I GZ 640/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.P.H.U. "L.– P." G. Sp. j. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 456/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P.P.H.U. "L.– P." G. Sp. j. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego, po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 456/14 odmówił P.P.H.U. "L. – P." G. Sp. j. w G. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż zwolnienie lekarskie, świadczące o niedyspozycji profesjonalnego pełnomocnika w dniach [...] r. oraz fakt, że jest on jedyną osobą upoważnioną w prowadzonej przez niego firmie do dysponowania rachunkiem bankowym i niemożność dysponowania przez inne osoby środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym (co wynika z umowy z bankiem A. B. S.A.) nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu będący doradcą podatkowym – profesjonalny pełnomocnik - zobowiązany jest do właściwej organizacji pracy nie tylko w sytuacjach związanych z nieobecnością planowaną (urlop), ale także w sytuacjach niezaplanowanych, nagłych (choroby). Ponadto, jako profesjonalista składając skargę kasacyjną, powinien mieć świadomość, co do tego, kiedy ją złożył, a także, że należy od niej uiścić wpis. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszanie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewydanie postanowienia o przywróceniu pomimo braku winy strony. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie [...] r. przebył infekcję jelitową, co wpłynęło na jego zdolność do wykonywania obowiązków służbowych, w związku z zaburzeniem funkcjonowania organizmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2012, s. 270). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że okoliczności powołane przez pełnomocnika skarżącej uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak słusznie zauważa Sąd I instancji choroba pełnomocnika skarżącej, nie może być uznana za okoliczność przemawiającą za brakiem winy strony w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje faktycznego przebywania na zwolnieniu lekarskim przez pełnomocnika, jednak nie można przyjąć by okoliczność ta mogła uzasadniać brak winy. Biorąc pod uwagę, iż przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku należało uznać, iż przytoczone w zażaleniu okoliczności i przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej argumentacja (że był jedyną osobą upoważnioną do dokonywania operacji bankowych, a w kasie kancelarii nie znajdowała się odpowiednia kwota do opłacenia wpisu) nie mogą stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. W niniejszej sprawie występujący w sprawie doradca podatkowy będący profesjonalistą nie powinien dopuszczać do sytuacji, w której interesy strony mogłyby być nienależycie reprezentowane, szczególnie w sytuacji gdy miał świadomość, że wniósł skargę kasacyjną, wymagającą opłacenia. Jak prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, ażeby w nagłych niezaplanowanych sytuacjach nie dopuszczać do takich sytuacji, w których ten interes strony byłby być zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu. Zwrócić uwagę również należy, że kwota wpisu w niniejszej sprawie jest niska wynosi [...] zł, niewątpliwie uzyskanie takiej kwoty nie wymagała szczególnych przedsięwzięć. W szczególności, że jej wartość mieści się w wysokości tzw. pogotowia kasowego, stanowiącego zabezpieczenie (pieniężne) na nieprzewidziane wydatki. W tym stanie rzeczy postanowienie Sądu I instancji odmawiające przywrócenia uchybionego terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej należało uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.