II SO/Gd 27/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy z wniosku Redakcji dziennika [...] w G. o wymierzenie grzywny Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić wnioskodawcy Redakcji dziennika [...] ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Redakcja dziennika A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Zarządowi Okręgowemu [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi na bezczynność z zakresu informacji publicznej. Wniosek złożono w następujących okolicznościach faktycznych: Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2014 r. dziennikarz Dziennika A. K. M., wystąpił do Zarządu Okręgowego [...] na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. nr 5, poz. 24 ze zm.), o udzielenie informacji poprzez odpowiedź na następujące pytania: 1. Kto jest obecnie przewodniczącym Zarządu Okręgowego i od jakiego dnia zajmuje tę funkcję, licząc od pierwszej jego kadencji na tym stanowisku? 2. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na urlopie wypoczynkowym, urlopie bezpłatnym lub okolicznościowym w roku 2013? 3. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na zwolnieniu lekarskim (w tym urlop zdrowotny, sanatorium, etc.) w roku 2013? 4. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na delegacjach służbowych w roku 2013? 5. Jakie sumarycznie koszty delegacji służbowych poniósł A. z tytułu delegacji służbowych przewodniczącego Zarządu Okręgowego w 2013 r.? W związku z brakiem reakcji organu na wskazany wniosek Redakcja dziennika A. reprezentowana przez redaktora naczelnego P. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego [...] w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej. Zarząd Okręgowy [...] otrzymał skargę w dniu 22 września 2014 r., ale nie przekazał jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, co wnioskodawca ustalił w sekretariacie sądu w dniu 11 grudnia 2014 r. Wnioskodawca wskazał, że do dnia wniesienia wniosku żądana informacja nie została udzielona, ani organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie, o których mowa w u.d.i.p. Wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu 7 października 2014 r. minął termin 15 dni przewidzianych przez art. 23i u.d.i.p. na przekazanie skargi do WSA w Gdańsku, sporządzonej na podstawie u.d.i.p., a dodatkowo w dniu 22 października 2014 r. minął termin 30 dni przewidzianych przez art. 54 § 2 p.p.s.a. na przekazanie w trybie p.p.s.a. każdej skargi do sądu administracyjnego i mimo tego skarga nie znalazła się w Sądzie do dzisiaj. W odpowiedzi na wniosek, Zarząd Okręgowy [...] wniósł o jego odrzucenie w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Zarząd Okręgowy po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej najpierw poczynił starania celem uwiarygodnienia osoby wnioskodawcy, a następnie udzielił żądanych informacji za wyjątkiem informacji o okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim przewodniczącego Zarządu Okręgowego. Wobec tego skarga na bezczynność jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawę złożonego wniosku stanowi art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym w razie niezastosowania się przez organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę, do obowiązku przekazania skargi sądowi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności sąd zobowiązany był do oceny zawartego w odpowiedzi na wniosek żądania jego odrzucenia. Zgodnie z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę, jak i wniosek, gdy brak jest formalnych przeszkód do ich rozpoznania. W myśl art. 58 § 1 pkt 5 tej ustawy sąd winien odrzucić skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Stosownie do art. 25 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Skarżący w skardze kwestionował bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej u.d.i.p. Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. Wyjaśnić przy tym należy, że w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. chodzi o samodzielne odrębne osoby lub też jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne. Są to wyodrębnione na podstawie przepisów ustrojowych podmioty, a nie ich wewnętrzne niesamodzielne jednostki organizacyjne. W toku postępowania sądowoadministracyjnego reprezentować takie osoby lub jednostki mogą jedynie ich właściwie umocowane organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Organy uprawnione do reprezentowania wskazują właściwe przepisy powołujące do życia lub regulujące funkcjonowanie jednostki, a także statut danej jednostki (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, str.108). Redakcja dziennika "A." zarówno w skardze na bezczynność, jak i w przedmiotowym wniosku o wymierzenie grzywny, jako stronę wskazała Zarząd Okręgowy [...]. Działalność [...] regulują przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226), w szczególności jej rozdział 6, a także statut. [...] jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. [...] posiada osobowość prawną (wszystkie podkreślenia sądu). [...] oraz koła łowieckie działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów [...]. Statut [...] określa w szczególności organy [...] oraz koła łowieckiego, ich kompetencje, tryb dokonywania ich wyboru, zmiany bądź uzupełnienia składu. Artykuł 32a ustawy Prawo łowieckie stanowi, że: 1. Organami [...] są: 1) Krajowy Zjazd Delegatów [...], jako najwyższa władza [...], który tworzą, wyłonieni w wyborach pośrednich, przedstawiciele kół łowieckich i przedstawiciele członków niezrzeszonych w kołach łowieckich; 2) Naczelna Rada [...], do zadań której należy ustalanie kierunków i planów działalności [...] między Krajowymi Zjazdami Delegatów oraz realizacja innych zadań przewidzianych statutem, oraz Okręgowe Rady [...]; 3) Zarząd Główny jako organ zarządzający; 4) Główny Sąd [...] i okręgowe sądy łowieckie jako organy orzekające w postępowaniu dyscyplinarnym; 5) Główny Rzecznik Dyscyplinarny i okręgowi rzecznicy dyscyplinarni jako organy prowadzące dochodzenia dyscyplinarne. 2. Zarząd Główny [...] reprezentuje Związek na zewnątrz. 3. [...] zobowiązany jest posiadać organy kontroli wewnętrznej. 4. Statut [...] może przewidywać powoływanie innych organów krajowych i okręgowych, które realizują - na terenie swego działania - zadania określone w art. 34. Z kolei z art. 33 wynika, że: 1. Koła łowieckie zrzeszają osoby fizyczne i są podstawowym ogniwem organizacyjnym w [...] w realizacji celów i zadań łowiectwa. 2. Koła łowieckie posiadają osobowość prawną i ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania. 3. Osobowość prawną koła łowieckie nabywają i tracą z dniem nabycia lub utraty członkostwa w [...]. 4. Wskazane statutem organy okręgowe, o których mowa w art. 32a ust. 4, koordynują i nadzorują działalność kół łowieckich oraz członków - osób fizycznych niezrzeszonych w kołach łowieckich. 5. Organy, o których mowa w ust. 4, uchylają, w ramach nadzoru, sprzeczne z prawem bądź statutem [...] uchwały kół łowieckich. Z przytoczonych przepisów wynika, że w strukturze organizacyjnej zrzeszenia podmiotowość prawną, a co za tym idzie także zdolność sądową, mają jedynie [...] i koła łowieckie. Zarząd Okręgowy jest natomiast statutowym organem [...]. Ze statutu wynika, że zarząd okręgowy w szczególności realizuje uchwały właściwych organów zrzeszenia i zarządza, w ramach udzielonych pełnomocnictw, funduszami i majątkiem zrzeszenia pozostającymi w dyspozycji okręgu oraz wykonuje zadania zlecone przez Zarząd Główny (§ 133). Nadzór nad działalnością zarządów okręgowych sprawuje Zarząd Główny, który decyduje o nawiązaniu i rozwiązaniu stosunku pracy z urzędującymi członkami zarządów okręgowych (§ 113). Również ze statutu wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania Polskiego Związku Łowieckiego na zewnątrz jest jego Zarząd Główny, który zarządza majątkiem zrzeszenia. Z wszystkich wskazanych powyżej przepisów wynika, że pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, ani poszczególne okręgi, ani też organy okręgowe, nie posiadają odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanej wyżej ustawy takiej osobowości im nie przyznaje. Podstawą aktywności w terenie organów okręgowych jest zawsze osobowość (zdolność) prawna podmiotu jakim jest [...], co oznacza, że stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej może być wyłącznie [...] jako taki, który będzie działał w postępowaniu przez organ uprawniony do jego reprezentacji, tj. Zarząd Główny. Dodać także należy, że z przepisów u.d.i.p. nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby inne niż koła łowieckie jednostki organizacyjne [...], a w szczególności jego okręgi oraz organy okręgowe w zdolność sądową i pozwalały występować takiemu podmiotowi samodzielnie, niezależnie od podmiotu leczniczego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ani okręgi, ani też organy okręgowe, nie zostały wymienione w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonym w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ani też w art. 4 ust. 2 u.d.i.p. W świetle powyższego skierowanie skargi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przeciwko Zarządowi Okręgowemu [...] było niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5. W sytuacji braku zdolności sądowej podmiotu, przeciwko któremu wniesiono skargę, konsekwentnie, odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega także wniosek o wymierzenie grzywny z powodu nieprzekazania skargi. Brak po stronie Zarządu Okręgowego [...] możliwości bycia stroną postępowania wyklucza merytoryczne rozpoznawanie przez sąd takiego wniosku. Na podmiot, który nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie można bowiem nałożyć przewidzianej w art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sankcji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie przywołanych przepisów wniosek niniejszy odrzucił. O zwrocie wnioskodawcy uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.