II GSK 1412/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-30
Skład orzekający: Irena Wiszniewska-Białecka, Andrzej Skoczylas, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku z powodu sporu o prawo do uzyskania patentu, który powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował stanowisko Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Spór o to, komu przysługuje prawo do uzyskania patentu na wynalazek, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 252 pwp, które musi być rozstrzygnięte przez sąd powszechny. Brak takiego rozstrzygnięcia uniemożliwia Urzędowi wydanie decyzji o udzieleniu patentu oraz prowadzenie merytorycznego badania zgłoszenia. Dlatego zawieszenie postępowania było konieczne.Stan faktyczny
Spółka A, która nabyła prawa do wynalazku od Spółki B, złożyła skargę na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o zawieszeniu postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku. Zawieszenie nastąpiło z powodu wniosku współtwórcy A. W. o dopisanie go do listy zgłaszających, co Spółka A zakwestionowała. Urząd uznał spór o prawo do patentu za zagadnienie wstępne, wymagające rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki A, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki A.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1957/14 w sprawie ze skargi Spółki A z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku oddala skargę kasacyjną
I
Wyrokiem z 17 lutego 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1957/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki A z siedzibą w [...] (skarżąca) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (Urząd) z [...] kwietnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu z [...] grudnia 2013 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wynalazku pt. "Sposób oznaczania parametrów biochemicznych płynu ustrojowego" (nr P.397071) zgłoszonego przez Spółkę B.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 21 listopada 2011 r. Spółka B zgłosiła w Urzędzie wynalazek pt. "Sposób oznaczania parametrów biochemicznych płynu ustrojowego"; zgłoszenie oznaczono nr P.397071. Prawo do tego wynalazku zostało przeniesione na rzecz skarżącej umową z 22 sierpnia 2012 r.
W dniu 12 sierpnia 2013 r. do Urzędu wpłynął wniosek A. W., współtwórcy, o dopisanie go do listy zgłaszających wynalazek. W uzasadnieniu A. W. podkreślił, że nigdy ani nie był zatrudniony w Spółce B, ani nie przeniósł na jej rzecz prawa do uzyskania patentu. W konsekwencji brak jest, jego zdaniem, podstaw aby uznać, że prawo do uzyskania patentu na zgłoszony wynalazek, który w części należy do niego jako współtwórcy, przysługiwało kiedykolwiek Spółce B.
W związku z tym wnioskiem Urząd poinformował strony, że dopisanie A. W. do listy zgłaszających wynalazek byłoby możliwe po wyrażeniu zgody na taką zmianę przez zgłaszającego.
W piśmie z 25 października 2013 r. skarżąca podkreśliła, iż nie wyraża na to zgody.
Postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. Urząd zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia oraz wezwał strony sporu do wystąpienia do sądu z powództwem o ustalenie prawa do uzyskania patentu. Urząd uznał, że rozstrzygnięcie sporu co do podmiotu uprawnionego do zgłoszenia stanowi zagadnienie wstępne. W przypadku powstania zagadnienia wstępnego organ administracji publicznej jest obowiązany zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; k.p.a.). Urząd wyjaśnił, że do rozstrzygnięcia komu przysługuje prawo do uzyskania patentu na zgłoszony wynalazek, właściwy jest zgodnie z art. 284 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410; pwp) sąd okręgowy.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie postanowienia w całości. Jej zdaniem samo stwierdzenie, nie poparte żadnymi dowodami, że zgłaszającemu nie przysługuje prawo do uzyskania patentu, nie może stanowić przesłanki zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania jest nieuzasadnione również z tego względu, że A. W. mógłby w przyszłości, po uzyskaniu ewentualnego korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia sądowego, wystąpić do Urzędu o dopisanie go jako współuprawnionego do udzielonego już patentu na podstawie art. 74 pwp. W ocenie skarżącej, nieprawidłowe było wreszcie wezwanie jej do wystąpienia do sądu; powinno ono dotyczyć wyłącznie A. W., jako osoby żądającej dopisania go jako współzgłaszającego.
W dniu 23 kwietnia 2014 r. do Urzędu wpłynęła kopia pozwu A. W. przeciwko skarżącej, złożonego w Sądzie Okręgowym w Warszawie, o ustalenie prawa do uzyskania patentu na zgłoszony wynalazek.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. Urząd utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu Urząd podkreślił, że wobec tego, że patentu udziela się na rzecz osoby uprawnionej do jego uzyskania, ustalenie osoby uprawnionej do uzyskania patentu ma zasadnicze znaczenie dla toczącego się postępowania. Brak rozstrzygnięcia kwestii podmiotu uprawnionego powoduje nie tylko to, że nie jest możliwe samo wydanie przez Urząd decyzji o udzieleniu patentu, ale także to, że nie ma możliwości prowadzenia merytorycznego badania zgłoszenia. Uprawniony jest bowiem dysponentem zgłoszenia i od niego zależeć będzie zakres udzielonej ochrony, redakcja zastrzeżeń ochronnych czy wykonywanie postanowień Urzędu.
Skarżąca wniosła do WSA skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę.
Na wstępie WSA wskazał, że istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wystąpiło w niej zagadnienie wstępne, narzucające konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Powołując się na doktrynę i orzecznictwo WSA przyjął, że z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy: 1) wyłania się ono w toku postępowania administracyjnego, 2) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, tak że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi nastąpić przed rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, 3) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do innego organu lub sądu.
Po pierwsze, WSA zauważył, że zagadnienie wstępne wyłoniło się w toku postępowania o udzielenie patentu. W podaniu o udzielenie patentu wskazano art. 11 ust. 3 pwp, który stanowi, że prawo do uzyskania patentu może wynikać z umowy o pracę lub realizacji innej umowy. Tymczasem we wniosku o dopisanie do listy zgłaszających wynalazek A. W. podniósł, że nigdy nie był zatrudniony u zgłaszającego i nie przeniósł na jego rzecz prawa do uzyskania patentu. Natomiast skarżąca, odwołując się w tej kwestii do art. 11 pwp, wskazała, że A. W. zaprzecza jedynie pozostawaniu w stosunku pracy ze Spółką B.
Po drugie, WSA za trafne uznał stanowisko Urzędu, że rozstrzygnięcie sprawy - udzielenie patentu na rzecz uprawnionego - zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia, kto jest podmiotem uprawnionym. Brak rozstrzygnięcia tej kwestii powoduje nie tylko brak możliwości samego wydania przez Urząd decyzji o udzieleniu patentu, ale również uniemożliwia prowadzenie - wymagającego udziału podmiotu uprawnionego - merytorycznego badania zgłoszenia.
Po trzecie, WSA podzielił stanowisko Urzędu, że w rozpatrywanej sprawie do ustalenia prawa do patentu właściwy jest sąd okręgowy. Zgodnie bowiem z art. 284 pkt 2 pwp sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji rozpatrywane są w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych. WSA uznał, że skarżąca nie ma racji twierdząc, iż w rozpatrywanej sprawie Urząd jest uprawniony we własnym zakresie rozstrzygnąć występujący w sprawie spór o autorstwo zgłoszonego wynalazku. Zdaniem WSA, Urząd nie może przejąć kompetencji sądu powszechnego. Ponadto, wobec tego, że postępowanie sądowe o ustalenie prawa do uzyskania patentu na zgłoszony wynalazek zostało wszczęte, rozstrzygniecie przez Urząd zagadnienia wstępnego w sytuacji, gdy zagadnienie to jest przedmiotem postępowania przed sądem cywilnym, stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Wreszcie, WSA za nieuzasadnione uznał stanowisko skarżącej, że Urząd naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego, co w ocenie strony skarżącej skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego i niedostatecznym uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Sąd przyznał rację Urzędowi, że żądanie dowodów, czy badanie wiarygodności twierdzeń zgłaszanych przez strony sporu co do praw do wynalazku jest w istocie tożsame z badaniem, komu przysługuje prawo do uzyskania patentu, a do czynienia takich ustaleń Urząd nie jest - w świetle art. 284 pkt 2 pwp - właściwy. WSA zauważył przy tym, że zarzuty skarżącej wobec Urzędu, iż dał wiarę nie popartym żadnymi dowodami twierdzeniom A. W., zostały zgłoszone w sytuacji, gdy skarżąca swoje prawa do uzyskania patentu opiera również na nie popartym żadnymi dowodami oświadczeniu złożonym przez zgłaszającego (Spółkę B) w podaniu o udzielanie patentu.
Reasumując, WSA podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż ustalenie podmiotu (podmiotów) uprawnionych do patentu stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne, do rozstrzygnięcia którego, zgodnie z art. 284 pwp, właściwy jest sąd okręgowy. Kwestia ta powinna być zarazem rozstrzygnięta przed rozstrzygnięciem "głównej" sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. było nie tylko prawidłowe, ale i konieczne.
II
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając go w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; p.p.s.a.) w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 252 pwp, poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że była ona zasadna, a zaskarżone postanowienie Urzędu powinno było zostać uchylone, bowiem w prowadzonym przez Urząd postępowaniu w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek "Sposób oznaczania parametrów biochemicznych płynu ustrojowego" nr P.397071 nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania, tj. w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, jak również rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie przez Urząd nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia żadnego zagadnienia wstępnego;
2) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 11 ust. 4 i art. 252 pwp, poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że była ona zasadna, a zaskarżone postanowienie Urzędu powinno było zostać uchylone, bowiem Urząd nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w stopniu wystarczającym do ustalenia, że zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania oraz nie dopełnił obowiązku zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego potwierdzającego istnienie sporu co do prawa do uzyskania patentu pomiędzy skarżącą a A. W., jak również pominął i zaniechał rozważenia dowodów przedłożonych przez skarżącą, jednoznacznie potwierdzających, że podniesione przez A. W. zarzuty są bezpodstawne, a zatem nie dokonał całościowej i wnikliwej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nie rozważył ani nie uwzględnił stanowiska skarżącej, dowodzącego, że w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne;
3) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 32 pwp oraz 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz 252 pwp poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że była ona zasadna, a zaskarżone postanowienie Urzędu powinno było zostać uchylone, bowiem Urząd był związany treścią zgłoszenia wynalazku i nie był uprawniony do przyjęcia, że uprawnionym do uzyskania patentu jest inna osoba, niż poprzednik prawny skarżącej (Spółka B), a następnie skarżąca, na którą Spółka B przeniosła przysługujące jej prawo do uzyskania patentu, a tym bardziej nie był uprawniony do zakwestionowania prawdziwości danych przedstawionych w zgłoszeniu wynalazku jedynie na podstawie twierdzeń podniesionych przez A. W., nie popartych jakimikolwiek dowodami oraz sprzecznych z jednoznacznymi i wiarygodnymi dowodami przedstawionymi przez skarżącą, potwierdzającymi prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu wynalazku;
4) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 235 ust. 2 pwp oraz w związku z art. 7 k.p.a., a także w związku z art. 74 pwp oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 252 pwp, poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że była ona zasadna, a zaskarżone postanowienie Urzędu powinno było zostać uchylone, bowiem w postępowaniu przez Urzędem doszło do pozbawienia skarżącej - zgłaszającego praw strony w postępowaniu, wyrażającego się tym, że Urząd zawiesił postępowanie na podstawie samych twierdzeń podmiotu nie będącego stroną postępowania i tym samym pozbawił zgłaszającego praw strony, a nadto doprowadził do naruszenia zasady uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli, bezpodstawnie przedkładając interesy A. W. nad prawa i interesy zgłaszającego oraz pozostałych współtwórców, pomimo tego, że w wypadku dokonania zgłoszenia wynalazku przez osobę, której osoba trzecia zarzuca, że nie była ona uprawniona do uzyskania patentu na wynalazek, Urząd powinien uwzględnić stanowisko osoby trzeciej jedynie wtedy, gdy przedłoży ona prawomocny wyrok sądu powszechnego, stwierdzający że jest uprawniona do uzyskania patentu na wynalazek lub zgodę zgłaszającego na uznanie jej za współzgłaszającego;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 oraz art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 252 oraz art. 288 ust. 1 pwp, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Urzędu naruszającego zasadę zaufania do organów państwa, wydanego w postępowaniu, w którym nie zachowano wymogu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego znaczenie dla istotnych dla sprawy okoliczności, z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady legalności, zasady szybkości i prostoty postępowania, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a sprowadzające się m.in. do opóźnienia możliwości ochrony wynalazku przez zgłaszającego przed naruszeniami.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła w szczególności, że Urząd zawiesił postępowanie w sprawie udzielenia patentu opierając się jedynie na przypuszczeniu, że zagadnienie wstępne występuje. Zarzut A. W., że prawo do uzyskania patentu na wynalazek nie przysługiwało wyłącznie Spółce B, a następnie skarżącej, nie został przez niego udowodniony, ani nawet uprawdopodobniony. Wbrew stanowisku WSA, Urząd powinien był poddać ocenie przedłożone przez skarżącą dowody co do tej kwestii, czego jednak nie uczynił.
Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie sporu o prawo do uzyskania patentu nie stanowiło koniecznego warunku rozpatrzenia sprawy przez Urząd. Udzielenie patentu na rzecz skarżącej nie doprowadzi do pokrzywdzenia A. W., ponieważ będzie on mógł zawsze domagać się przeniesienia na jego rzecz odpowiedniego udziału w patencie na podstawie art. 74 pwp. Ponadto, wskazywana potrzeba ustalenia osoby uprawnionego ma ewentualny wpływ jedynie na treść decyzji, a nie na samo jej wydanie.
Skarżąca podniosła również, że nie jest dopuszczalne podważanie przez Urząd prawdziwości zawartych w zgłoszeniu wynalazku danych ani co do osoby twórcy, ani co do podstawy dysponowania prawem do uzyskania patentu. Także w przypadku zakwestionowania treści zgłoszenia przez osobę trzecią Urząd pozostaje związany zgłoszeniem.
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca załączyła do skargi kasacyjnej m.in. kopię wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XX Wydział Gospodarczy z 9 marca 2015 r., [...], którym oddalono powództwa A. W. przeciwko Spółce B i przeciwko skarżącej o ustalenie, że jemu przysługuje prawo do uzyskania patentu m.in. na wynalazek, którego zgłoszenia dotyczy niniejsza sprawa.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej stwierdził w szczególności, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania przed Urzędem Patentowym, ponieważ twierdzenie A. W., że powinien zostać uznany za współzgłaszającego było gołosłowne. Twierdzeniu temu przeczyły dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Pełnomocnik oświadczył również, że wyrok Sądu Okręgowego, którego kopia została załączona do skargi kasacyjnej, jest już prawomocny.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają przede wszystkim do podważenia zasadności zawieszenia przez Urząd postępowania w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem skarżącej, spór co do tego, komu przysługuje uprawnienie do uzyskania patentu na wynalazek, nie ma wpływu na rozpatrzenie sprawy w przedmiocie udzielenia patentu i wydania decyzji w tym zakresie przez Urząd.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się więc do rozstrzygnięcia, czy wystąpiło w niej zagadnienie wstępne, narzucające konieczność zawieszenia przez organ postępowania, czy też takiego zagadnienia nie było, a co za tym idzie – wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania było zbędne, a rozstrzygnięcie sprawy powinno być dokonane przez Urząd w ramach postępowania toczącego się wyłącznie przed tym organem.
Artykuł 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stosownie do art. 284 pkt 2 pwp sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji rozpatrywane są w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie naruszył prawa, akceptując stanowisko Urzędu, zgodnie z którym zgłoszenie przez A. W. praw do wynalazku zgłoszonego przez Spółkę B, na etapie rozpoznawania sprawy o udzielenie patentu na ten wynalazek, spowodowało pojawienie się zagadnienia wstępnego, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 252 pwp, co oznaczało konieczność zawieszenia postępowania w sprawie o udzielenie patentu w celu poddania kwestii spornej do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.
Przede wszystkim NSA podziela stanowisko WSA, zgodnie z którym z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy: 1) wyłania się ono w toku postępowania administracyjnego, 2) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, tak że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi nastąpić przed rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, 3) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do innego organu lub sądu. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy WSA trafnie wskazał, po pierwsze, że podniesiona przez organ kwestia sporna co do podmiotu uprawnionego do wynalazku zgłoszonego przez Spółkę B ujawniła się w toku postępowania zgłoszeniowego, po drugie, że rozstrzygnięcie sprawy - udzielenie patentu na rzecz uprawnionego - zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia, kto jest podmiotem uprawnionym i po trzecie, że w rozpatrywanej sprawie do ustalenia prawa do patentu właściwy jest sąd okręgowy.
Ponadto, słusznie WSA zwrócił uwagę na to, że brak uprawnień Urzędu do rozstrzygania we własnym zakresie sporów o autorstwo zgłoszonego wynalazku wynika z powołanego wyżej art. 284 pkt 2 pwp, i na to, że Urząd nie może przejąć kompetencji sądu powszechnego.
W ocenie NSA, skarżąca nie ma racji podnosząc, że w niniejszej sprawie Urząd "założył, że skoro osoba trzecia kwestionuje uprawnienie [Spółki B] (a w konsekwencji również skarżącej) do uzyskania patentu na wynalazek, to automatycznie oznacza to, że kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne, które powinno być rozstrzygnięte przez sąd". Należy zwrócić uwagę, że A. W. jest współtwórcą zgłoszonego wynalazku i że ze Spółką B łączyła go umowa, której postanowienia w kwestii ustalenia uprawnionego do uzyskania patentu rozumiane były przez strony w odmienny sposób. Rozstrzygnięcie takiego sporu należało do sądu.
Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że WSA błędnie przyjął, iż zagadnienie wstępne dotyczące sporu o prawo do uzyskania patentu stoi w bezpośredniej zależności z rozpatrzeniem sprawy. WSA, w ślad za Urzędem, trafnie zwrócił uwagę na to, że brak rozstrzygnięcia kto uprawniony jest do uzyskania patentu powoduje nie tylko, że brak jest możliwości samego wydania przez Urząd decyzji o udzieleniu patentu, ale również uniemożliwia prowadzenie merytorycznego badania zgłoszenia, które wymaga udziału podmiotu uprawnionego.
Ponadto nie jest trafne stanowisko skarżącej, że żaden przepis pwp nie nakłada na Urząd obowiązku sprawdzenia, czy zgłaszającemu wynalazek rzeczywiście przysługuje prawo do patentu. W tej kwestii WSA trafnie zwrócił uwagę, że twierdzeniu temu przeczy treść art. 11 oraz art. 74 pwp.; wprawdzie Urząd nie ma obowiązku poszukiwania twórcy wynalazku, ale tylko wtedy, gdy stan faktyczny (lub prawny) nie nasuwa w tej kwestii żadnych wątpliwości.
Skarżąca podniosła również, że w toku postępowania przed WSA przedłożyła oświadczenie A. W., z którego jej zdaniem wynika, że uprawnionym do uzyskania patentu na wynalazek jest Spółka B. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wprawdzie skarżąca złożyła przed WSA wniosek przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z tego dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., jednak WSA nie odniósł się do tego wniosku. Skoro nie stanowił on części akt sprawy, na podstawie których wyrokował WSA (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a w skardze kasacyjnej skarżąca nie zarzuciła WSA naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., to brak jest podstaw do uwzględnienia obecnie tego dokumentu.
W rezultacie należy stwierdzić, że WSA prawidłowo uznał, iż ustalenie podmiotu (podmiotów) uprawnionych do patentu stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne, do rozstrzygnięcia którego, zgodnie z art. 284 pwp, właściwy jest sąd okręgowy
Co się tyczy zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zawartych w punkcie 1) - 5) petitum skargi kasacyjnej, to dotyczą one zaniechania przez Urząd zebrania materiału dowodowego lub zbadania wiarygodności twierdzeń stron sporu. Jak już podkreślono, zmierzają one przede wszystkim do podważenia zasadności zawieszenia przez Urząd postępowania w rozpoznawanej sprawie. Zarzuty te były podnoszone w postępowaniu przed WSA, który zaskarżonym wyrokiem je oddalił, słusznie wskazując, że żądanie dowodów, czy badanie wiarygodności twierdzeń zgłaszanych przez strony sporu co do praw do wynalazku jest w istocie tożsame z badaniem, komu przysługuje prawo do uzyskania patentu, a do czynienia takich ustaleń Urząd nie jest - w świetle art. 284 pkt 2 pwp - właściwy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło