V SA/Wa 2525/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-13

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Dorota Mydłowska, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik towaru objętego procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego ponosi odpowiedzialność za dług celny w przypadku, gdy towar został skradziony, a procedura nie została zakończona z powodu kradzieży?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewoźnik towaru objętego procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego ponosi odpowiedzialność za dług celny, nawet jeśli towar został skradziony, a procedura nie została zakończona z powodu kradzieży. Odpowiedzialność ta wynika z faktu niewykonania obowiązku przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia, a brak winy przewoźnika w zaistniałej sytuacji nie zwalnia go z obowiązku uiszczenia należności powstałych w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego. Odpowiedzialność przewoźnika, podobnie jak głównego zobowiązanego, jest odpowiedzialnością za sam skutek niewykonania obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Towar w postaci klejów został objęty procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego, jednak nie dotarł do urzędu przeznaczenia z powodu kradzieży. Organ celny uznał przewoźnika (K.L.) za solidarnego dłużnika celnego. Skarżący K.L. zarzucił naruszenie przepisów WKC i Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej, twierdząc, że kradzież stanowiła zdarzenie nadzwyczajne i siłę wyższą, zwalniającą go z odpowiedzialności. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) przy udziale uczestników postępowania M. Agencja Celna Sp. z o.o. z siedzibą w W., B. Sp. z o.o. z siedzibą w W., J. M. oraz M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty długu celnego; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K.L. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. towar w postaci klejów i mas klejących: [...] został objęty procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Odbiorcą towaru była firma B. Sp. z o. o., głównym zobowiązanym – M. Agencja Celna Sp. z o. o., zaś podmiotem realizującym przewóz kontenera na trasie G.-W. firma K.L. Przedmiotowy towar posiadał status niewspólnotowy - jego krajem pochodzenia był U. W procedurze Tl miał zostać przewieziony z Oddziału Celnego Terminal Kontenerowy w G. do Oddziału Celnego [...] w W. Towar znajdował się w kontenerze nr [...]. Pismem z dnia 7 września 2011 r. Izba Celna w G. poinformowała Izbę Celną w W., iż procedura tranzytu realizowania na podstawie dokumentu nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nie została zakończona w wyznaczonym terminie z uwagi na kradzież, w nocy z 4 na 5 grudnia 2010 r. na terenie należącym do firm: K.L. oraz T. w miejscowości I., towaru przewożonego w kontenerze nr [...], przeznaczonego dla firmy B. Sp. z o.o. Część skradzionego towaru została odzyskana przez Policję i zwrócona odbiorcy. W załączeniu przekazano, zgodnie z właściwością miejscowy, dokumenty dotyczące ww tranzytu oraz wniosek B. Sp. z o.o. o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu odzyskanego przez Policję towaru. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. dopuścił zgłoszony towar do wioskowanej procedury i zaksięgował kwotę należności celnych w łącznej wysokości [...] zł. Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wszczął wobec odbiorcy towaru - firmy B. Sp. z o. o. oraz głównego zobowiązanego - firmy M. Agencja Celna Sp. z o. o. postępowanie celne w sprawie usunięcia spod dozoru celnego niedzyskanego skradzionego towaru objętego procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego na podstawie zgłoszenia tranzytowego Tl nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Natomiast postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wszczął postępowanie w powyższym zakresie wobec przewoźnika towaru - firmy K.L. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. stwierdził usunięcie spod dozoru celnego części towarów, objętych procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego na podstawie zgłoszenia tranzytowego Tl nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., stwierdził niezakończenie procedury tranzytu w stosunku do tego towaru oraz określił kwotę należności wynikających z długu celnego w łącznej wysokości [...] zł. Powyższa decyzja była skierowana do M. Agencja Celna Sp. z o. o. (głównego zobowiązanego), K.L. (przewoźnika towaru) oraz B. Sp. z o. o. (odbiorcy towaru). Następnie, rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez każdy z ww. podmiotów. Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w C. W wyniku ponowengo rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w C. decyzją nr [...] z [...] lutego 2014 r. określił kwotę należności celnych wynikających z długu celnego w łącznej wysokości [...] PLN dla usuniętego spod dozoru celnego (skradzionego) towaru. Dłużnikami celnymi solidarnymi organ uznał głównego zobowiązanego – Agencję Celną M. Sp. z o. o., przewoźnika towaru – K.L., M.D. i J.M. oraz umorzył postępowanie celne w stosunku do firmy B. Sp. z o. o. w sprawie usunięcia spod dozoru celnego przedmiotowego towaru. Organ I instancji rozszerzył krąg podmiotów odpowiedzialnych solidarnie z tytułu długu celnego o osoby M.D. i J.M., a postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty należności celnych z tytułu importu skradzionego towaru w stosunku do ww. Organ wskazał, że ustalenia dowodowe ze sprawy karnej ( sygn. akt [...] ), uzasadniały uznanie M.D. i J.M. za dłużników w niniejszej sprawie. Z ustaleń dowodowych powołanej sprawy kaniej wynikało bowiem, że J.M. towar w postaci klejów - [...] zakupił na giełdzie w S. po atrakcyjnej (zaniżonej cenie - [...] zł) celem dalszej odsprzedaży i nie domagał się od sprzedawcy dokumentów handlowych ( faktur ). Przedstawiciel firmy B. Sp. z o.o. oświadczył, że przedmiotowe kleje stanowią własność firmy. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do uznania J.M. przez Sąd Rejonowy w P. II Wydział Karny za winnego nabycia przedmiotowego kleju uzyskanego za pomocą czynu zabronionego o łącznej wartości [...] złotych. Ustalenia dowodowe powołanej sprawy karnej uzasadniały z kolei uznanie przez Sąd Rejonowy w P. II Wydział Karny M.D. winnego przyjęcia od J.M. partii kleju o wartości [...] złotych, uzyskanego za pomocą czynu zabronionego. Rozszerzając krąg dłużników w niniejszej sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego w C. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. umorzył jednocześnie postępowanie w stosunku do firmy B. Sp. z o.o. w sprawie usunięcia spod dozoru skradzionego towaru. Uznano bowiem, że skoro odbiorca nie przejął towaru objętego procedurą tranzytu, który został skradziony przez nieznanych sprawców i nieodnaleziony, to tym samym brak jest podstaw do uznania go w świetle przepisu art. 203 ust. 3 tiret 4 WKC dłużnikiem celnym K.L. prowadzący działalność pod nazwą [...] K.L. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności firmy K.L. oraz J.M., a uchylił decyzję organu I instancji w zakresie odpowiedzialności M.D. i umorzył postępowanie w tym zakresie. Na powyższą decyzję firma K.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: - naruszenie art. 203 WKC poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego na skutek kradzieży dokonanej przez nieustalonych sprawców, doszło do powstania długu celnego; - naruszenie art. 96 ust. 2, art. 203 ust 3 i art. 206 WKC poprzez uznanie przewoźnika K.L. za dłużnika długu celnego, solidarnie z głównym zobowiązanym M. Agencją Celną Sp. z o. o., J.M. i M.D., powstałego w wyniku wyżej opisanej kradzieży, podczas gdy K.L. nie powinien odpowiadać za dług celny, który powstał w wyniku zdarzenia nadzwyczajnego, pozostającego poza wpływem osób odpowiedzialnych za towar w drodze pomiędzy terminalem kontenerowym, a urzędem celnym przeznaczenia; - naruszenie art. 206 WKC poprzez uznanie, iż doszło do powstania długu celnego i uznanie przewoźnika K.L. za solidarnego dłużnika długu celnego, w sytuacji, gdy niewykonanie przez przewoźnika obowiązków wynikających z zastosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty spowodowane było nieprzewidzianymi okolicznościami i działaniem siły wyższej, pozostającego poza wpływem osób odpowiedzialnych za towar w drodze pomiędzy terminalem kontenerowym a urzędem celnym przeznaczenia, a tym samym w świetle wskazanego artykułu, w odniesieniu do towaru objętego przedmiotową decyzją nie doszło do powstania długu celnego; - naruszenie art. 114 ust. 1 lit. a i art. 115 ust. 1 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. poprzez przyjęcie, że przewoźnik K.L. jest osobą ponoszącą solidarną odpowiedzialność z głównym zobowiązanym M. Agencja Celna Sp. z o. o., J.M. i M.D., za powstanie długu celnego, podczas gdy, do ponoszenia odpowiedzialności za dług celny w świetle wyżej wskazanego artykułu konieczne jest świadome działanie sprawców, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca; - naruszenie art. 114 ust. 1 lit. b i art. 115 ust. 2 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken poprzez przyjęcie, że doszło do powstania długu celnego i uznanie przewoźnika K.L. za dłużnika solidarnego powstałego długu, w sytuacji, gdy w świetle wyżej wskazanych przepisów nie powstał dług celny, mimo niedopełnienia przez K.L. obowiązków wynikających z objęcia towarów wspólną procedurą tranzytową; - naruszenie art. 114 ust. 3 Załącznika I do Konwencji o Wspólnej Procedury Tranzytowej poprzez przyjęcie, że doszło do powstania długu celnego i uznanie przewoźniku K.L. za dłużnika solidarnego powstałego długu, w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały okoliczności przewidziane w wyżej wymienionym przepisie, tj. niewykonanie obowiązków wynikających z objęcia towarów wspólną procedurą tranzytową spowodowane zostało wypadkiem losowym pozostającym poza wpływem osób odpowiedzialnych za towar w drodze pomiędzy terminalem kontenerowym a urzędem celnym przeznaczenia, a tym samym nie doszło do powstania długu celnego; - naruszenie art. 17 ust. 1 i 2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), sporządzonej w Genewie, poprzez niezasadne przyjęcie, że przewoźnik K.L. odpowiedzialny jest za powstanie długu celnego, w sytuacji, gdy zaistniały okoliczności przewidziane w wyżej wskazanym artykule i przewoźnik powinien być zwolniony od odpowiedzialności; - naruszenie art. 210 §1 Ordynacji podatkowej poprzez brak w treści decyzji kompletnego rozstrzygnięcia i w konsekwencji nieprawidłowe sformułowanie sentencji określającej dłużników i zakresu ich odpowiedzialności za dług celny; - błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, iż brak jest podstaw do uznania w niniejszej sprawie M.D. za dłużnika celnego, podczas gdy niewątpliwe jest, iż M.D. nabył towar pochodzący z czynu zabronionego, a wartość nabytego towaru w kontekście odpowiedzialności solidarnej za dług celny pozostaje bez znaczenia. Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie przypisanej mu odpowiedzialności i umorzenie postępowania oraz uchylenie decyzji w zakresie uwolnienia M.D. od odpowiedzialności w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst jednolity), zwanej dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze zawarte w skardze zarzuty w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania Konwencja o Wspólnej Procedurze Tranzytowej z dnia 20 maja 1987 r. Jak zauważono bowiem w zaskarżonej decyzji umawiającymi się stronami w chwili podpisania Konwecji były: Unia Europejska, trzy kraje EFTA (Szwajcaria, Norwegia i Islandia) oraz cztery kraje Grupy Wyszehradzkiej (Republika Czeska, Polska, Republika Słowacka i Węgry). Natomiast z dniem akcesji krajów Grupy Wyszehradzkiej do UE, konwencja ta jest stosowana wyłącznie do tranzytu towarów pomiędzy Wspólnotą a krajami EFTA. Tranzyt wewnątrz Wspólnoty (tranzyt wspólnotowy) odbywa się zaś w oparciu o uregulowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: WKC) oraz przepisów wykonawczych do WKC. Procedura tranzytu wspólnotowego jest stosowana w przypadku przewozu towarów niewspólnotowych pomiędzy dwoma miejscami znajdującymi się na obszarze Wspólnoty (tzw. zewnętrzny tranzyt wspólnotowy) lub towarów wspólnotowych, z jednego miejsca na obszarze Wspólnoty do innego, przez obszar jednego lub kilku krajów EFTA (wewnętrzny tranzyt wspólnotowy). W niniejszej sprawie przewóz towarów niewspólnotowych odbywał się pomiędzy urzędami celnymi znajdującymi się na obszarze celnym Wspólnoty, a zatem realizowany był zewnętrzny tranzyt wspólnotowy, wykonywany w oparciu o przepisy ustawodawstwa UE. Zgodnie z art. 91 ust. 1 lit. a) WKC procedura tranzytu zewnętrznego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Wspólnoty towarów niewspólnotowych, niepodlegających w tym czasie należnościom celnym przywozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej. Jednocześnie w myśl art. 92 WKC procedura tranzytu zewnętrznego zostaje zakończona, a obowiązki zobowiązanego spełnione, gdy towary objęte tą procedurą i właściwe dokumenty zostaną przedstawione, zgodnie z przepisami tej procedury, w urzędzie celnym przeznaczenia (ust. 1). Organy celne zamykają procedurę tranzytu zewnętrznego jeżeli są w stanie stwierdzić, na podstawie porównania danych dostępnych w urzędzie wyjścia i danych dostępnych w urzędzie przeznaczenia, że procedura została w prawidłowy sposób zakończona (ust. 2). W niniejszej sprawie towar niewspólnotowy był przewożony w procedurze wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Jako urząd przeznaczenia wskazany został Oddział Celny [...] w W., przy czym towar objęty procedurą tranzytu nie został dostarczony do ww organu na skutek kradzieży w trakcie dokonywanego przewozu. W ocenie Sądu należy przyznać rację orzekającym w sprawie organom, że niezakończenie procedury tranzytu oznacza, iż towar został usunięty spod dozoru celnego. Zgodnie bowiem z art. 37 WKC towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu. Mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami (ust. 1). Pozostają one pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art. 182 (ust. 2). Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że dozór celny oznacza ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz, w razie potrzeby, innych przepisów mających zastosowanie do towarów znajdujących się pod dozorem celnym (art. 4 pkt 13 WKC). Natomiast usunięcie towaru spod dozoru polega na uniemożliwieniu organowi celnemu dokonywania konkretnych czynności podejmowanych w ramach dozoru celnego poprzez brak fizycznego dostępu do towaru podlegającego dozorowi. Jak wskazał Dyrektor Izby Celnej w W., pojęcie usunięcia spod dozoru celnego sformułowane w orzecznictwie ETS sprowadza się do stwierdzenia, że jest nim każde działanie lub zaniechanie, którego skutkiem jest choćby tylko czasowe uniemożliwienie lub utrudnienie organom celnym możliwości dostępu, przeprowadzenia kontroli towarów objętych dozorem celnym. W niniejszej sprawie dług celny powstał w trybie art. 203 § 1 WKC. Na skutek bowiem niedostarczenia towarów niewspólnotowych zwolnionych do procedury tranzytu zewnętrznego, do wskazanego urzędu celnego przeznaczenia, procedura nie została zakończona zgodnie z przepisami prawa powołanymi powyżej i zasadne jest uznanie, że towar usunięto spod dozoru celnego. Zgodnie z art. 203 ust. 1 WKC, w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny w przywozie. Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego (ust. 2). Dłużnikami są: - osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, - osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego, - osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego, i - odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowana towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, która towar ten został objęty (ust.3). W myśl z art. 213 WKC, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu. W przypadku wielości dłużników celnych, w rozumieniu art. 213 WKC, przypisanie długu celnego powinno nastąpić w zindywidualizowany sposób. Organ celny musi wskazać, na czym w odniesieniu do każdego spośród wielu dłużników polega odpowiedzialność za powstały dług celny. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie doszło do usunięcia towaru spod dozoru celnego wskutek działania osób trzecich. Zatem potencjalnymi dłużnikami celnymi będą nie tylko osoby, które były zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tranzytu (główny zobowiązany i przewoźnik towaru), ale również osoby, które usunęły towar spod dozoru celnego, względnie, które uczestniczyły w tym usunięciu oraz osoby, które weszły w posiadanie skradzionych towarów, i które wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary zostały usunięte spod dozoru celnego. Zgodnie z art. 96 ust. 1 WKC osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego jest główny zobowiązany. Odpowiada on za: a) przedstawienie w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy cclne w celu zapewnienia tożsamości towarów, b) przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego. Zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu nie naruszając określonych w ust. 1 obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. Zatem obowiązek przedstawienia towarów, który obciąża głównego zobowiązanego na mocy art. 96 ust. 1 lit. a) WKC może zostać rozciągnięty również na osobę przewożącą towary, zgłaszającą oraz właściciela towaru lub ich odbiorcę. Warunkiem jest posiadanie przez te podmioty wiedzy co do tego, że towary są objęte procedurą tranzytu. W myśl powyższego naruszenie obowiązku przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia obciąża nie tylko głównego zobowiązanego, ale także przewoźnika, który jest zobowiązany, w przypadku wykonywanego przewozu, przedstawić towar w urzędzie celnym przeznaczenia (art. 96 ust. 2 WKC). W świetle powołanych przepisów WKC, podmiot przewożący towar jest również zobowiązany do przedstawienia towarów objętych procedurą tranzytu w urzędzie celnym przeznaczenia (vide: wyrok NSA z dnia 29.04.2010 r. sygn. ak: I GSK 972/08). W niniejszej sprawie rzewoźnikiem towaru - podmiotem realizującym przewóz kontenera na trasie W.G. - była firma K.L.. Organ prawidłowo zaś orzekł o solidarnej odpowiedzialności za dług celny z tytułu usunięcia spod dozoru towaru objętego zgłoszeniem tranzytowym według noty tranzytowej Tl nr [...] z dnia [...].12.2010 r. głównego zobowiązanego - Agencji Celnej M. Sp. z o. o., przewoźnika - firmy K.L. oraz osoby, która weszła w posiadanie przedmiotowego towaru to jest J.M.. Jak słusznie wskazał organ główny zobowiązany - Agencja Celna M. Sp. z o. o., przyjęła na siebie wszelkie obowiązki wynikające z procedury tranzytu, a tym samym na niej spoczywało ryzyko niewykonania tych obowiązków. Mając na względzie własny interes główny zobowiązany powinien podejmować wszelkie działania w celu prawidłowego wykonywania procedury, niezależnie od tego czy transport fizycznie jest wykonywany przez jego firmę czy też inny podmiot, któremu zlecono transport. Towar w stanie niezmienionym powinien być dostarczony do urzędu przeznaczenia wskazanego w dokumencie tranzytowym, a organ ten powinien otrzymać stosowne dokumenty. W niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, główny zobowiązany będąc osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego nie wypełnił obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów ( art. 96 ust. 1 lit. A ) i b) WKC . Zasadnie zatem został uznany za dłużnika celnego zgodnie z art. 203 ust. 3 tiret czwarte WKC, zobowiązanego do uiszczenia ciążących na towarze usuniętym spod dozoru celnego należności celnych. W świetle poczynionych ustaleń sprawy nie znajduje uzasadnienia zarzut bezzasadnego uznania przez organ przewoźnika - K.L. - za dłużnika celnego.Odpowiedzialność ww. jako dłużnika w związku z usunięciem towaru spod dozoru, wynika z faktu niewykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, pod którą znajdował się towar przez niego przewożony. Obowiązkiem przewoźnika, korzystającego z procedury celnej, którą towar został objęły, było zakończenie tej procedury zgodnie z przepisami prawa. Okoliczność usunięcia towaru spod dozoru celnego, w wyniku dokonanej kradzieży, a więc braku jego winy przy niewykonaniu obowiązków wynikających z procedury tranzytu, nie ma wpływu na obowiązek uiszczenia należności powstałych w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego. Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji odpowiedzialność przewoźnika, tak jak głównego zobowiązanego, jest odpowiedzialnością za sam skutek niewykonania obowiązku przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia. Z tego względu bez znaczenia jest, czy udało się bądź nie, ustalić rzeczywistych sprawców usunięcia towaru spod dozoru celnego. Przepisy WKC nie ograniczają odpowiedzialności przewoźnika wyłącznie do sytuacji przez niego zawinionych. Nie bez znaczenioa jest – co słusznie zauważył organ – iż kontener nr [...] zawierający towar celny został skradziony z bazy firmy należącej do K.L., a okoliczności tego zaboru, opisane w materiałach postępowania karnego wskazują na naruszenia obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w działalności danego przedsiębiorcy polegające na dopuszczeniu, chociażby nieumyślnie, do popełnienia czynu zabronionego. O powyższym świadczy fakt, iż osoby trzecie z łatwością dostały się na teren bazy, gdzie dokonały kradzieży samochodu ciężarowego marki S. oraz naczepy F. z kontenerem nr [...], w którym znajdował się towar celny. Na terenie firmy nie było systemu alarmowego, natomiast odczyt z urządzeń rejestrujących był niemożliwy na skutek kradzieży rejestratora do monitoringu. Sąd nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym błędnego ustalenia przez organ, że M.D., który wszedł w posiadanie skradzionego towaru (otrzymał go w ramach zwrotu pożyczonych pieniędzy) nie jest dłużnikiem celnym. W ocenie Sądu organ słusznie wskazał, że materiał dowodowy sprawy karnei rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w P. (sygn. akt [...]) choć wskazuje na fakt nabycia przez ww. towaru, który pochodził z czynu zabronionego, to jednak powstają wątpliwości co do wiedzy M.D. odnośnie faktu, iż ww. towar został usunięty spod dozoru celnego. Ustalenia dowodowe nie uzasadniały uznania ww. za dłużnika odpowiedzialnego solidarnie za dług celny powstały z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego. Działanie organu nie narusza również art. 221 ust. 3 WKC. Zgodnie z treścią powołanego artykułu powiadomienie dłużnika (o kwocie podlegających zapłacie należności przywozowych lub wywozowych) nie może nastąpić po upływie trzyletniego terminu, który biegnie od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC). W ocenie sądu w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. słusznie uznał, iż nastąpiło przerwanie biegu terminu na powiadomienie dłużnika, w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym. W tym miejscu wyjaśnić należy, że dług celny w przedmiotowej sprawie powstał w dniu 5 grudnia 2010 r., z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. Zatem 3 letni termin na powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego upłynąłby w dniu 5 grudnia 2013 r. Jednakże 3 letni termin uległ zawieszeniu w dniu 24 kwietnia kwietnia 2012 r. (data nadania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Zawieszenie terminu trwało do dnia doręczenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...], [...],[...] z dnia [...] maja 2013 r., tj. do 11 czerwca 2013 r. Wobec powyższego termin wydłużył się o 1 rok 1 miesiąc i 16 dni i upłynąłby 20 stycznia 2015 r. Jednocześnie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. - wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji została doręczona w lutym 2014 r., a więc dłużnicy zostali prawidłowo (przed upływem terminu) poinformowani o zarejestrowaniu długu celnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciach organów administracji, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst jednolity) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło