s.a. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanego rozstrzygnięcia. Tymczasem zarzuty skargi kasacyjnej nie obejmują art. 153 P.p.s.a., a to oznacza, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła prawidłowości kontroli zaskarżonej decyzji dokonanej przez Sąd I instancyjny w zaskarżonym wyroku. W takich okolicznościach odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania zawartych zarówno w pkt 1 jak i w pkt 2, a dotyczących naruszenia: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 217 §1 k.p.a. należy stwierdzić, że są one niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo skontrolował zaskarżoną decyzję, uznając że przed jej wydaniem organ prawidłowo ustalił i wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji w sposób wyczerpujący wyjaśnił powody odmowy sporządzenia i wydania stronom żądanych w pkt 2 i 3 wniosku dokumentów. WINGiK wyjaśnił, że w prowadzonym w sposób ciągły i chronologiczny od 1962 r. zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentu o którym mowa w pkt 2 wniosku, zaś odnośnie żądania zawartego w pkt 3 wniosku organ wyjaśnił, że wnioskodawcy domagając się wydania kilku różnych dokumentów, a w istocie domagają się sporządzenia wykazu synchronizacyjnego z którego ma wynikać konkretna treść, tj. wykazanie, że działka nr [...] wchodzi w skład w skład KW nr [...], a zważywszy, że działka ta ujawniona jest w KW [...], nie jest możliwe sporządzenie żądanych dokumentów dla działki nr [...], gdyż dokumenty te pozostawałyby w sprzeczności z danymi posiadanymi przez Starostę. Niezasadne jest również wskazywanie na naruszenie art. 217 §1 k.p.a., jak podnosi skarżąca skoro organ stwierdził, że nie jest możliwe wydanie żądanego dokumentu, to powinien wydać zaświadczenie odpowiedniej treści, w którym potwierdziłby fakt, że wspomniane wcześniej wyciągi zmian gruntowych zostały sporządzone nierzetelnie i przedstawić prawidłowy wykaz zmian gruntowych. Kwestia relacji pomiędzy przepisami dotyczącymi wydania wyrysu i wypisu z operatu ewidencji gruntów, a problematyką wydawania zaświadczeń w rozumieniu art. 217 §1 k.p.a. była już przedmiotem rozważań w wcześniejszym wyroku, tj. wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 909/13, jak również w zaskarżonym wyroku. Stąd też niejako na marginesie sprawy należy przypomnieć, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Ponieważ zaświadczenie stanowi poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego, to jest pochodną ich istnienia. Tym samym postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do tworzenia nowych dokumentów potwierdzających zasadność żądania strony. Dlatego argumentacja skargi kasacyjnej, że organ w zaświadczeniu powinien potwierdzić, że wyciągi zmian gruntowych sporządzone zostały nierzetelnie, a następnie przedstawić prawidłowy wykaz zmian gruntowych jest niezgodna zarówno z przepisami dotyczącymi ewidencji gruntów i budynków jak i z istotą przepisów k.p.a. dotyczących zaświadczeń. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7b pkt 2, art. 9 ust. 2, 3 i 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2, § 45 ust.1 pkt 1, § 54 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść powołanych przepisów ustawowych. Zgodnie z art. 7b pkt 2 wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody wykonuje zadania niezastrzeżone na rzecz organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w szczególności: kontroluje działania administracji geodezyjnej i kartograficznej. Z kolei powołany art. 9 ustawy stanowi: ust 1. Główny Geodeta Kraju kontroluje działalność wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Ust 2. Wojewódzcy inspektorzy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego przeprowadzają kontrolę działalności organów administracji geodezyjnej i kartograficznej oraz wykonujących prace geodezyjne lub prace kartograficzne przedsiębiorców, a także państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zwanych dalej "jednostkami organizacyjnymi". Ust 3. Kontrole, o których mowa w ust. 1 i 2, przeprowadza się w zakresie legalności i rzetelności, a w odniesieniu do organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej również w zakresie celowości. Ust 4. Główny Geodeta Kraju w ramach kontroli działalności wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego może objąć kontrolą działalność organów administracji geodezyjnej i kartograficznej oraz przedsiębiorców i jednostek organizacyjnych. Ust. 5. Do kontroli działalności organów administracji geodezyjnej i kartograficznej oraz jednostek organizacyjnych stosuje się przepisy art. 11-57 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. poz. 1092). Wskazane przepisy zawarte są w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym Służba Geodezyjna i Kartograficzna i określają kompetencje organów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego i organów administracji geodezyjno kartograficznej. Natomiast problematyka dotycząca postępowania ewidencyjnego, w tym zasad udostępniania danych z zasobu ewidencji i gruntów i budynków, uregulowana jest w rozdziale 4 ustawy zatytułowanym Ewidencja Gruntów i Budynków. Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania było żądanie udostępnienia danych z zasobu ewidencji gruntów i budynków, które następuje w formie czynności materialno-technicznej, a przypadku odmowy udostępnienia w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w ramach tego postępowania, tj. udostępniania danych z zasobu ewidencji gruntów i budynków nie można żądać od organu ewidencyjnego sporządzenia dokumentów i to dokumentów o określonej treści, których nie ma w zasobie, a nadto taki dokument nie znajdowałby podstawy w dotychczasowym stanie zasobu. Natomiast przedmiotem tego postępowania nie było postępowanie ewidencyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, takie postępowanie nie zostało wszczęte ani na wniosek, ani z urzędu, podczas gdy powoływane przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dotyczą tego postępowania. Dlatego też zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uwzględnione, a przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 P.p.s.a została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło