VI SA/Wa 2251/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-17
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Andrzej Czarnecki, Agnieszka Łąpieś - Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz odpadu związku kadmu w nieszczelnych i porozrywanych workach, załadowanych do wanny samowyładowczej krytej opończą, stanowi przewóz towaru niebezpiecznego luzem w rozumieniu umowy ADR, a tym samym czy przekroczenie nacisku na oś pojazdu przy takim przewozie kwalifikuje się do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób wyczerpujący, nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących interpretacji pojęcia "przewozu towaru niebezpiecznego luzem" w kontekście umowy ADR. Sąd nie może zastąpić organu w ustalaniu stanu faktycznego i prawnego, a lakoniczność decyzji organu uniemożliwia kontrolę jej zgodności z prawem. W związku z tym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przewóz towaru niebezpiecznego (związek kadmu UN 2570) pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, w związku z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu. Spółka twierdziła, że towar był przewożony luzem, a nie w opakowaniach, co zgodnie z umową ADR nie powinno skutkować nałożeniem kary. Organy administracji obu instancji uznały, że towar był przewożony w workach, co wykluczało uznanie go za przewożony luzem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu niewyczerpującego wyjaśnienia sprawy przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przewóz towarów niebezpiecznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w kategorii IV 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej jako "GITD", decyzją z dnia
[...] maja 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2 art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – dalej jako p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) – dalej jako u.d.p., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nakładającą na B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. – dalej jako spółka – karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach:
W dniu [...] stycznia 2014 r. na punkcie kontrolnym [...] – B., droga krajowa nr [...] – gm. B. o dopuszczalnych naciskach pojedynczej osi napędowej do 10t, zatrzymano do kontroli pojazd członowy, składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr. rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr. rej. [...], kierowany przez M. I. W dniu kontroli przewożony był ładunek niebezpieczny – związek kadmu UN 2570 w opakowaniach big bag z B. do B. Przeprowadzono ważenie pojazdu na stacjonarnej wadze do pomiarów dynamicznych o nr. fabrycznym 09/13, która w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji pierwotnej. W wyniku kontroli ustalono, po odjęciu możliwych błędów ważenia, że wartość nacisku na pojedynczą oś pojazdu wyniosła 10,31 tony, a zatem przekroczona została dopuszczalna wartość nacisku o 0,31 tony. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli zezwolenia kategorii IV. Został pouczony o procedurze przeprowadzenia ważenia, zapoznany z legalizacją wagi, operatem geodezyjnym miejsca wagowego oraz legalizacją wysokościomierza teleskopowego i przymiaru wstęgowego. Z kontroli sporządzono protokół, który kierujący podpisał nie zgłaszając uwag do ważenia oraz dokumentację fotograficzną przewożonego towaru, z której wynika, że był on przewożony w workach, także porozrywanych i nieszczelnych. W związku z powyższym organ stwierdził wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii IV.
W dniu [...] stycznia 2014 r. przesłuchano również, w charakterze świadka, kierującego pojazdem M. I. Jak zeznał do protokołu, uczestniczył w załadunku towaru w Z. S.A. w B. Załadunku dokonano w opakowaniach tzw. big bag o pojemności do 1000 kg Do wykonania przewozu otrzymał jedynie dokumenty, które okazał podczas kontroli drogowej tj. dokument przewozowy nr 1/2014 oraz dokument wagowy.
Jak ustalono w trakcie kontroli okazany przez kierowcę dokument przewozowy określał ilość załadowanego towaru – 23 240 kg – UN 2570 Odpad związku kadmu (gąbka kadmowa), 6.1 III, ze wskazaniem: "Odpad dopuszczony do przewozu luzem na podstawie przepisu: VV9 7.3.3 ADR".
Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformowano spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego, przysługujących jej prawach strony oraz wezwano do przedstawienia dowodów.
Spółka w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. złożyła wyjaśnienia, a także wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka, M. I. na okoliczność przebiegu transportu. Podała, że otrzymała zlecenie na transport odpadów luzem, co potwierdza zlecenie i list przewozowy. W zleceniu wskazano wprost na przewóz określonej masy towaru, a nie sztuk odpadu w opakowaniach. Worki nie zapewniały dostatecznej ochrony towaru, nie mogły więc być uznane za opakowanie w rozumieniu przepisów ADR. Przesyłka była przewożona w szczelnej naczepie typu wanna samowyładowcza, przykryta opończą. Dokument przewozowy opatrzono zapisem zgodnym z pkt 5.4.1.1.6.2.2 ADR – w przypadku próżnych nieoczyszczonych jednostek ładunku innych niż w opakowaniach i pojazd został oznaczony zgodnie z pkt 5.3.2.1.6 ADR z przodu i z tyłu dwiema prostokątnymi tablicami barwy pomarańczowej o nr zagrożenia UN 60/2570, zgodnie z pkt 5.3.1.2.4 ADR dla jednostek transportowych przewożących nieopakowane materiały stałe. Wyładunek towaru następował metodą samowyładowczą, w czasie którego worki ulegały uszkodzeniu, co świadczy, że nie były to opakowania spełniające funkcje ochronne wobec zawartości w rozumieniu ADR. Zatem jeżeli worki nie spełniały warunków opakowania wymaganych przez ADR, należało uznać, że towar był przewożony bez opakowań, czyli luzem. W związku z powyższym nie wystąpiło przekroczenie obciążeń nacisku na pojedynczą oś pojazdu.
Ponadto wskazano, że B. Sp. z o.o. jest spółką, która uległa połączeniu ze spółką B. Sp. z o.o., W związku z tym na skarżącą przeszły wszystkie prawa i obowiązki drugiej spółki w tym wszelkie zezwolenia, koncesje, ulgi jak i licencja na transport międzynarodowy. Powołując się na dorobek orzecznictwa i doktryny zwrócono uwagę, iż licencja transportowa nie wygasła, oraz na fakt wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie ww. licencji przed datą kontroli z dnia [...] stycznia 2014 r..
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. organ odmówił uwzględniania żądania zawartego w powyższym piśmie.
W tym stanie faktycznym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] lutego 2014 r. decyzję nakładającą na że B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie łącznej 5.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.
W ocenie organu choć sam ładunek należy kwalifikować jako sypki, to opakowanie w worki pozbawia go tego charakteru. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że w dniu kontroli dokonywany był transport towaru luzem, co znalazło potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej oraz w wyjaśnieniach spółki i zeznaniach świadka. Organ wskazał na fakt, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie, iż dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zwrócono uwagę również na obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika, która niezależna jest od winy, czy dobrej lub złej woli.
Od powyższej decyzji, B. Sp. z o.o. z siedzibą w B., w dniu [...] marca 2014 r. (data stempla pocztowego) złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. polegające na jego niezastosowaniu.
W uzasadnieniu swojego stanowiska spółka podniosła, że zleceniem objęty był przewóz określonej masy towaru, a nie sztuk w opakowaniu, co wskazano także w liście przewozowym i co zostało potwierdzone przez kontrolujących funkcjonariuszy ITD. Towar został załadowany do wanny samowyładowczej krytej opończą, w nieatestowanych i niezawiązanych workach. W ocenie skarżącej organ błędnie przyjął, że ww. ładunek nie był przewożony luzem w rozumieniu umowy ADR, a w sztukach przesyłki. Wynikało to z faktu przyjęcia przez organ potocznej definicji "opakowania" zamiast określonej w umowie ADR, podczas gdy worki, w które zapakowano towar, nie spełniały wymogów uznania je za opakowanie w rozumieniu przepisu pkt 1.2.1 ADR. Zgodnie z definicją opakowania w rozumieniu ADR może to być pojemnik lub inna rzecz, która ze swej istoty będzie szczelna i uniemożliwia kontakt ładunku z otoczeniem – izoluje ładunek od czynników zewnętrznych. Worki załadowca używa wyłącznie z powodów technologicznych, gdyż nie ma innej możliwości załadunku towaru sypkiego. Ładunek był przewożony jako sypki zgodnie z przepisem VV 11 ADR – przez załadunek odpadów w worki lub przez zamknięcia hermetyczne. Przepis ten wskazuje, że worki potocznie traktowane jako opakowania, nie są opakowaniami w rozumieniu przepisów ADR. Zastosowane worki były otwarte i porozrywane umożliwiając rozsypywanie się towaru. Ponadto podniesione zostało, że organ nie stwierdził w toku kontroli przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Przyjmując, że przewóz dotyczył ładunku sypkiego, skarżąca wskazała, że zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie.
Jednocześnie skarżąca zaskarżyła postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 75 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy.
W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za w sposób pełny odzwierciedlający ustalony stan faktyczny. Podniesiono, że organ I instancji prowadząc postępowanie nie naruszył przepisów k.p.a. oraz prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W ocenie GITD nie sposób uznać przewozu ładunku podzielnego – odpadu w workach – za materiał sypki, "który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały". Ze względu na sposób przewozu ww. materiału w workach stracił on charakter sypkości. Organ wskazał, że z punktu widzenia odpowiedzialności wynikającej z przepisów p.r.d., przepisy umowy ADR nie mają znaczenia.
Organ odwoławczy uznał, że oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy przyjąć zaostrzony wzorzec staranności. Podmiot ten musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa, a jakakolwiek niewiedza stanowi jedynie okoliczność obciążającą.
W odniesieniu do przesłanki "braku wpływu" na powstanie naruszenia organ odwoławczy wskazał na stanowisko zawarte w orzecznictwie, zgodnie z którym jest to sytuacja, gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika, lub za jego powstanie winę ponosi wyłącznie osoba trzecia.
W sprawie niniejszej organ wskazał, że w toku postępowania, spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miała wpływu na powstanie naruszenie. Organ odwoławczy zauważył, że pomiędzy zachowaniem skarżącej, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Nie dopatrzył się również przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego wynikających z art. 140 aa ust. 4 p.r.d. .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła o uchylenie obu decyzji w całości i zasądzenie kosztów postepowania, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu nienormatywnego nie przekroczyła dopuszczalnej wielkości a przekroczenie dotyczyło wyłącznie nacisku osi pojazdu przewożącego ładunek sypki, a także naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 75 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane w sprawie oparły się głównie na wynikach kontroli drogowej, jak również przyjęciu, że towar nie był przewożony luzem, lecz w opakowaniach, co skutkowało stwierdzeniem uchybień, za które nałożona została kara. Skarżąca ponownie powołała się na odmienne zdefiniowanie "opakowania" w języku potocznym i w umowie ADR oraz niezastosowanie przez organ przepisów umowy ADR, a także niezwrócenie uwagi na treść dokumentu przewozowego o nr. [...] r. z dnia [...] stycznia 2014 r. Wskazała, że w świetle przepisów umowy ADR przewożony towar był przewożony luzem, a nie w sztukach przesyłki co wynika również z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, na które się powołała. Spółka powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczącą uznania, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi. Wskazał przy tym, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia.
Skargę w tej sprawie należało uwzględnić, gdyż organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i niewątpliwy wszystkich istotnych okoliczności faktycznoprawnych sprawy. W szczególności nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów (tj. nie rozpoznał ponownie sprawy przez pryzmat odwołania), ograniczając się do stwierdzenia, iż w jego ocenie bezsporna pozostaje w sprawie forma przewozu towaru niebezpiecznego. Jednostronnie w tej sytuacji przyjął, że ładunek, wbrew treści dokumentu przewozowego, nie był przewożony luzem, tylko w opakowaniach, chociaż oznakowanie pojazdu także odpowiadało zastosowanej formie przewozu towaru niebezpiecznego (luzem). Nie wskazał przy tym na podstawie jakich przepisów rozumiał "przewóz towaru niebezpiecznego luzem"; można jedynie przypuszczać, że zdaniem organu przewóz towaru w jakichkolwiek workach/opakowaniach (choćby nieszczelnych czy niezawiązanych) wyklucza możliwość uznania, iż towar przewożony jest luzem. Oznaczać to też może, że organ posługuje się w sprawie tym pojęciem w potocznym jego rozumieniu, nie zwracając uwagi na fakt szczegółowych uregulowań w umowie ADR dotyczących problematyki przewozu towarów luzem i w opakowaniach/ sztukach przesyłki oraz zdefiniowania w tej umowie podstawowych pojęć z tego zakresu. Nie można uznać za uprawnione stwierdzenie organu administracji, iż pojęcia określone w umowie ADR nie miały zastosowania w sprawie. Należy bowiem podkreślić, że kontrolowany przewóz odnosił się do jego szczególnego charakteru – transportu towarów niebezpiecznych. Zatem do tego przewozu musiały mieć zastosowanie przepisy szczególne regulujące także zasady i warunki przewozu takiego towaru, a nie wyłącznie regulacje o charakterze ogólnym wskazane w przepisach odnoszących się do każdego innego rodzaju transportu drogowego. Unormowania z umowy ADR i definicje winny stać się przedmiotem analizy organu w procesie czynionych w sprawie ustaleń, czemu organ winien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem niepełność i lakoniczność decyzji organu drugiej instancji uniemożliwia Sądowi kontrolę poprawności subsumcji ustaleń faktycznych pod zastosowaną normę prawną, a szerzej sądowoadministracyjną kontrolę zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznoprawnego sprawy, w tym zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz prawnej oceny poczynionych w ten sposób ustaleń w świetle zastosowanych przepisów prawa, spoczywa na organie. Sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, a to w myśl zasady, że nie czyni własnych ustaleń w sprawie, tylko ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka ocena/kontrola możliwa jest jednak tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i odniesienia się do wszystkich kwestii istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przezeń w sprawie przepisów prawa materialnego, przez co należy rozumieć również wykładnię tych przepisów na potrzeby poczynionych ustaleń, tak żeby można było prześledzić tok rozumowania organu, który zastosował te przepisy w uwarunkowaniach stanu faktycznego sprawy.
Uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Z wyjaśnieniem podstawy prawnej wiąże się więc podanie treści przepisu, na który organ się powołuje oraz przedstawienie przyjętej przez organ jego wykładni. Jak wykazuje praktyka wydawania decyzji oraz orzecznictwo sądowe, często zdarza się, że ten sam przepis jest interpretowany/wyjaśniany w różny sposób, stąd w uzasadnieniu decyzji tak ważną rolę odgrywa przyjęta przez organ administracji i zastosowana w sprawie interpretacja/wykładnia przepisu (por. Cz. Martysz – Komentarz do art. 107 K.p.a., stan prawny 2010.08.01, pkt 15 w Lex Omega, jak również A. Wróbel – Komentarz do art. 107 K.p.a., stan prawny 2014.05.11, pkt 14 w Lex Omega, gdzie zwraca się uwagę na konieczność wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli wytłumaczenia się przez organ z zastosowania określonego przepisu).
Reasumując, aby skontrolować decyzję organu Sąd musi dysponować ustaleniami i stanowiskiem organu co do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, które determinują sposób objętego tą decyzją rozstrzygnięcia. Inaczej kontrola sądowoadministracyjna jest niemożliwa, a zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Tak też stało się w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim organ nie wyjaśnił dlaczego zastosowana przez skarżącą forma przewozu odpadu towaru niebezpiecznego - gąbki kadmowej w workach nie może być zakwalifikowana jako przewóz towaru niebezpiecznego luzem. Powołując się wyłącznie na pojęcie ładunku sypkiego niezdefiniowane przepisami umowy ADR organ administracji wyprowadził wniosek odmienny od stanowiska skarżącej, bez odniesienia się do wskazywanych w odwołaniu regulacji tej umowy. W szczególności organ pominął (a w każdym bądź razie nie dał temu wyrazu w argumentacji wyczerpującej uzasadnienie zaskarżonej decyzji) zawarte w umowie ADR definicje pojęć: "sztuka przesyłki", "opakowanie" czy "worek" (por. przepisy Tomu I umowy ADR, Załącznik A Część 1 Dział 1.2 – Definicje i jednostki miar, w tym przepis 1.2.1 – Definicje), jak również uregulowania przepisów dotyczących przewozu w sztukach przesyłki i przewozu luzem (por. przepisy Tomu II umowy ADR, Załącznik A \c.d.\ Część 7 Dział 7.2 – Przepisy dotyczące przewozu w sztukach przesyłki i Dział 7.3 – Przepisy dotyczące przewozu luzem, w tym przepisy V V9 i V V11 7.3.3 tego działu). Organ nie odniósł się też do stanowiska skarżącej, że wykorzystane przez nią (ze względów technologicznych) do przewozu towaru niebezpiecznego worki (o bardzo dużej pojemności – 1000 kg) były nieszczelne, niezawiązane i porozrywane, arbitralnie przyjmując - bez przeprowadzania jakichkolwiek rozważań lub analiz, uwzględniających wymienione uregulowania umowy ADR, iż towar przewożony w taki sposób nie jest przewożony luzem.
Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzona w Genewie dnia 30 września 1957 r., ratyfikowana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 2013 r., poz. 815, jest źródłem prawa. Przedsiębiorcy uczestniczący w przewozie towarów niebezpiecznych mają zatem obowiązek przestrzegania przepisów tej umowy, a naruszenie jej postanowień jest sankcjonowane karami pieniężnymi, których wysokość określają przepisy prawa krajowego. Stosownie do treści przepisu VV11 7.3.3 umowy ADR dozwolony jest przewóz luzem w specjalnie wyposażonych pojazdach i kontenerach w taki sposób, aby nie stwarzało to zagrożenia dla ludzi, zwierząt i środowiska, np. przez załadunek odpadów w worki lub przez zamknięcia hermetyczne. Skarżąca spółka wskazała na ten przepis w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Według skarżącej wynika z niego, że worki, potocznie traktowane jako opakowanie, nie są za takie uznane w umowie ADR, a przewóz ładunku w workach nie wyłącza traktowania przewozu jako przewozu luzem. Skarżąca powołała się też na przepis VV9 7.3.3 umowy ADR, w świetle którego dozwolony jest przewóz luzem ładunku całkowitego w pojazdach krytych opończą, w kontenerach zamkniętych lub w dużych kontenerach krytych opończą i mających pełne ściany. Według skarżącej, zgodnie z tym przepisem, przewożony przez nią towar "może być przewożony luzem w kontenerach krytych opończą" i w stanie faktycznym sprawy taka też forma przewozu została zastosowana.
Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tej argumentacji; tym samym nie wiadomo dlaczego odmówił zastosowania w sprawie wymienionych przepisów. Tak samo nie wyjaśnił podjętego rozstrzygnięcia w kontekście zdefiniowanych w umowie ADR, wzmiankowanych już wyżej, pojęć "sztuka przesyłki", "opakowanie" czy "worek".
"Sztuka przesyłki" - w świetle umowy ADR - oznacza końcowy produkt operacji pakowania, składający się z opakowania, dużego opakowania lub DPPL wraz z jego zawartością, które przygotowane są do wysyłki. Określenie to obejmuje naczynia do gazów, jak również przedmioty, które ze względu na swój rozmiar, masę lub kształt mogą być przewożone bez opakowania, albo w kołyskach, skrzyniach lub w urządzeniach do przenoszenia. Określenie to wyłącza materiały promieniotwórcze i nie obejmuje towarów przewożonych luzem oraz towarów przewożonych w cysternach. Natomiast "opakowanie" oznacza jeden lub więcej pojemników oraz inne elementy lub materiały potrzebne do zapewnienia ich integralności oraz spełniania przez nie funkcji ochronnych wobec zawartości (patrz także "opakowanie kombinowane", "opakowanie złożone (tworzywo sztuczne)", "opakowanie złożone (szkło, porcelana lub kamionka)", "opakowanie wewnętrzne", "duży pojemnik do przewozu luzem (DPPL)", "opakowanie pośrednie", "duże opakowanie", "opakowanie metalowe lekkie", "opakowanie zewnętrzne", "opakowanie regenerowane", "opakowanie przerobione", "opakowanie wtórne", "opakowanie awaryjne" oraz "opakowanie pyłoszczelne). Z kolei "worek" oznacza elastyczne opakowanie z papieru, folii, tworzywa sztucznego, materiału tkanego lub innego odpowiedniego materiału.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wyjaśnić kryterium "przewozu towaru niebezpiecznego luzem" w świetle przepisów umowy ADR i na tej podstawie ustalić, czy zastosowany przez skarżącą sposób przewozu odpadu gąbki kadmowej spełniał to kryterium czy nie, w tym także ustalić w sposób jednoznaczny, czy ten rodzaj towaru w ogóle może podlegać takiemu przewozowi czy tylko przewozowi w opakowaniach. Sąd tej kwestii nie przesądza, gdyż w procesie czynionych w sprawie ustaleń faktycznoprawnych to organ obowiązany jest w pierwszej kolejności zająć co do tego stanowisko, które będzie mogło podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Na marginesie Sąd podkreśla tylko, iż umowa ADR pojęcia "przewóz luzem" nie ogranicza wyłącznie do przypadków, gdy towar jest przewożony bez jakiegokolwiek opakowania.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1) lit. c i art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 205 1 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło