II SA/Rz 137/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. i K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu sprzed scalenia gruntów - postanawia - odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy. M. G. i jej syn K. G. wezwani do solidarnego uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zawieszenia postępowania złożyli odrębne formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyli w nich, że ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosków tych wynika, że wymienieni prowadzą wspólne gospodarstwo domowe w domu o powierzchni 96 m.kw. Ich majątek to także nieruchomość rolna (3,5 ha). K. G. jest osobą niepełnosprawną od 1981r., natomiast M. G. jest trwale niezdolna do pracy. Skarżący utrzymują się z renty K. G. wynoszącej 935,21 zł oraz emerytury M. G. w kwocie 1023,99 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Pomimo złożenia przez skarżących odrębnych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioski te rozpoznano łącznie, mając na uwadze tożsamość sytuacji procesowej wymienionych w niniejszej sprawie, razem skarżących wskazane w sentencji postanowienie organu administracji oraz wezwanych do solidarnego uiszczenia wpisu od wspólnie sporządzonej skargi. Żądanie stron dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, które mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Ustawodawca przesądził, że tego rodzaju wsparcie przeznaczone jest dla osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wnioskodawca domagając się zatem przyznania mu wsparcia od Państwa winien w złożonym wniosku przedstawić w jak najszerszy sposób dane świadczące o tym, że w jego przypadku istnieją podstawy do odstąpienia od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowego. Zgodnie z wymienioną zasadą, to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a tylko wyjątkowa sytuacja, przewidziana np. we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uprawnia ich do nieuiszczania wymaganej należności publicznoprawnej. Przy czym, jak wskazano, ciężar dowodu w powyższym zakresie spoczywa właśnie na wnioskującym o przedmiotowe wsparcie. Wniosek złożony przez M. G. i K. G. zawiera niewiele danych, nie precyzując przede wszystkim wysokości ponoszonych przez nich comiesięcznie wydatków, z wyszczególnieniem ich przeznaczenia. Pomimo tego odstąpiono od wzywania skarżących do dokonania stosownego uzupełnienia w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, prawo pomocy to instytucja przeznaczona dla osób ubogich, tj. takich, które nie dysponują jakimkolwiek dochodem bądź też dochód ten jest na tyle niski, że ledwo wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków życiowych. Tymczasem obydwoje skarżący uzyskują stałe dochody, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie posiadają żadnych innych osób na utrzymaniu. Poza tym nie powołali się w złożonych wnioskach na jakieś szczególne obciążenia finansowe. Wpis od skargi, do którego opłacenia są solidarnie zobowiązani i który warunkuje nadanie tej skardze dalszego biegu wynosi zaś 100 zł i jest to najniższa z możliwych opłat sądowych na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to przy tym obecnie jedyna należna od skarżących opłata. Inne koszty sądowe mogą, lecz nie muszą się w przyszłości pojawić, a jeśli nawet zaistniałaby tego rodzaju sytuacja, to pokrycie wszystkich łączących się ze sprawą wydatków byłoby rozłożone w czasie, co umożliwiłoby ich poniesienie bez uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu rodziny. Z tych względów uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie, a tym samym wyłączenia w ich przypadku obowiązku partycypacji w kosztach zainicjowanego ich skargą postępowania. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.