II GSK 1044/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P. Sp. z o.o. w Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2685/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G. P. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu powiatu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 2685/14, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę G. P. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu powiatu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił Spółce uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł. Jak wskazał Sąd, zarządzeniem z dnia 26 września 2014 r. Przewodniczący Wydziału WSA w W. wezwał Spółkę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia poprzez: 1/ złożenie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, potwierdzającego takie umocowanie w dacie podpisania skargi, 2/ złożenia dokumentu, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginalne lub uwierzytelnionej kopii. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 8 października 2014 r. W dniu 15 października 2014 r. pełnomocnik Spółki nadesłał zarówno uwierzytelnioną kopię odpisu pełnego z KRS, jak i uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa procesowego z 14 października 2014 r. Sąd uznał, że skoro skargę sporządzono w dniu 21 sierpnia 2014 r., a wniesiono 22 sierpnia 2014 r. (data nadania), to pełnomocnictwo z 14 października 2014 r. nie było aktualne w dacie podpisania skargi, więc brak formalny skargi nie został prawidłowo usunięty, toteż skarga podlegała odrzuceniu, zaś uiszczony od niej wpis zwrotowi. Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 12 lutego 2015 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona postępowania sądowoadministracyjnego nie usunęła braku formalnego skargi na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2014 r., gdyż nie złożyła prawidłowego pełnomocnictwa procesowego dla radcy prawnego na dzień wniesienia skargi tj. na dzień 22 sierpnia 2014 r. a pełnomocnictwo zostało złożone w wyniku wezwania do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 26 września 2014 r. w dniu 15 października 2014 r. i opatrzone datą 14 października 2014 r., podczas gdy nie jest wymagane złożenie pełnomocnictwa procesowego opatrzonego datą złożenia skargi, może ona być późniejsza byle z pełnomocnictwa wynikało uprawnienie do występowania w imieniu skarżącego przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Stosownie do treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Jak wynika z piśmiennictwa i utrwalonego już stanowiska judykatury sądów administracyjnych pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (por. np. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2009 r. o sygn. akt I GSK 608/08, publik. w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przypadku złożenia skargi przez pełnomocnika działającego w imieniu osoby prawnej przy dokonaniu pierwszej czynności, pełnomocnik jest obowiązany oprócz pełnomocnictwa dołączyć dokument wykazujący umocowanie osób upoważnionych do działania w imieniu tej osoby prawnej. Przewidziany w art. 37 § 1 p.p.s.a. wymóg dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy jest tylko potwierdzeniem udzielonego wcześniej pełnomocnictwa poprzez jego potwierdzenie w zmaterializowanej, pisemnej formie. Oznacza to, że udzielone pełnomocnictwo w takiej formie ma charakter deklaratoryjny. Nieuprawnione jest twierdzenie, że w momencie podpisania skargi pełnomocnik nie był umocowany, skoro przedstawione pełnomocnictwo na piśmie miało datę późniejszą. Wobec tego niedołączenie pisemnego pełnomocnictwa jest usuwalnym brakiem formalnym i wymóg zawarty w tym uregulowaniu spełnia pisemne potwierdzenie pełnomocnictwa także wówczas, gdy zostanie sporządzone po wniesieniu skargi. Odrzucenie skargi jedynie z tego powodu, że pełnomocnictwo zostało formalnie udzielone w dacie późniejszej niż wniesienie skargi stanowi nadmierny rygoryzm, powodujący ograniczenie prawa do sądu (por. J. Drachal, Komentarz do art. 37 p.p.s.a. [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 225 – 226). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że dostrzegając braki formalne skargi, sporządzonej w dniu 21 sierpnia 2014 r., Przewodniczący Wydziału WSA w W. słusznie wezwał pełnomocnika Spółki, który skargę podpisał, do uzupełnienia jej braków, poprzez złożenie pełnomocnictwa i dokumentu, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa. Niemniej jednak określenie w wezwaniu wymogu, by pełnomocnictwo było udzielone w dacie podpisania skargi stanowiło – zgodnie z tym co wyżej powiedziano – przejaw niczym nieuzasadnionego, a więc nadmiernego rygoryzmu, godzącego w prawo do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Uznać trzeba, że skoro pełnomocnik wykonał omawiane wezwanie w terminie i 15 października 2015 r. przesłał do Sądu uwierzytelnioną kopię odpisu aktualnego z KRS Spółki, jak również uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa, opatrzonego datą 14 października 2014 r., to prawidłowo uzupełnił obydwa braki formalne skargi. Stąd też Sąd nie mógł odrzucić skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie) tylko dlatego, że data widniejąca na dokumencie pełnomocnictwa (14 października 2014 r.) nie pokrywała się z datą podpisania skargi (21.08.2014 r.), bowiem dokument pełnomocnictwa, opatrzony datą późniejszą niż data podpisania skargi, potwierdza jedynie udzielenie pełnomocnictwa obowiązującego w dniu podpisania skargi, także jej wniesienia. Ponadto NSA zwraca uwagę, że w zarzucie skargi kasacyjnej nieprawidłowo wskazano jako naruszony przez Sąd art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pomimo że Sąd tego przepisu nie stosował, niemniej w uzasadnieniu prawidłowo wskazano art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc ta wada w sformułowaniu zarzutu kasacyjnego nie dyskwalifikowała skargi kasacyjnej pod względem art. 183 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. NSA orzekł jak w sentencji postanowienia. NSA nie rozstrzygnął o kosztach postępowania, ponieważ w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 3, poz. 42) sąd kasacyjny przyjął, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.