II SA/Ke 1078/14
WyrokWSA w Kielcach2015-02-18
Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, może zostać uwzględniony, jeśli pierwotny wniosek został złożony w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej było zgodne z prawem. Kluczowe było stwierdzenie, że wniosek został złożony w ustawowym terminie, co czyniło wniosek o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku jego uchybienia, a nie gdy termin został zachowany.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pierwotny wniosek został złożony w ustawowym terminie, co czyniło wniosek o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym. Spółka argumentowała, że Prezydent Miasta K. błędnie określił strony postępowania, działając jako właściciel, a nie przedstawiciel Skarbu Państwa, co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu okręgowego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oddala skargę.
Postanowieniem z [...] , znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się z wnioskiem [...] sp. z o.o. w K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku
o ustalenie, że dokonana przez Prezydenta Miasta K. pismem z 18 września 2013 r. aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. O., oznaczonego obecnie w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr [...] jest nieuzasadniona, odmówiło przywrócenia tego terminu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 18 września 2013 r. Prezydent Miasta K. wypowiedział użytkownikowi wieczystemu – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego wskazanego powyżej gruntu wynoszącą 11.099,56 zł i zaproponował przyjęcie nowej opłaty: od dnia 1 stycznia 2014 r. w kwocie 22.199,12 zł, od 1 stycznia 2015 r. w kwocie 30.019,06 zł oraz od 1 stycznia 2016 r. i w latach następnych w kwocie 37.839,00 zł.
Użytkownik wieczysty w ustawowym terminie skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia do SKO w K. wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona.
W związku z powyższym SKO wydało w sprawie orzeczenie z 19 grudnia 2013 r., w którym ustaliło dla Spółki nową wysokość opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie: od 1 stycznia 2014 r. w kwocie 22.199,12 zł, od 1 stycznia 2015 r.
w kwocie 28.127,11 zł oraz od 1 stycznia 2016 r. i w latach następnych w kwocie 34.055,10 zł.
Od powyższego orzeczenia Spółka wniosła sprzeciw, co było równoznaczne
z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości.
Następnie pismem z dnia 24 lipca 2014r. użytkownik wieczysty wniósł do Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. Podniósł w nim m.in. że z treści pisma Prezydenta Miasta K. można wywnioskować, że wypowiedzenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste dotyczy nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zatem wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej oraz ustalenia nowej wysokości opłaty może dokonać wyłącznie właściciel nieruchomości, której ta opłata dotyczy, a więc
w tym przypadku Skarb Państwa. Oświadczeń tego rodzaju nie mogą składać inne podmioty. W piśmie z 18 września 2013 r. Prezydent Miasta K. nie wskazał
w czyim imieniu dokonuje wypowiedzenia dotychczasowej opłaty oraz ustalenia jej nowej wysokości. Spółka podniosła, że tego rodzaju działaniem, Prezydent Miasta K. wprowadził w błąd użytkownika wieczystego oraz Kolegium, przed którym toczyło się postępowanie między niewłaściwymi podmiotami tj. między [...] Sp z.o.o. a Prezydentem Miasta K.. Okoliczność co do niewłaściwych podmiotów biorących udział w postępowaniu została potwierdzona prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 czerwca 2014 r. wydanym w sprawie [...]. Sąd Okręgowy w orzeczeniu stwierdził, że postępowanie
w sprawie aktualizacji opłaty rocznej dotyczącej użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność SP, winno toczyć się między właścicielem tej nieruchomości, a jej użytkownikiem wieczystym. Prezydent Miasta K. działający jako starosta jest jedynie statio fisci Skarbu Państwa, winien więc działać jako przedstawiciel właściciela, a nie jako właściciel nieruchomości. Prezydent Miasta nie powinien być zatem stroną ani wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, ani stroną postępowania przed Kolegium, czy później przed sądem powszechnym. Użytkownik wieczysty podkreślił, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty i ustalenie nowej opłaty rocznej winno być dokonane przez Skarb Państwa w imieniu którego może występować Prezydent Miasta K. działający jako starosta. Działając w cudzym imieniu przedstawiciel zobowiązany jest wskazać w czyim imieniu działa. Konsekwencją braku takiego wskazania będzie to, że wszelkie skutki podejmowanych działań będą odnosiły się do podmiotu, który je podejmuje, a nie do podmiotu którego miałby zastępować. Skarb Państwa nie jest natomiast jedynym podmiotem, którego może reprezentować Prezydent Miasta działający jako starosta. Nieruchomość gruntowa, której dotyczy pismo Prezydenta Miasta K. z 18 września 2013 r. położona jest na terenie miasta K. i mogłaby stanowić własność jednostki samorządu terytorialnego. Stąd w ocenie użytkownika Prezydent w myśl art. 9 kpa winien formułować swe pisma w sposób jasny
i jednoznaczny. Tym samym winien w piśmie z 18 września 2013 r. wskazać, że działa w imieniu Skarbu Państwa, jak też wyraźnie pouczyć użytkownika wieczystego, że od wypowiedzenia dotychczasowej opłaty może odwołać się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., składając wniosek przeciw SP - Prezydentowi Miasta K. działającemu jako starosta.
Spółka zauważyła, że w piśmie Prezydenta Miasta K. z dnia 18 września 2013 r. brak jest prawidłowego pouczenia, bowiem nie wskazuje ono przeciw komu użytkownik wieczysty może złożyć wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Swym działaniem Prezydent Miasta K. wprowadził zarówno wnioskodawcę, jak też Kolegium w błąd co do okoliczności kto powinien być stroną
w tym postępowaniu. Zdaniem Spółki, Kolegium po wszczęciu postępowania winno wezwać Prezydenta Miasta K. do doprecyzowania swego pisma z 18 września 2013 r. poprzez precyzyjne wskazanie podmiotu dokonującego wypowiedzenia dotychczasowej opłaty i ustalającego nową opłatę pod rygorem uznania, że wypowiedzenie to zostało dokonane przez nieuprawniony podmiot. W przeciwnym wypadku użytkownik wieczysty z winy Prezydenta zostanie pozbawiony prawa odwołania się od wypowiedzenia dotychczasowej opłaty i ustalenia jej w nowej wysokości. Skarżący nadmienił też, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, został złożony w terminie 7 dni od doręczenia prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K..
Rozpatrując zażalenie wniesione przez [...] Sp. z o.o. Kolegium stwierdziło, iż w sprawie wiadomym jest, że użytkownik wieczysty tj. ww. Spółka, skutecznie w ustawowym terminie złożyła do SKO wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, o jakim wyżej mowa, jest nieuzasadniona. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Kolegium wydało orzeczenie z 19 grudnia 2013 r. ustalając dla użytkownika wieczystego nową wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. Tak więc organ rozpatrzył merytorycznie wniosek, nie stwierdzając bezskuteczności działań Prezydenta Miasta K. zainicjowanych pismem z 18 września 2013 r.
Tym samym wniosek Spółki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku jest w istocie bezprzedmiotowy, jako że ten drugi został już złożony i skutecznie rozpoznany przez Kolegium.
Organ zauważył, że z treści wypowiedzenia z 18 września 2013 r., podobnie jak z treści operatu szacunkowego (stanowiącego podstawę aktualizacji) wynikało, że aktualizacja opłaty rocznej dotyczy gruntów Skarbu Państwa, co nie było przez Spółkę kwestionowane. Zdaniem organu nie można podzielić argumentacji sformułowanej we wniosku o przywrócenie terminu, iż aktualizacja z tytułu użytkowania wieczystego dokonana pismem z 18 września 2013 r. jest nieuzasadniona.
SKO podkreśliło, że Spółka od początku działała przez profesjonalnego pełnomocnika, lecz to mocodawca ponosi ryzyko ewentualnych ujemnych skutków działania bądź zaniechania takiego pełnomocnika.
Kolegium wskazało, że Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy w K., oceniał zdolność sądową podmiotu przeciwko któremu użytkownik wieczysty kierował żądania- tj. Prezydenta Miasta K. działającego jako starosta wg unormowań kodeksu postępowania cywilnego, podczas gdy na gruncie przepisów art. 78 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, złożenie wniosku do Kolegium o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości następuje przeciwko właściwemu organowi.
Organ dodał, że na skutek postanowienia Sądu Okręgowego w K.
z dnia 17 czerwca 2014r. sygn. akt. [...], oddalającego zażalenie [...] Sp.z.o.o. w K. na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt. [...], w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie Kolegium z dnia 19 grudnia 2013 r.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia z 16 października 2014 r. zarzucając mu naruszenie:
- art. 58 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa z uwagi na fakt, że SKO odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, pomimo że
z winy Prezydenta Miasta K. skarżący, w świetle prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. wydanego w dniu 17 czerwca 2014 r. w sprawie [...], złożył wniosek przeciwko niewłaściwemu podmiotowi, a jednocześnie organ, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia czy postępowanie przed tym organem toczy się pomiędzy właściwymi podmiotami, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że skarżący został pozbawiony prawa do rozpoznania jego sprawy przez sąd powszechny;
- art. 9 w zw. z art. 112 kpa z uwagi na fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznając sprawę nie uwzględniło okoliczności, że w wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z dnia 18 września 2013 r. Prezydent Miasta K. nie wskazał w imieniu jakiego podmiotu działa
i jednocześnie nie zamieścił w tym piśmie dokładnego pouczenia o sposobie odwołania się od tego wypowiedzenia;
- art. 8 kpa w zw. z art. 78 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że skarżący złożył w terminie wniosek o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona przeciwko Skarbowi Państwa i odmowę przywrócenia terminu do złożenia takiego wniosku,
w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy w K. prawomocnie stwierdził, że skarżący złożył wniosek o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona nie przeciwko Skarbowi Państwa, a przeciwko Prezydentowi Miasta K..
W uzasadnieniu Spółka podniosła, że skoro wypowiedzenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste dotyczy nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, to nie ulega wątpliwości, że wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz ustalenia nowej wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste może dokonać wyłącznie właściciel nieruchomości, której ta opłata dotyczy, a więc w tym przypadku Skarb Państwa. Oświadczeń tego rodzaju nie mogą natomiast składać inne podmioty. W piśmie z dnia 18 września 2013 r. Prezydent Miasta K. nie wskazał w czyim imieniu dokonuje wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz w czyim imieniu dokonuje ustalenia nowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.
W związku z faktem, że Spółka od orzeczenia z 19 grudnia 2013 r. wniosła sprzeciw, sprawa została skierowana do rozpoznania przez sąd powszechny - Sąd Rejonowy w K.. Wniosek skarżącego o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona zgodnie z treścią ustawy
o gospodarce nieruchomościami, zastąpił pozew.
Spółka wskazała, że postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w K. Wydział I Cywilny odrzucił pozew w sprawie o sygnaturze akt [...] uzasadniając, że we wniosku o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, jako strona został wskazany Prezydent Miasta K. działający jako starosta.
Zdaniem skarżącej Spółki zaskarżone postanowienie było nieprawidłowe
i dlatego wniosła na nie zażalenie do Sądu Okręgowego w K.. W jej ocenie rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w K. ma niezwykle istotne znaczenie
w niniejszej sprawie i dlatego, w dalszej części uzasadnienia skargi, przytoczyła argumenty, jakie zostały podniesione w tym zażaleniu.
Ponieważ stanowisko skarżącego nie znalazło aprobaty Sądu Okręgowego
w K., Spółka nie ma możliwości skorzystania z przysługującego jej zgodnie
z treścią ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienia do tego, aby jej sprawa dotycząca podwyższenia dotychczasowej opłaty rocznej została merytorycznie rozpoznana przed sąd powszechny.
Spółka podniosła, że okoliczność, iż w postępowaniu przed SKO brały udział niewłaściwe podmioty, została stwierdzona prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2014 r., w którym Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej dotyczącej użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa powinno toczyć się pomiędzy właścicielem tej nieruchomości, a jej użytkownikiem wieczystym. Prezydent Miasta działający jako starosta jest jedynie statio fisci Skarbu Państwa, powinien więc działać jako przedstawiciel właściciela, a nie jako właściciel nieruchomości użytkowanej wieczyście.
Reasumując Spółka stwierdziła, że Prezydent Miasta K. działający jako starosta powinien był w swoim piśmie wyraźnie wskazać, że działa w imieniu Skarbu Państwa oraz pouczyć użytkownika wieczystego, że od wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego może się odwołać do SKO w K. składając wiosek przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K..
Spółka zarzuciła, że w sprawie doszło do naruszenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywatela. Jej zdaniem nie może zachodzić taka sytuacja, że wobec dwóch stron postępowania przed SKO czy przed sądem powszechnym stosowane są różne standardy co do wymogów formalnych pism.
Skarżący wyjaśnił, że skoro nie można wzruszyć postanowień sądów powszechnych to jedyną możliwością usunięcia tych błędów jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona i prawidłowe przeprowadzenie postępowania przed SKO.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w K. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że dokonana pismem z 18 września 2013 r. przez Prezydenta Miasta K. aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa jest nieuzasadniona.
Przed dokonaniem oceny zaskarżonego postanowienia należy wyjaśnić
w jakim trybie i w oparciu o jakie przepisy dokonywana jest aktualizacja, o jakiej wyżej mowa i jakie środki odwoławcze przysługują użytkownikowi wieczystemu nieruchomości.
Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej ustawą, właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości.
Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (ust. 2). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się przeciwko właściwemu organowi. Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty, spoczywa na właściwym organie (ust. 3).
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew (ust. 2).
W niniejszej sprawie wypowiedzenie z art. 78 ust. 1 ustawy nastąpiło pismem z 18 września 2013 r. Prezydenta Miasta K. działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, skierowanym do skarżącej Spółki. Spółka w ustawowym terminie skorzystała z prawa do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 i 3 ustawy. W wyniku jego rozpatrzenia Kolegium orzeczeniem z 19 grudnia 2013 r. ustaliło dla skarżącej Spółki nową wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Od orzeczenia tego Spółka wniosła sprzeciw (art. 80 ust. 1 ustawy), który jako pozew został odrzucony postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 21 marca 2014 r. sygn. akt [...], a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 17 czerwca 2014 r. sygn. akt [...].
Pismem z 24 lipca 2014 r. Spółka wniosła do Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 i 3 ustawy.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia należy w pełni podzielić ocenę Kolegium, że termin nie mógł zostać przywrócony, albowiem nie nastąpiło jego uchybienie i co za tym idzie wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy.
Stosownie do art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Powyższy przepis umożliwia więc przywrócenie terminu wyłącznie
w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 i 3 ustawy został przez użytkownika wieczystego, tj. skarżącą Spółkę, złożony w terminie. Pismo z 18 września 2013 r.
w przedmiocie wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu zostało doręczone Spółce w dniu 23 września 2013 r., a wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona, Spółka złożyła w dniu 10 października 2013 r., a więc niewątpliwie
z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 ustawy. Skoro więc wniosek taki został złożony w ustawowym terminie i nie doszło do jego uchybienia, to bezprzedmiotowym jest wnoszenie o przywrócenie terminu. Tym samym Kolegium zasadnie odmówiło uwzględnienia takiego wniosku.
Bez znaczenia pozostaje przy tym złożenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosku, o jakim mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, ze wskazaniem jako właściciela nieruchomości Skarbu Państwa. Jak wynika w sposób nie budzący wątpliwości z akt sprawy, takie określenie strony przeciwnej dostosowane zostało do wymogów w zakresie zdolności sądowej strony określonych w przepisach procedury cywilnej. Nie zmienia to jednak faktu, że podmiot dokonujący wypowiedzenia cały czas jest ten sam, a mianowicie Prezydent Miasta K., działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, czyli reprezentujący Skarb Państwa. Nie ma zatem mowy o tym, że – jak twierdzi skarżąca - w aktualnym postępowaniu zmieniły się strony, gdyż wcześniej występował Prezydent Miasta K., a teraz Skarb Państwa. Podkreślenia wymaga, że Spółka w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wypowiedzeniem z 18 września 2013 r. już raz skorzystała z prawa złożenia wniosku w oparciu o art. 78 ust. 2 ustawy, co doprowadziło do wydania przez SKO orzeczenia z 19 grudnia 2013 r., a ponownego skorzystania z art. 78 ust. 2 ustawy przepisy nie przewidują.
Na marginesie zauważyć należy, że mające zastosowanie w sprawie przepisy, w szczególności art. 78 ust. 3 ustawy, rzeczywiście sformułowane są niefortunnie.
Stronami postępowania (zarówno przed SKO, jak i przed sądem powszechnym) są właściciel nieruchomości oraz jej użytkownik wieczysty. Natomiast użyte w ustawie określenie "właściwy organ" może być dla użytkownika wieczystego mylące i nie dostosowane do wymogów określonych w kpc w zakresie zdolności sądowej. Wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej ma charakter czynności cywilnoprawnej i jest dokonywane w imieniu publicznego właściciela przez organ upoważniony do jego reprezentowania (gdy właścicielem jest Skarb Państwa – przez starostę, a gdy właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego – przez organ wykonawczy tej jednostki). Jednak stroną cywilnoprawnej umowy użytkowania wieczystego jest właściciel, a nie reprezentujący go organ, gdyż zarówno Skarb Państwa, jak i jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawne mają zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. Zatem wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, powinien być złożony faktycznie przeciwko właścicielowi (Skarbowi Państwa lub konkretnej jednostce samorządu terytorialnego), a nie przeciwko organowi reprezentującemu właściciela (staroście, wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, zarządowi powiatu lub zarządowi województwa), który nie ma zdolności sądowej
w postępowaniu cywilnym, a jedynie reprezentuje Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Ponieważ stosownie do art. 80 ust. 2 ustawy wniosek zastępuje pozew, niewłaściwe oznaczenie podmiotu, przeciwko któremu składa się wniosek, może wywołać na etapie postępowania sądowego negatywne skutki procesowe dla powoda w postaci odrzucenia pozwu, co też się stało
w niniejszej sprawie.
Jednakże okoliczności te, jak również zarzuty w tym zakresie podnoszone
w skardze, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku z art. 78 ust. 2 ustawy. Procedura rozstrzygania sporów o ustalenie opłaty za użytkowanie wieczyste jest procedurą dwustopniową o charakterze mieszanym; administracyjnym w pierwszym etapie
i sądowym (przed sądem powszechnym) w drugim stadium tego postępowania. Okoliczności związane z błędnym oznaczeniem strony we wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, który w razie wniesienia sprzeciwu zastępuje pozew, odnoszą się do drugiego stadium postępowania. Tymczasem kwestia przywrócenia terminu odnosi się do procedury administracyjnej, a odmowa przywrócenia tego terminu nastąpiła
z powodu braku przesłanki uchybienia terminu, o jakiej mowa w art. 58 § 1 kpa.
Ze wskazanych wyżej powodów chybionym jest także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 i 9 kpa w zw. z art. 112 kpa. Jak już powiedziano, w stanie faktycznym sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że aktualnie toczy się ona między innymi stronami aniżeli określone we wniosku z 10 października 2013r. o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu wieczystego użytkowania jest nieuzasadniona.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło