II OSK 1533/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-22

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Barbara Adamiak, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współczesne odpisy aktów stanu cywilnego wydane przez organy innego państwa, stwierdzające polską narodowość przodków, mogą stanowić wystarczający dowód polskiego pochodzenia w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, zwłaszcza gdy istnieją rozbieżności w dokumentach dotyczących narodowości pradziadka?
Ratio decidendi
Współczesne odpisy aktów stanu cywilnego, nawet wydane przez organy innego państwa, mogą być dowodem polskiego pochodzenia, jeśli nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do ich autentyczności i treści. Organ ma obowiązek ocenić te dokumenty wnikliwie, a w przypadku wątpliwości lub braku jednoznacznych dowodów, powinien pouczyć stronę o możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie potwierdzenia obywatelstwa polskiego przodków i rozważyć zawieszenie postępowania. Ujawnienie nowych dowodów istotnych dla sprawy, które istniały przed wydaniem decyzji, ale nie były znane organowi, stanowi podstawę do uchylenia decyzji, jeśli miało wpływ na jej treść.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się V. M. ze względu na niewykazanie polskiego pochodzenia przodków. Cudzoziemiec przedstawił współczesne dokumenty (akty urodzenia, wyciągi z rejestrów stanu cywilnego) dotyczące narodowości babki i pradziadków. Organ uznał te dokumenty za niewiarygodne z powodu ich współczesnego charakteru i rozbieżności w danych dotyczących pradziadka. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że skarżący wykazał związki z polskością, a kwestia narodowości przodków wymagała głębszego zbadania, w tym analizy przepisów dotyczących obywatelstwa polskiego z okresu międzywojennego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak del NSA Janina Kosowska Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2367/14 w sprawie ze skargi V. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz V. M. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi V. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W toku postępowania cudzoziemiec przedstawił sporządzony w dniu [...] lipca 2013 r. wtórnik jego aktu urodzenia, w którym nie zamieszczono informacji o narodowości jego rodziców; wydany w dniu [...] kwietnia 2013 r. wyciąg z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o Państwowej Rejestracji Narodzin dotyczący urodzenia matki cudzoziemca N. M., zawierający wpis o polskiej narodowości babci cudzoziemca O. M.; sporządzony w dniu [...] lutego 2013 r. wyciąg z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o Rejestracji Urodzin nr [...] dotyczący babki cudzoziemca, z którego wynika, iż prababka strony P. B. posiadała narodowość polską, zaś pradziadek - A. B. był narodowości [...]; sporządzony w dniu [...] sierpnia 2014 r. wtórnik aktu urodzenia matki cudzoziemca N. M., w którym nie zamieszczono informacji o narodowości jej rodziców; wydany w dniu [...] sierpnia 2014 r. wyciąg z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o Państwowej Rejestracji Narodzin dot. narodzin babki cudzoziemca - A. B. (O. B.), zawierający wpis o polskiej narodowości pradziadków cudzoziemca P. B. i A. O. M.; sporządzony w dniu [...] września 2014 r. wyciąg z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Ludności o Zawarciu Małżeństwa oraz Potwierdzeniu Nazwiska Przedmałżeńskiego dot. zawarcia przez babkę cudzoziemca A. B. w dniu [...] r. związku małżeńskiego z W. M. oraz pismo z Ministerstwa Sprawiedliwości [...] z [...] września 2014 r. dot. zmian zapisów w akcie urodzenia babki cudzoziemca - A. B., ur. [...] r. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił stanowisko Wojewody [...], że V. M. nie wykazał, że jego przodkowie posiadali polską narodowość, pochodzenie lub obywatelstwo. Przedstawione w toku postępowania dokumenty, które stwierdzają polską narodowość babki cudzoziemca i jego pradziadków zostały wydane współcześnie i nie mogą być uznane za wiarygodne dowody potwierdzające polskie pochodzenie cudzoziemca, gdyż nie jest możliwa weryfikacja - czy zapisy w nich umieszczone odpowiadają treści zapisów w dokumentach pierwotnych. Ponadto w przedłożonych dokumentach widnieją rozbieżności dotyczące pochodzenia jego pradziadka - A. B.. W dokumencie sporządzonym w dniu [...] lutego 2013 r. zamieszczono zapis, iż A. B. był narodowości [...], natomiast w dokumencie wydanym w dniu [...] sierpnia 2014 r. zapisano, iż pradziadek cudzoziemca posiadał narodowość polską. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w sprawie okolicznością bezsporną jest, że V. M. wykazał posiadanie związków z polskością. Natomiast kwestią sporną jest - czy skarżący w toku postępowania wykazał narodowość polską swoich wstępnych, w sytuacji kiedy powołując się na narodowość polską swojej babki O. M. z domu B. oraz na narodowość polską prababki P. B. oraz pradziadka A. B. przedłożył współczesne dokumenty wytworzone przez organy innego państwa, tj. [...]. Sąd podkreślił, że autentyczność tych dokumentów nie została w postępowaniu administracyjnym zakwestionowana. Nie ujawniły się także żadne okoliczności, w świetle których prawdziwość poczynionych w dokumentach [...] adnotacji o polskiej narodowości babki i pradziadków skarżącego budziłaby uzasadnione wątpliwości. W toku postępowania administracyjnego skarżący wskazał, że jego babka - A. B. urodziła się w miejscowości [...], która obecnie należy do terytorium [...], a w dacie jej urodzenia, tj. w [...] r. należała do ziem polskich i stanowiła integralną część terytorium [...]. Uwzględniając zatem datę urodzenia A. B., tj. [...] r., zastosowanie ma ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 7, poz. 44 ze zm.), która w art. 4 pkt 1 stanowiła, że obywatelstwo polskie nabywało się przez urodzenie. Z kolei art. 5 zd. 1 stanowił, iż przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne-obywatelstwo matki. Sąd podkreślił, że rodzice A. B. pozostawali w związku małżeńskim. Decydujące znaczenie miała zatem okoliczność, czy obywatelstwo polskie posiadał jej ojciec - A. B. W tym zakresie Sąd odwołał się do Traktatu Pokojowego między głównymi Mocarstwami Sprzymierzonymi i Stowarzyszonymi a Polską podpisanego w Wersalu w dniu 28 czerwca 1919 r. (Dz. U. R. P. z 1920 r. Nr 110, poz. 728) na podstawie którego Polska uznała za obywateli polskich, z samego prawa i bez żadnych formalności, tych obywateli niemieckich, austriackich, węgierskich lub rosyjskich, którzy w chwili uzyskania przez Traktat mocy obowiązującej, posiadali stałe zamieszkanie (domiciliés) na terytorium uznanym lub które będzie uznane za część składową Polski (art. 3 Traktatu). Wówczas obszar Państwa Polskiego obejmował województwa: [...], co potwierdza treść art. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 czerwca 1920 r. w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 320). Powyższy sposób nabycia obywatelstwa polskiego znalazł następnie potwierdzenie w art. 2 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego. W ocenie Sądu nie można było wykluczyć, iż pradziadek skarżącego z mocy samego prawa nabył obywatelstwo polskie na podstawie Traktatu Pokojowego, poprzez fakt stałego zamieszkiwania na obszarze państwa Polskiego w dniu [...] r. Okoliczność ta w toku postępowania administracyjnego nie została przez organy ustalona i rozważona. Jeżeli w sprawie zostanie wykazane, że A. B. w dniu [...] r. posiadał stałe zamieszkanie (domiciliés) na obszarze Państwa Polskiego, to z mocy prawa nabył obywatelstwo polskie, a jego córka A. B., zgodnie z art. 4 pkt 1 i art. 5 zd. 1 ustawy obywatelstwie Państwa Polskiego, obywatelstwo polskie nabyłaby - przez urodzenie jako dziecko ślubne - po ojcu. Sąd stwierdził również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, jednak nie znane organowi w chwili wydania decyzji. Dotyczy to złożonej przez pełnomocnika skarżącego wraz ze skargą kopii akt źródłowych stanu cywilnego A. B. z [...] r. wraz z tłumaczeniem. Zdaniem Sądu treść tego dokumentu może mieć istotne znaczenie dla oceny i rozstrzygnięcia kwestii posiadania przez skarżącego pochodzenia polskiego, przez co nastąpiło ziszczenie się dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a to wyczerpało treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, podnosząc naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji polegające na: a. błędnym przyjęciu, że art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji stanowi przepis prawa materialnego, podczas gdy przepis ten odnosi się do postępowania dowodowego i jako taki stanowi przepis regulujący postępowanie administracyjne; b. przyjęciu, że organ dopuścił się błędnej wykładni art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji, podczas gdy wykładnia ta miała oparcie w orzecznictwie i nie odbiegała w sposób zasadniczy od wykładni przyjętej przez Sąd; c. przyjęciu, że organ dopuścił się błędnej wykładni art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika na czym miałby polegać błąd tej wykładni; 2) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji, polegające na: - błędnym przyjęciu przez Sąd, że w postępowaniu nie ujawniły się żadne okoliczności, w świetle których prawdziwość zawartych w dokumentach [...] adnotacji o polskiej narodowości babki i pradziadków skarżącego budziłaby uzasadnione wątpliwości; - błędnym zarzuceniu organowi naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. (podczas gdy żadne istotne dla sprawy dowody nie zostały pominięte) przy jednoczesnym braku wyraźnego wskazania, które z dowodów nie zostały przez ten organ dopuszczone jako dowód w sprawie; - błędnym zarzuceniu organowi naruszenia art. 76 k.p.a. przy jednoczesnym niewyjaśnieniu, dlaczego miało dojść do naruszenia tego przepisu; - błędnym przyjęciu, że w świetle art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji (wykładanych i stosowanych łącznie) dołączone do akt sprawy dokumenty wystawione współcześnie przez władze [...], nie mogły stanowić wystarczającego dowodu polskiej narodowości przodków skarżącego; - błędnym przyjęciu, że w toku postępowania możliwe było prowadzenie postępowania wyjaśniającego, dotyczącego potwierdzenia posiadania polskiego obywatelstwa przez babkę skarżącego, pradziadka skarżącego oraz prababkę skarżącego, podczas gdy z dołączony do akt sprawy dokumentów nie wynikało jednoznacznie, że ww. osoby posiadały polskie obywatelstwo; 3) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji poprzez błędne uznanie, że [...] dokumenty dotyczące stanu cywilnego przodków skarżącego, zawierające zapisy o ich narodowości, mogą zostać uznane za dokumenty urzędowe o których mowa w art. 76 § 1 k.p.a., także w zakresie dotyczącym zapisów o narodowości ww. osób i mogą korzystać w tym zakresie z domniemania zgodności z prawdą; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w postaci błędnej jego wykładni polegającej na przyjęciu, że stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny oraz utożsamianie każdej z podstaw wznowienia postepowania administracyjnego z naruszeniem prawa, podczas gdy nie wszystkie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego związane są z naruszeniem prawa, a w konsekwencji stwierdzenie niektórych z nich, w tym w szczególności przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie daje podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny. Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną V. M. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a - w świetle zawężającej wykładni art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji dokonanej przez organ, skutkującej wydaniem decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, wyłącznie na podstawie nieprzedstawienia dokumentów źródłowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o repatriacji - nie mógł się ostać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji, który ma zastosowanie w sprawie w zakresie dotyczącym potwierdzania polskiego pochodzenia, jednoznacznie wynika, że dokumentami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być także inne dokumenty, niż wymienione w art. 6 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten nie wprowadza ograniczeń, które pozwalałyby na przyjęcie z góry założenia, że nie mogą to być dokumenty wydane współcześnie, w tym dokumenty wydane przez organy państwowe [...], ale także przepis ten nie zawiera ograniczenia, że "inne dokumenty", o których mowa w tym przepisie mają być wydane w czasie zbliżonym do czasu zdarzenia, które dokumentują. Takich ograniczeń nie można uzasadniać także tym, że w art. 6 ust. 2 ustawy o repatriacji wskazano przykładowo dokumenty, które mogą potwierdzać polskie pochodzenie. Należy przy tym zwrócić uwagę, że odpisy i wyciągi z aktów stanu cywilnego wydawane współcześnie odnoszą się do aktów stanu cywilnego, które dokumentują zdarzenia z daty ich pierwotnej rejestracji. Oznacza to, że odpisy i wyciągi wydane na podstawie akt stanu cywilnego, w tym także wyciągi, odpisy i wypisy z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego [...], powinny być poddane wnikliwej ocenie w postępowaniu administracyjnym, co do tego, czy na ich podstawie można ustalić polskie pochodzenie osoby, która ubiega się o pozwolenie na osiedlenie się, przy uwzględnieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji powołał art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, który stanowi, że za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie oraz spełniają warunek z art. 5 ust. 1 pkt 2. Sąd wskazał, że nie można wykluczyć, iż babka i pradziadek skarżącego posiadali obywatelstwo polskie, chociaż okoliczność ta nie wynikała bezpośrednio z dokumentów zawierających informację (niekwestionowaną przez organ) o polskim pochodzeniu prababki, dokumentów zawierających wykluczające się informacje o narodowości pradziadka skarżącego ani też z dokumentu Ministerstwa Sprawiedliwości [...] z dnia 2 września 2014 r. obrazującego brak zmian w akcie urodzenia babki skarżącego odnoszących się do narodowości jej rodziców (pradziadków skarżącego). Nie sposób zgodzić się również ze stanowiskiem organu, że nie miał obowiązku i możliwości czynienia ustaleń w zakresie polskiego obywatelstwa przodków skarżącego, które to ustalenia gdyby zostały przez organ poczynione - mogłyby przesądzić polskie pochodzenie skarżącego. W świetle powyższych ustaleń organ powinien pouczyć stronę o możliwości złożenia wniosku, który wszczynałby odrębne postępowanie w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przodków skarżącego (art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim) i na skutek wszczętego postępowania ewentualnie rozważyć możliwość zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się do czasu rozstrzygnięcia w zakresie obywatelstwa (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Z tych względów, słusznie wywiódł Sąd pierwszej instancji, że organ naruszając art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób niewłaściwy dokonał oceny sprawy w kontekście przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o repatriacji, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kolejny zarzut - naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utożsamianie każdej z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego z naruszeniem prawa, podczas gdy nie wszystkie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego związane są z naruszeniem prawa, a w konsekwencji stwierdzenie niektórych z nich, w tym w szczególności przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie daje podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej - również nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymaga, aby okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania stanowiła naruszenie prawa. W szczególności ujawnienie w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nowych okoliczności lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znany organowi, który wydał decyzję, musi być zawsze oceniane w świetle art. 7 k.p.a., który przewiduje, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 7 k.p.a. wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącą jedną z najważniejszych zasad postępowania administracyjnego. Wynikają z niej dwa obowiązki organu. Po pierwsze, organ ma obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i w tym celu w oparciu o normę prawa materialnego ocenia, jakie fakty mają istotne znacznie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody w tym celu są potrzebne, po drugie zaś organ z urzędu przeprowadza te dowody, a następnie je rozpatruje, do czego zobowiązuje go treść art. 77 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że nie ujawnienie okoliczności lub dowodów w toku postępowania administracyjnego, może w konkretnym przypadku wiązać się z uchybieniem przez organ powyższym obowiązkom, przy czym skarżący ma prawo współuczestniczyć w prowadzonym postępowaniu administracyjnym poprzez udział w ustalaniu i wyjaśnianiu stanu faktycznego, w tym przedstawianie wniosków dowodowych na etapie postępowania administracyjnego, a nie dopiero na etapie postępowania sądowego. Należy podkreślić, że przesłanki wznowienia postępowania powiązane są z kwalifikowanymi wadami procesowymi, uzasadniającymi uchylenie decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcie sprawy w nowym, wolnym od wad procesowych, postępowaniu administracyjnym, albowiem naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wiąże się z oceną prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Artykuł 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi o wznowieniu postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku ze stwierdzeniem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wiążące się z ujawnieniem nowych okoliczności lub dowodów, musi być zatem poprzedzone oceną ich przydatności dla potrzeb postępowania prowadzonego przez organ administracyjny po uchyleniu decyzji przez sąd. Należy zatem uznać, że dla uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. nie wystarcza samo stwierdzenie, że po jego wydaniu doszło do ujawnienia nowych istotnych dla sprawy dowodów lub okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania tego aktu, nieznanych organowi orzekającemu, lecz konieczne jest ustalenie ich istotności dla sprawy poprzez dokonanie oceny przydatności dowodów przedstawionych przez stronę dla potrzeb ponownego postępowania przed organem (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., II OSK 2002/06). Sąd powinien zatem wyjaśnić, czy ujawnione dowody lub okoliczności są istotne dla sprawy, a zatem w jaki sposób zapoznanie się z nimi przez organ może wpłynąć na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2008r., sygn. akt II OSK 121/07). Istotne dla sprawy będą zatem tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływał na treść orzeczenia, a zatem których ocena miałaby znaczenie w sprawie, a nie tylko prowadziła do wznowienia postępowania. W świetle powyższego, słusznie Sąd I instancji wywiódł, że kopia akt źródłowych stanu cywilnego z [...] r. dotycząca babki skarżącego, załączona przy skardze do sądu administracyjnego, stanowi nowy dowód istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie znany organowi, który wydał decyzję, mający istotne znaczenie przy ustalaniu polskiego pochodzenia przez organ w sprawie udzielenia zezwolenia skarżącemu na osiedlenie się. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., bowiem organ, rozpoznając wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, nie wyjaśnił należycie sprawy. Z tych względów, mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło