I SA/Sz 1017/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-02-18
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2007 po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, jeśli nie ustalono, czy wystąpiły zdarzenia przerywające lub zawieszające bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może określić wysokości zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia, chyba że z przepisów prawa wynika inaczej lub postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy podatnika przed upływem terminu przedawnienia. W przypadku, gdy organy podatkowe nie ustaliły, czy nastąpił upływ terminu przedawnienia lub czy wystąpiły zdarzenia przerywające lub zawieszające jego bieg, ich decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co skutkuje koniecznością ich uchylenia.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 rok, kwestionując klasyfikację swojej działki. Organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego, opierając się na danych z ewidencji gruntów z 2007 roku, mimo że zmiana klasyfikacji nastąpiła w 2011 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak krytycznej oceny danych z ewidencji i nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Polskiego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Polskiego [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r. P. Z. Ł. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), wystąpił do Burmistrza G. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że działka nr [...] położona w obrębie P., gm. G., błędnie była klasyfikowana jako Bz i w całości podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
2. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz G. określił Skarżącemu, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r., w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji wskazał, że P. Z. Ł. od 1 stycznia 2007 r. posiada działkę [...] , która to działka miała w 2007 r., klasyfikację w ewidencji gruntów i budynków Bz. Z decyzji Starosty Powiatowego w G. nr [...] z dnia 15 listopada 2011 r. wynika, że zmianę użytków i klas gruntów w działce nr [...] położonej w obrębie P., gm. G. orzeczono w dniu 15 listopada 2011 r. i decyzja ta stanowiła podstawę do wniesienia zmian do ewidencji gruntów i budynków.
3. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, P. Z. Ł. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, domagając się uchylenia decyzji Organu podatkowego I instancji, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj: przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., nr 100 poz. 1086 z póź.zm), poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dane zawarte w ewidencji gruntów były w niniejszej sprawie wystarczające do określenia podstawy opodatkowania oraz, że Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są zawsze bezwzględnie związane danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów.
Nadto, zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej przywoływana jako: "O.p.", poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegającą na przyjęciu, że stan faktyczny na 2007 rok, był zgodny ze złożoną w dniu 1 stycznia 2007 roku, deklaracją na podatek od nieruchomości oraz przepisów: art. 122, art. 187, art. 197 w Z. z przepisem art. 198 O.p., polegające na niepodjęciu przez Organ podatkowy, wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. w szczególności poprzez nie przeprowadzenie oględzin nieruchomości, nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań M. M. oraz niedopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów na okoliczność zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia [...]., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia [...] r.
Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Starosta Powiatowy w G., decyzją z dnia [...] r. wydaną w Z. z wnioskiem złożonym przez P. Z. Ł., orzekł o zmianie użytków i klas gruntów w działce nr ewid.[...] , położonej w obrębie P. gm. G., zgodnie z protokółem z przeprowadzonego badania użytków i klas gruntów, mapą klasyfikacyjną oraz wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki. W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że stanowi ona podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do operatu ewidencji gruntów.
Jak wskazał Organ odwoławczy, z powołanej decyzji wynika bezspornie, że w 2007 r., nie nastąpiła żadna zmiana w klasyfikacji działki nr [...] , położonej w obrębie P.. Zmiana wpisu w ewidencji gruntów i budynków mogła mieć miejsce najwcześniej w 2011 r.
Kolegium wskazało następnie, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą zatem dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości gruntu czy kwestii dotyczących prawa własności gruntu. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, Organy podatkowe nie są władne do kwestionowania czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organem właściwym do dokonywania zmian w tym zakresie jest Starosta - jako organ prowadzący ewidencję.
5. Na powyższą decyzję, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji i stwierdzenie wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości, położonej w P. gminie G., stanowiącej działkę nr[...] , za rok 2007 w wysokości [...] zł oraz o zasądzenie od Organu, zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) przepisu art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że dane zawarte w ewidencji gruntów były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania oraz, że Organy podatkowe przy wymiarze podatku są zawsze bezwzględnie związane danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i nie mogą dokonywać ustaleń w tej mierze, w sytuacji w której w przypadku uprawdopodobnienia przez Skarżącego, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, Organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w przepisie art. 122 O.p. i przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie,
2) przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- przepisu art. 191 O.p., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegającą na przyjęciu, że stan faktyczny za 2007 rok był zgody ze złożoną w styczniu 2007 roku, deklaracją na podatek od nieruchomości w sytuacji, w której z decyzji Starosty Powiatowego w G. z dnia [...] r., wynika zmiana użytków i klas gruntów na działce nr [...] położonej w obrębie P. gmina G.,
- przepisu art. 122, art. 187, art.197 w Z. z przepisem art. 198 O.p., polegające na niepodjęciu przez Organ podatkowy wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie, niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań M. M. oraz niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów na okoliczność zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym mimo, że Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,
- przepisu art. 194 § 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie, niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań M. M. oraz niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów na okoliczność zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z 2007 roku, ze stanem rzeczywistym w sytuacji, w której Skarżący co najmniej uprawdopodobnił, że zapisy ujawnione w ewidencji gruntów i budynków w 2007 roku, były niezgodne ze stanem rzeczywistym nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem.
Uzasadniając skargę Skarżący wskazał, że Organy podatkowe w zasadzie nie przeprowadziły żadnej oceny stanu faktycznego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy ograniczyły się do stwierdzenia, że nie istniały przesłanki potwierdzające zmianę klasyfikacji w 2007 roku albowiem zmiany w ewidencji gruntów zostały naniesione dopiero w 2011 roku. Organy nie przeprowadziły żadnych własnych ustaleń w tym zakresie pomimo, że Skarżący twierdził, że dane zawarte w ewidencji w 2007 roku, były niezgodne ze stanem faktycznym.
Zdaniem Skarżącego, Organ podatkowy powinien był ocenić skutki prawne Jego działań, zmierzających do uzgodnienia klasyfikacji ww. nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym a konsekwencją których było wydanie przez Starostę Powiatowego w G., decyzji z dnia 15 listopada 2011 r.
Skarżący zgodził się co do zasady, że Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, jednakże w sytuacji gdy Podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, Organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów i budynków, aby uczynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej. 6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
7. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy).
Istotne również jest, że w określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym, co sprawia, że zasadność, skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub innej szczególnej treści, wynikającej z przepisów art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Z powyższych względów, zawarty w skardze wniosek P. Z. Ł. o orzeczenie co do istoty sprawy tj: stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, położonej w P. gminie G., w kwocie [...] zł, nie może zostać uwzględniony.
8. Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w p.p.s.a., Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innej przyczyny, niż w niej wskazano.
9. Decyzja Organu odwoławczego, jak i decyzja Organu I instancji, została wydana z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 O.p., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.
10. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r., P. Z. Ł. wystąpił do Burmistrza G. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że działka nr [...] położona w obrębie P., gm. G., błędnie była klasyfikowana jako Bz (teren rekreacyjno-wypoczynkowy) i w całości podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wraz z wnioskiem, Skarżący złożył korektę deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 O.p., Burmistrz G. określił dla P. Z. Ł., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r., w kwocie [...] zł wskazując, że zmianę użytków i klas gruntów w działce nr [...] położonej w obrębie P., gm. G., orzeczono dopiero w dniu 15 listopada 2011 r. Zdaniem Organu odwoławczego, stan faktyczny na 2007 rok był zgodny ze złożoną 15 stycznia 2007 roku, deklaracją na podatek od nieruchomości.
Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] r.
11. Zgodnie z przepisem art. 21 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt. 1), doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (pkt. 2). Podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem należnym do zapłaty, a organ podatkowy w sytuacji określonej w art. 21 § 3 O.p. ma prawo, po przeprowadzeniu postępowania, wydać decyzję określającą należny podatek w innej wysokości.
12. Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Istotą instytucji przedawnienia uregulowanej w art. 70 O.p. jest to, iż na skutek upływu czasu, zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) i organ podatkowy, nie może skutecznie domagać się od Podatnika jego zapłaty, zobowiązanie podatkowe bowiem przestaje istnieć.
W celu określenia terminu płatności podatku od nieruchomości, w przypadku osób prawnych, należy odwołać się do przepisu art. 6 ust. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz.84 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.p.o.l."), zgodnie z którym osoby prawne są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.
Mając na względzie przywołane ostatnio przepisy należy uznać, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007 r. ulega co do zasady, przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r.
Zatem Organ podatkowy orzekając w sprawie określenia wysokości tego zobowiązania po dniu 31 grudnia 2012 r., zobligowany jest do zbadania - z urzędu – czy z tą datą nastąpił upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czy też wystąpiły zdarzenia powodujące przerywanie lub zawieszenie biegu tego terminu.
13. Art. 208 § 1 O.p. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, Organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wyklucza zatem możliwość określenia jego wysokości, w toku postępowania podatkowego.
14. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 wyraził stanowisko, na tle art. 70 § 1 O.p. i art. 208 § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.), zgodnie z którym po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.) - uchwała dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl.
W uzasadnieniu uchwały NSA twierdzi, że zaistnienie jednego ze zdarzeń przewidzianych w art. 59 § 1 pkt 1-9 O.p., wyklucza możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z pozostałych przyczyn. Nie może bowiem ponownie wygasnąć zobowiązanie podatkowe, które już nie istnieje.
Zobowiązanie podatkowe, stosownie do treści art. 59 § 1 pkt. 1 O.p. wygaśnie w całości tylko wówczas, gdy podatnik wpłaci podatek w takiej samej lub w wyższej kwocie (w Z. z samoobliczeniem zobowiązania podatkowego), niż wynikający ze zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa. W takiej sytuacji zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie biegnie dalej. Odmienna sytuacja zachodzi, gdy podatnik wpłaca kwotę podatku mniejszą niż rzeczywista wysokość zobowiązania podatkowego. W tym przypadku następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części. Natomiast w pozostałym zakresie zobowiązanie nadal istnieje. Dalej biegnie termin przedawnienia w stosunku do pozostałej części zobowiązania podatkowego.
Organ podatkowy, w przypadku gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa i rzeczywista jego wielkość nie jest pewna (nie wiadomo, czy zobowiązanie podatkowe wygasło w całości lub w części) jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatnika.
Sytuacja zmienia się po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 O.p., nie ma już bowiem żadnych wątpliwości, iż zobowiązanie wygasło w całości. Nawet bowiem, gdy zapłacony podatek był w niższej wysokości niż wynikający z mocy prawa, a zatem nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części, to w pozostałej istniejącej części wygasł na skutek przedawnienia.
Z momentem upływu terminu przedawnienia nikt nie ma wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe wygasło w całości. Nie istnieje już stosunek prawny, nie ma zatem konieczności weryfikowania treści zobowiązania podatkowego. Skarb Państwa nie ma już żadnego interesu prawnego we wszczynaniu i prowadzeniu takiego postępowania, które z punktu widzenia interesów budżetowych państwa może tylko generować koszty, bez perspektyw wpływu środków. Zasada efektywności działania Organów administracji publicznej, sprzeciwia się prowadzeniu takich postępowań. Wprawdzie przepisy Ordynacji podatkowej nie wprowadzają pojęcia "interesu prawnego", jako elementu koniecznego do prowadzenia postępowania podatkowego, to jednak nie można abstrahować od celowości i efektywności działań organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny, w przywołanej powyżej uchwale, zwrócił także uwagę na funkcję gwarancyjną instytucji przedawnienia dla podatnika. W skutek upływu terminu przedawnienia, podatnik nabywa pewność, że jego stosunek zobowiązaniowy w sferze publicznoprawnej nie ulegnie już zmianie. Ponadto organy administracji publicznej, które w okresie biegu terminu przedawnienia nie podjęły stosownych działań prawnych, pozbawione są możliwości ingerencji w prawa i obowiązki podatnika.
Powyższe oznacza, że podatnik może powoływać się na dobrodziejstwa płynące z instytucji przedawnienia. Takiego uprawnienia nie posiada zaś opieszały organ podatkowy, który nie może czerpać korzyści z faktu, że w terminie przedawnienia nie zdołał wydać ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
15. Podkreślić należy, że przedawnienie zobowiązania jest także jedną z przyczyn umorzenia postępowania z urzędu, wymienioną wprost w art. 208 § 1 O.p. (w brzmieniu od dnia 1 września 2005 r.). Powołana norma nakazuje umorzenie postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis w sposób jednoznaczny określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia, który wymaga od organu I instancji lub organu odwoławczego umorzenia postępowania w przypadku, gdy organ ten nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia określonego zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego, czy nastąpiło to po zapłacie, czy przed zapłatą podatku.
16. Przepisy prawa podatkowego, mogą przewidywać wyjątki od ww. zasady. Ma to miejsce na przykład w przypadku instytucji zwrotu nadpłaty (art. 79 O.p.).
W art. 79 § 2 O.p. stwierdzono, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
A contrario wynika z tego, że w przypadku wniosku o nadpłatę złożonego przed upływem terminu przedawnienia (w niniejszej sprawie tak było, gdyż wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości złożono w dniu 31 grudnia 2012 r.), należy orzec również po jego upływie, gdyż postępowanie w takim przypadku nie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p.
17. Dodatkowo w uzasadnieniu uchwały NSA wskazano, że postępowanie podatkowe mimo upływu terminu przedawnienia nie staje się bezprzedmiotowe, tylko gdy jednoznacznie stanowi o tym przepis ustawowy (w sytuacji kontynuacji postępowania wszczętego z inicjatywy podatnika przed upływem tego terminu).
18. W tym miejscu Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, iż zarówno Organ I instancji jak i Organ odwoławczy, orzekały w sprawie określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. po upływie okresu przedawnienia, który upływał z dniem 31 grudnia 2012 r. Postępowanie przed Organem I instancji zakończone zostało wydaniem decyzji podatkowej w dniu 22 kwietnia 2013 r.
Zarówno Organ I instancji, jak i Organ odwoławczy nie poczynił ustaleń, które pozwoliłyby stwierdzić, czy z dniem 31 grudnia 2012 r. nastąpił upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czy też wystąpiły jakieś zdarzenia, które na tle art. 70 § 2 - § 8 O.p., spowodowały skuteczne przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Organy podatkowe całkowicie pominęły kwestię upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przedmiotowe uchybienie stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p. mogące mieć istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy i polegało na zaniechaniu podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i zebrania kompletnego materiału dowodowego, a następnie rozpatrzenia go w sposób wyczerpujący.
19. Z uwagi na istotę ww. uchybienia, rozstrzyganie przez Sąd w przedmiocie podniesionych w skardze zarzutów byłoby przedwczesne.
19. Organ podatkowy rozpoznający sprawę ponownie zobowiązany jest do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i przedstawionych uwag, zmierzając do zachowania zgodnego z treścią cytowanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności powinien zgodnie z art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p. poczynić ustalenia oraz zweryfikować czy zaistniały okoliczności powodujące przerwę lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, czy też doszło do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego.
20. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzje organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, podjęte zostało stosownie do art. 152 p.p.s.a.
21. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w Z. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło