III SA/Kr 645/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. R. – M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia S. R. – M., wniesionego przez pełnomocnika H. R., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji - Burmistrza Miasta - z dnia [...] 2011 r., znak: [...], którym ustalono koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości dotyczącego granicy działki ewidencyjnej nr [...] położonej w S, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], będącą własnością S. R., zam. ul. W, K, z sąsiednimi działkami ewidencyjnymi: nr [...] oraz nr [...], będącymi we władaniu Gminy S, na kwotę 335,79 zł oraz zobowiązano S. R. do uiszczenia powyższej kwoty w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia na wskazany rachunek bankowy. W podstawie prawnej wskazano art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 262, art. 264 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Burmistrz Miasta S wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granicy działki ewidencyjnej nr [...] położonej w S, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], będącą własnością S. R., z sąsiednimi działkami ewidencyjnymi: nr [...] oraz nr [...], będącymi we władaniu Gminy S. Pismem z dnia 23 maja 2011 r., upoważniono uprawnionego geodetę, inż. J. Z., do czynności ustalenia granicy pomiędzy ww. działkami. W dniu 23 sierpnia 2011 zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe przedmiotowych nieruchomości z udziałem przedstawicieli Gminy S oraz H. R., pełnomocnika S. R. Strony nie uzgodniły wzajemnie wspólnej granicy oraz odrzuciły możliwość zawarcia ugody w toku postępowania. W związku z powyższym Burmistrz Miasta S, decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...] umorzył, wszczęte z urzędu, postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, oraz przekazał z urzędu sprawę wraz z operatem pomiarowym do rozpatrzenia przez Sad Rejonowy. Równocześnie postanowieniem z dnia [...] 2011 r., znak: [...], Burmistrz Miasta S ustalił koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia, dotyczącego granicy działki ewidencyjnej nr [...] położonej w S, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], będącą własnością S. R., z sąsiednimi działkami ewidencyjnymi: nr [...] oraz nr [...], będącymi we władaniu Gminy S, na kwotę 335,79 zł, oraz zobowiązał S. R. do uiszczenia ww. kosztów w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 152 Kodeksu cywilnego, właściciele gruntów sąsiadujących zobowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów, a koszty z tym związane ponoszone są po połowie, a Gmina dokonała zapłaty za zlecenie uprawnionemu geodecie wykonania przedmiotowego rozgraniczenia w kwocie 671.58 zł. Pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. H. R., pełnomocnik S. R. – M. wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji. Podniósł w szczególności, że w punkcie l rzeczonego postanowienia, Burmistrz Miasta S ustalił koszty postępowania w sprawie na kwotę 335,79 zł, a w punkcie drugim zobowiązał S. R. – M. do zapłaty całych tych kosztów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazało, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe. Wskazało, że w ustawie z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne brak jest regulacji dotyczącej kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W związku z powyższym zastosowanie znajdują tutaj odpowiednie przepisy działu IX k.p.a. zatytułowanego: "Opłaty i koszty postępowania". Zgodnie z treścią art. 262 § l k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Zauważyło przy tym Kolegium, że zgodnie z treścią wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2011 r. Sygn. [...]: "organ administracji publicznej, zgodnie z art. 262 § l pkt 2 k.p.a., powinien kierować się celem postępowania rozgraniczeniowego, zatem zauważyć korzyści jakie dzięki rozgraniczeniu nieruchomości uzyskują strony w nim uczestniczące, a nie tylko skupiać się na podmiocie, który wystąpił z żądaniem jego wszczęcia" Ponadto sąd wskazał, że w "W postępowaniu rozgraniczeniowym znajduje zastosowanie art. 152 k.c. stanowiący, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej." Jak podkreśliło Kolegium stanowisko takie jest także konsekwencją przyjętej w dniu 11 grudnia 2006 uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którą: "organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania." Wskazało Kolegium, że z załączonej do akt sprawy Faktury Vat nr [...] wystawionej 28 listopada 2011 r. wynika, iż koszt przeprowadzonych w sprawie usług geodezyjnych wyniósł , po odliczeniu kar za nieterminowe wykonanie zlecenia, kwotę 671,58 zł. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Burmistrz Miasta S zobowiązał S. R., będącą właścicielem działki nr [...] do uiszczenia kwoty w wysokości 335,79 zł, a zatem stanowiącej połowę całkowitych kosztów poniesionych w związku z rozgraniczeniem nieruchomości. Fakt ten został przez organ I instancji przytoczony w treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, w którym stwierdził, iż "gmina dokonała zapłaty za zlecenie uprawnionemu geodecie wykonania przedmiotowego rozgraniczenia na łączną kwotę 671,58 zł". W związku z powyższym, zarzut strony, że została ona zobowiązana do poniesienia całości kosztów postępowania Kolegium uznało za bezzasadny. Dlatego też, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji i utrzymało je w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostały powtórzone w szczególności argumenty dotyczące obciążenia strony skarżącej całością kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz nieprawidłowo podejmowanych przez organy czynności z tym związanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. Przypomnieć należy, że przy rozgraniczaniu nieruchomości unormowanym przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego występują dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Natomiast od decyzji organu administracyjnego I instancji nie przysługuje stronom odwołanie do organu administracyjnego II instancji, lecz w myśl art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dni doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Konsekwencją takiej dwufazowości postępowania rozgraniczeniowego jest to, że w postępowaniu administracyjnym, oprócz przepisów k.p.a., mogą mieć zastosowanie także przepisy Kodeksu cywilnego. W związku z tym należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych (tak NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006r., sygn. akt I OPS 5/06, Lex Omega nr 229485). Zatem przy ustalaniu rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego będą miały zastosowanie: powołany wyżej art. 152 k.c. oraz art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Wyjaśnić trzeba, że koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety, wydatki poniesione za sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu organy rozłożyły koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy skarżącą i Gminą S – tj. pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego w sposób, który odpowiada prawu. Nie jest wobec tego zasadny zarzut, że skarżąca została obciążona poniesieniem całości kosztów postepowania rozgraniczeniowego. Wyraźnie bowiem wynika ze stwierdzenia organu I instancji w uzasadnieniu postanowienia tego organu, jak trafnie podkreśliło w kwestionowanym skargą postanowieniu Kolegium, że "gmina dokonała zapłaty za zlecenie uprawnionemu geodecie wykonania przedmiotowego rozgraniczenia na łączną kwotę 671,58 zł", co oznacza, że drugą połowę z tych kosztów winna ponieść skarżąca, tj. w wysokości – 335,79 zł.. i do uiszczenia kwoty w takiej wysokości kosztów postepowania rozgraniczeniowego została skarżąca zobowiązana kwestionowanym postanowieniem. Myli się więc całkowicie skarżąca i jej pełnomocnik, twierdząc, że organy zobowiązały ją do poniesienia całości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.