VI SA/Wa 2043/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-19
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Dorota Wdowiak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca (U.) wykazał interes prawny do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w części dotyczącej kawy, przypraw i wyrobów zbożowych, podczas gdy jego własny znak towarowy był przeznaczony do oznaczania herbaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że interes prawny wnioskodawcy do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy istniał jedynie w odniesieniu do herbaty. Wnioskodawca wykazał, że posiada własne prawo ochronne na znak towarowy dla herbaty, który koliduje ze znakiem spornym, co uzasadnia jego interes prawny w eliminacji nieużywanego znaku z obrotu w tym zakresie. Natomiast w odniesieniu do kawy, przypraw i wyrobów zbożowych, dla których przeznaczony był znak sporny, nie wykazano istnienia konkurencji ani podobieństwa towarów, co skutkowało brakiem interesu prawnego wnioskodawcy w tym zakresie.Stan faktyczny
Wnioskodawca (U.) złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy należący do P. Sp. z o.o. w części dotyczącej produktów weterynaryjnych. Wnioskodawca powołał się na posiadanie własnego, zgłoszonego do ochrony międzynarodowej znaku towarowego dla herbaty i twierdził, że sporny znak nie był używany w sposób rzeczywisty. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak w części dotyczącej herbaty, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy. Zarówno P. Sp. z o.o., jak i U. złożyły skargi do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi U. z siedzibą w R., Holandia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
W dniu [...] sierpnia 2003 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...], przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług: produkty weterynaryjne [...].
W dniu [...] maja 2013 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek U. siedzibą w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]w części dotyczącej towarów: [...]. Jako podstawę prawna swego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 z e zm.) - dalej p.w.p.
Uzasadniając swój interes prawny do wystąpienia o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wnioskodawca powołał się na to, że
w dniu [...] marca 2013 r. zgłosił w trybie międzynarodowym znak towarowy "[...], m.in. na terytorium Unii Europejskiej. Znak ten przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów z kl. [...]. Wnioskodawca stwierdził, że uprawniony nie używał znaku towarowego [...] dla oznaczanie [...] w sposób rzeczywisty na polskim rynku w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat liczonego od daty zgłoszenia wniosku o stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego znaku.
W odpowiedzi na wniosek, uprawniony uznał żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak za niezasadne.
W pierwszej kolejności zakwestionował interes prawny wnioskodawcy
w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak. Stwierdził, że wniosek o rozszerzenie ochrony międzynarodowego znaku towarowego [...] na kraje Unii Europejskiej wpłynął do Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (dalej OHIM) w dniu [...] czerwca 2013 r. tj. po dacie wniesienia przez U. siedzibą w [...]niniejszego wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Zgłoszony znak nie został jeszcze zarejestrowany, a do dnia [...] marca 2014 r. do OHIM mogą wpływać sprzeciwy wobec jego zgłoszenia. Zadeklarował złożenie sprzeciwu z uwagi na podobieństwo znaków. Uprawniony ponadto stwierdził, że wnioskodawca nie używa w obrocie zgłoszonego przez siebie znaku towarowego [...]. Uprawniony podniósł także, ze kilka lat temu podjął działania mające na celu wprowadzenie na polski rynek m. in. [...] oznaczonej spornym znakiem towarowym [...]. Jednakże z uwagi na to, że [...] ma mieć charakter innowacyjny tzn. przeznaczony dla ludzi i zwierząt, wprowadzenie jej do obrotu wymaga uzyskania niezbędnych atestów oraz przeprowadzenie szeregu badań, w tym rynkowych, co trwa dłuższy czas. Dla wykazania, że czyni przygotowania do wprowadzenia na rynek takiego produktu przedłożył dowody. Marka [...], jego zdaniem, jest znana i rozpoznawalna wśród posiadaczy zwierząt domowych w odniesieniu do [...] dla zwierząt, zestawienie kosztów promocyjnych i informacje dotyczące lokowania produktu. Uprawniony dodał, że znak towarowy zaczął być używany w zakresie[...], zaś przestawione przez niego okoliczności i dowody potwierdzają istnienie przyczyn, dla których to używanie nie nastąpiło wcześniej.
W odpowiedzi na stanowisko uprawnionego, wnioskodawca podniósł, że sam uprawniony potwierdził istnienie interesu prawnego wnioskodawcy powołując się na podobieństwo spornego i przeciwstawionego znaku. Jako podstawę prawną swojego interesu prawnego wskazał art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej. Stwierdził, że jest liderem rynkowym
w segmencie [...], zaś uprawniony stanowi dla niego konkurencję na polskim rynku. Podniósł, że kluczowe znaczenie, dla uznania, że dany znak towarowy jest używany w sposób rzeczywisty, ma wprowadzenie na rynek towarów opatrzonych tym znakiem, czego uprawniony nie wykazał. Część materiałów dotyczy używania znaku dla karmy dla zwierząt, który to towar nie był objęty wnioskiem. Nadto podjęcie czynności przygotowawczych do wprowadzenia na rynek towarów opatrzonych danym znakiem towarowym, jak również używanie go wyłącznie w firmie uprawnionego nie stanowi rzeczywistego używania znaku. W ocenie wnioskodawcy, [...] są towarami identycznymi, są bowiem substytutami, albowiem wykorzystywane są do tego samego celu – zaparzania i sporządzania napojów
i często sprzedawanymi w tych samych punktach sprzedaży, zaś pozostałe towary są podobne. Przyprawy są komplementarne wobec[...], natomiast do produktów zbożowych [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Urząd Patentowy RP orzekł w sposób następujący:
1. Stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...]w części dotyczącej [...] z klasy [...] z dniem [...] sierpnia 2008 r.;
2. W pozostałej części postępowanie umorzył;
3. Przyznał P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (wcześniej w [...]) od U. z siedziba w [...]kwotę 900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy w pierwszej kolejności poczynił rozważania dotyczące interesu prawnego U. w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...], udzielonego na rzecz P. Sp. z o.o. w części dotyczącej towarów z kl. [...], a mianowicie: [...], albowiem zgodnie z art. 169 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w art. 1 ww. przepisu na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.
Powołując się na poglądy judykatury i stanowisko sądów administracyjnych podkreślił, że pojęcie interesu prawnego w rozumieniu ustawy Prawo własności przemysłowej winno być interpretowane w taki sposób jak na gruncie ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Zatem interes prawny winien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego
w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być jak najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej tj. art. 20
i art. 22 Konstytucji RP, z tym zastrzeżeniem, że owe normy prawne gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy
w prowadzeniu działalności gospodarczej. Urząd Patentowy podkreślił, że jedną
z zasadniczych cech interesu prawnego jest jego aktualność. Oznacza to, że interesem prawnym należy legitymować się w dacie stosowania normy prawa materialnego stanowiącej jego podstawę im tylko ten stan może być brany pod uwagę przy rozważaniu interesu prawnego. Dopuszczalna jest możliwość wystąpienia sytuacji, w ocenie Urzędu, w której podmiot żądający, jako strona wydania decyzji przez organ administracji, na skutek zmiany okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, może utracić lub nabyć interes prawny w toku postępowania, w danej sprawie.
Sytuacja powyższa, zdaniem organu, zaistniała w sprawie niniejszej. Wnioskodawca wystąpił o ochronę znaku towarowego [...]na obszarze Unii Europejskie, obejmującej Polskę w dniu [...] czerwca 2013 r., a zatem przed dniem wydania decyzji w niniejszej sprawie.
Mając zatem na uwadze, że wnioskodawca powołując się na art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz fakt, że zgłosił do ochrony znak towarowy [...] który przeznaczony jest do oznaczania towarów z kl. [...]takich jak: [...], wykazał interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy jedynie w odniesieniu do [...]
Przeciwstawionemu znakowi spornemu, znak towarowy [...] nie jest przeznaczany do oznaczania [...] dlatego, w ocenie Kolegium, brak jest podstaw do uznania, że sporny znak towarowy, przeznaczony do oznaczania m.in. ww. towarów, stanowi dla wnioskodawcy przeszkodę w swobodnym prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie ww. towarów, co uzasadniałoby interes prawny wnioskodawcy do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy również w odniesieniu do [...].
Kolegium nie podzieliło stanowiska wnioskodawcy, że towary takie jak [...].
[...] nie jest substytutem [...]. Są to bowiem napoje innego rodzaju,
o odmiennych właściwościach, które zaspakajają różne potrzeby konsumentów. Trudno też uznać, że przyprawy są komplementarne względem [...], choć stanowią popularny dodatek do [...] to nie są one nieodzowne, a przynajmniej istotne dla sporządzania [...].
Niezadany jest także wywód wnioskodawcy dotyczący podobieństwa produktów [...]. Określenie "produkty zbożowe" jest bardzo szerokie
i obejmuje nie tylko [...]Nadto, podobnie jak kawa, także [...]nie jest substytutem [...].
Wobec tego, że wnioskodawca nie legitymował się interesem prawnym
w części dotyczącej następujących towarów z klasy [...]:[...] Kolegium obowiązane było postępowanie w tym zakresie umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do merytorycznej oceny zasadności żądania wnioskodawcy
w zakresie herbaty, po wykazaniu przez niego interesu prawnego, Kolegium uznało je za zasadne. Uprawniony nie wykazał bowiem, że używał w sposób rzeczywisty
i poważny używanie znaku towarowego w obrocie, w okresie kolejnych pięciu lat po dniu udzielenia prawa ochronnego tj. od dnia [...] sierpnia 2003 r. Nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, że kiedykolwiek wprowadził do obrotu herbatę oznaczoną spornym znakiem. To na nim, stosownie do art. 169 ust. 6 p.w.p., spoczywa ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, że znaku używał lub jeśli nie używał, musi udowodnić, że miał ku temu ważne przeszkody. Przedstawione przez uprawnionego materiały dowodowe,
w ocenie Kolegium, świadczą jedynie o prowadzeniu przez niego działań mających na celu wprowadzenie na rynek w Polsce [...] oznaczonej spornym znakiem towarowym w przyszłości. Tymczasem działań przygotowawczych nie uznaje się za rzeczywiste używanie znaku towarowego w obrocie. Natomiast przedłożone dowody w postaci zestawienia kosztów oraz wyników oglądalności i zdjęć[...] w których ulokowana została marka [...] nie odnoszą się do [...] lecz do [...] dla psów, w związku z czym nie maja żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy.
Kolegium stwierdziło także, ze konieczność uzyskania, wymaganych zgodnie z prawem, atestów umożliwiających wprowadzenie na rynek artykułów spożywczych, jak również konieczność przeprowadzenia badań, w tym rynkowych nie stanowią ważnego powodu nieużywania spornego znaku towarowego, w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uzyskiwanie stosownych atestów jak i przeprowadzenie badań konsumenckich winno być wkalkulowane w normalne ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i nie stanowi uzasadnienia nieużywania znaku. Do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego zalicza się przede wszystkim, zdarzenia nadzwyczajne, zewnętrzne i niemożliwe do zapobieżenia tj. takich, których cecha charakterystyczną jest niezależność ich występowania od woli uprawnionego.
O kosztach postępowania organ orzekł na podstawie art. 256 ust. 2 p.w.p.
w związku z art. 100 k.p.c. i § 8 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych.
Na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2013 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: P. Sp. z o.o.
z siedzibą w [...]i U. siedzibą w [...]
P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]zaskarżył decyzję Urzędu Patentowego w pkt 1. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 169 ust. 2 p.w.p. przez jego błędne zastosowanie, co doprowadziło do wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia po stronie P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]prawa do znaku towarowego [...] w części dotyczącej [...]z klasy [...].
W ocenie skarżącego, Kolegium zaniechało wstępnego badania interesu prawnego wnioskodawcy, prowadząc postępowanie co do meritum, niejako umożliwiając, by interes prawny mógł się zaktualizować w toku postępowania. Gdyby Kolegium badało interes prawny wnioskodawcy rzetelnie to musiałoby dojść do przekonania, że wnioskodawca tego interesu nie wykazał i postępowanie winno zostać umorzone w całości. Skoro datą wygaśnięcia prawa z rejestracji jest data złożenia wniosku do organu, a okres nieużywania znaku, skutkującego wygaśnięciem ochrony, jest okresem liczonym wstecz od daty złożenia wniosku
o stwierdzenie wygaśnięcia to istotne jest badanie interesu prawnego na dzień złożenia wniosku i ocena, czy postępowanie może być w danej sprawie w ogóle prowadzone. W tym kontekście interes prawny wnioskodawcy nie istniał na dzień złożenia wnioski i nie zaktualizował się w toku postępowania.
W odpowiedzi na skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji.
Uczestnik postępowania U. siedzibą w [...]w piśmie procesowym wnosił o oddalenie skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dotyczącej pkt 1 zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący P Sp. z o.o. z siedzibą w [...]uzupełnił skargę powołując się na renomę i powszechność znaku [...]. Dołączył dowody w postaci testów badań, zdjęć, wydruków ze strony internetowej.
U. siedzibą w [...]zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego w pkt 2 i 3.
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 11, 77§ 1, 78 §, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy polegającej na przyjęciu braku interesu prawnego w stwierdzeniu wygaśnięcia spornego znaku towarowego
w zakresie towarów obejmujących kawę, przyprawy i wyroby zbożowe m.in. na skutek zastosowania zawężonej wykładni pojęcia interesu prawnego na gruncie art. 169 ust. 2 ustawy, błędnej oceny podobieństwa towarów zarejestrowanych dla spornego znaku do towarów objętych znakiem [...], błędnej oceny materiału dowodowego, nieprawidłowe uzasadnienie decyzji w zakresie podstaw faktycznych
i motywów rozstrzygnięcia.
2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 169 ust. 2 ustawy polegające na uznaniu, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym
w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia praw ochronnego zgodnie z żądaniem, a to ze względu na zawężające rozumienie interesu prawnego i restrykcyjna ocenę podobieństwa towarów.
Wskazując na powyższe U. siedzibą w [...]wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 2 i 3 p.w.p. Konsekwencją żądania uchylenia decyzji w pkt 2 jest wniosek o uchylenie decyzji w pkt 3, albowiem w sytuacji prawidłowego przeprowadzenia postępowania, skarżąca nie uległaby w żadnej części swojego żądania i w sprawie winien być zasadzony zwrot kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę U. siedzibą w [...]Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie
U. siedzibą w [...]swoje stanowisko podtrzymała w replice na odpowiedź na skargę Urzędu Patentowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
U. siedzibą w [...]zaskarżyło decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudni 2013 r. w pkt 2 i 3 tj. stwierdzenie przez Kolegium Orzekające wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...]jedynie w części dotyczącej herbaty z klasy 30, przyjmując błędnie, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa w odniesieniu do towarów z klasy [...] obejmujących [...]. Konsekwencją żądania uchylenia decyzji w pkt 2 jest wniosek o uchylenie decyzji w pkt 3, albowiem w sytuacji prawidłowego przeprowadzenia postępowania, skarżąca nie uległaby w żadnej części swojego żądania i w sprawie winien być zasadzony zwrot kosztów postępowania
Sąd podziela stanowisko organu w tej kwestii, wyrażone w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., uznając zarzuty przedstawione przez skarżącą za niezasadne.
Stosownie do treści art. 169 ust.1. i ust. 2 p.w.p., prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek:
1) nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania;
2) utraty przez znak znamion odróżniających przez to, że na skutek działań lub zaniedbań uprawnionego stał się w obrocie zwyczajowym oznaczeniem - składającym się wyłącznie z elementów, które mogą służyć w obrocie do oznaczania w szczególności rodzaju towaru, jego jakości, ilości, ceny, przeznaczenia, sposobu, czasu lub miejsca wytworzenia, składu, funkcji lub przydatności - w stosunku do towarów, dla których był zarejestrowany;
3) działań uprawnionego lub, za jego zgodą, osób trzecich, gdy znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub pochodzenia geograficznego towaru;
4) wykreślenia z właściwego rejestru podmiotu mającego osobowość prawną, któremu przysługiwało prawo ochronne na znak towarowy.
Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.
Istnienie interesu prawnego, opartego na normie prawa materialnego, decyduje o tym, czy określony podmiot może wystąpić z wnioskiem o eliminację
z obrotu prawa do znaku towarowego, zatem interes prawny pozwala określić kto może wystąpić z wnioskiem, zaś inna norma prawa materialnego określa przesłanki tej eliminacji, a więc decyduje o tym, kiedy można skutecznie wystąpić z wnioskiem (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2003 r., II SA 1165/02 Wokanda 2004/3/31).
Przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego jest norma prawa, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się m.in. przeprowadzenia kontroli określonego aktu
w celu ochrony jego sfery praw przed naruszeniami dokonanymi tym aktem
i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/02) . Źródłem interesu prawnego do wystąpienia
z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne, a więc także te przepisy prawa materialnego, z których wynika prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej (np. art. 6 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, por. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007r. II GSK 252/06). Jeżeli należna przedsiębiorcy swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu tego prawa wyłącznego.
Dla wykazania interesu prawnego opartego na bardzo ogólnej normie prawnej, należy wskazać okoliczności, z których wynika, że sfery prawne uprawnionego (jego prawo do znaku towarowego) i wnioskodawcy (jego prawo do swobody działalności gospodarczej) zazębiają się w szczególny sposób, który uzasadnia wystąpienie z wnioskiem o ochronę prawną polegającą na eliminacji znaku (por. m. in. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 335/09).
Oceniając istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w sprawach
o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 20 i 22 Konstytucji RP społeczna gospodarka rynkowa oparta jest
m. in. na wolności działalności gospodarczej, a ograniczenie tej wolności dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Powyższą zasadę konkretyzuje art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej stanowiąc, że podejmowanie, wykonywanie
i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zatem, zasadą jest swoboda działalności gospodarczej, jednak z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Te przepisy prawa to m. in. przepisy ustawy p.w.p. ustanawiające wyłączność używania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawionego
z rejestracji. Respektowanie cudzych praw wyłącznych stanowi określony ustawą warunek ograniczający swobodę działalności gospodarczej. Podmiot, który uprawdopodobni, że respektowanie cudzego prawa wyłącznego uniemożliwia wykonywanie działalności gospodarczej na równych prawach z podmiotem uprawnionym, przy jednoczesnym wskazaniu, że zarejestrowane oznaczenie nie funkcjonuje należycie, a w szczególności nie pełni funkcji znaku towarowego, ma interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jego wygaśnięcia (wyrok NSA z 21 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1646/11).
Celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o jakiej mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., jest eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy określony w ustawie czas. Toteż, zawarty w art. 169 ust. 2 p.w.p. wymóg wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania,
o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie może być rozumiany w sposób, który w istocie zamykałby drogę do stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego rzeczywiście nieużywanego przez czas określony w ustawie oraz czyniłby iluzorycznym uprawnienie określone w art. 169 ust. 2 p.w.p. do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na taki znak towarowy. Dla wykazania interesu prawnego, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p., w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania (art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.) wystarczy zatem wskazanie przez wnioskodawcę na własne prawo ochronne na znak towarowy dla takiej samej grupy towarów, co znak towarowy, o stwierdzenie wygaśnięcia, którego wnioskodawca występuje oraz wskazanie na takie wspólne elementy w oznaczeniu występujące w obu znakach towarowych, które czynią przekonanie wnioskodawcy o ich kolizyjności obiektywnie usprawiedliwionym, tj. świadczą o tym, że przekonanie to nie jest oczywiście bezzasadne (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r II GSK 709/08).
W przedmiotowej sprawie to własne prawo ochronne wnioskodawcy istniejące w sferze ubiegania się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku dowodzi interesu prawnego wnioskodawcy, jednakże jedynie w części dotyczącej herbaty. Wnioskodawca ubiega się bowiem o udzielnie ochrony na znak towarowy [...], który przeznaczony jest do oznaczania towarów z klasy [...] takich jak: [...] Zgłoszenie przez U. do rejestracji międzynarodowej znaku towarowego [...] nastąpiło [...] marca 2013 r., a więc na kilka tygodni przed złożeniem wniosku o wygaszenie przedmiotowego znaku. Wprawdzie Urząd OHIM otrzymał wniosek o rozszerzenie na kraje Unii Europejskiej [...] czerwca 2013 r., nie zmienia to jednak faktu, że w świetle okoliczności sprawy, w dacie zgłoszenia wniosku o wygaszenie znaku towarowego [...] istniał konflikt między znakami, zwłaszcza wobec złożenia sprzeciwu przez skarżącego do zgłoszenia znaku [...].
Zgłoszenie znaku towarowego [...]do rejestracji międzynarodowej przed wystąpieniem z wnioskiem o wygaszenie znaku [...] uzasadnia istnienie po stronie U. interesu prawnego, w dniu złożenia wniosku o wygaszenie znaku spornego. Wskazuje bowiem na istnienie własnego prawa ochronnego w sferze ubiegania się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku. Wobec tego, że należna przedsiębiorcy – U. swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, nieużywanego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu tego prawa wyłącznego.
Zatem twierdzenie skarżącego – P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], że wnioskodawca nie wykazał istnienie interesu prawnego nie jest zasadne.
Sąd podziela argumentację organu stwierdzającą, że uprawniony nie wykazał, aby znak towarowy [...] był używany w obrocie w sposób rzeczywisty dla objętych prawem ochronnym [...], w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzielenie prawa ochronnego na ten znak. Nie wykazał również ważnych powodów nieużywania tego znaku. Uprawniony nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, aby kiedykolwiek wprowadzał do obrotu [...] oznaczoną spornym znakiem towarowym. Dołączone materiały świadczą jedynie
o czynionych przygotowaniach mających na celu wprowadzenie na rynek w Polsce [...] oznaczonej spornym znakiem towarowym w przyszłości. Z czynności kwalifikowanych jako używanie rzeczywiste znaku wyklucza się działania, które świadczą dopiero o istnieniu zamiaru używania znaku. Wyłączyć także należy wewnątrz korporacyjne używanie znaku. Nie jest to bowiem używanie rzeczywiste. Stosownie bowiem do art. 154 p.w.p. używanie znaku towarowego polega na: umieszczeniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług, posługiwanie się nim w celu reklamy. Podstawowym dowodem świadczącym o używaniu znaku są faktury z tytułu dokonywanej sprzedaży towarów
i usług. Tych zaś brak. Zestawienia kosztów i wyników oglądalności, zdjęć [...], w którym została ulokowana marka [...] nie odnoszą się do [...] z klasy [...]. Renoma i powszechność znaku [...] w odniesieniu dla pokarmów dla zwierząt stanowi okoliczność obojętną dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Przedmiotem postępowania spornego było ustalenie, czy istnieją przesłanki do wygaszenia prawa, określone w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Kwestia renomy znaku nie jest ustawową przesłanką uniemożliwiająca zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Uprawniony nie wykazał także, że zaistniały ważne powody nieużywania znaku. Nie dołączył żadnych materiałów dowodowych wskazujących na konkretne okoliczności, które uniemożliwiały mu używani spornego znaku w odniesieniu do herbaty. Badania i atesty są wkalkulowane w ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i nie stanowią uzasadnienia nieużywania znaku towarowego
w odniesieniu do [...].
Ponownie należy zaznaczyć, że wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy uzależnione jest od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy. Z powyższych rozważań wynika, że wnioskodawca wykazał istnienie interesu prawnego jedynie w odniesieniu do [...]. Nie jest sporne, że przeciwstawiony spornemu znakowi znak towarowy [...] nie jest przeznaczony do oznaczania [...], zatem trafnie Urząd Patentowy uznał, że sporny znak towarowy przeznaczony do oznaczania ww. towarów nie stanowi przeszkody w swobodnym prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie ww. towarów przez wnioskodawcę, co uzasadniałoby jego interes prawny do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy również w odniesieniu do kawy, przypraw i wyrobów zbożowych. W przedmiotowej sprawie, ocenie mogła podlegać jedynie[...], do oznaczenia której przeznaczony jest znak towarowy [...] oraz takie towary jak [...],do oznaczenia których przeznaczony jest znak "[...]", nie zaś, jak w rozpatrywanej sprawie także [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącego Urząd zauważył, że skarżący jest liderem rynkowym w segmencie [...]. Ten fakt podnosił sam wnioskodawca, a uczestnik temu nie przeczył. W związku z powyższym Urząd przyjął istnienie konkurencji między podmiotami właśnie w zakresie [...] z klasy 30. Jednakże istnienie konkurencji w segmencie [...]nie dowodzi konkurencji w [...] Sąd podziela stanowisko organu, że takie towary jak [...] nie są towarami podobnymi, czy substytutami do takich towarów jak [...] Nie są również komplementarne. Są to wprawdzie napoje, ale każdy innego rodzaju, o odmiennych właściwościach, które zaspakajają różne potrzeby konsumentów.
W żadnym razie kawa nie jest substytutem [...]. Nie jest produktem zastępczym. Konsument sięga albo [...]Każdy z produktów zaspakaja różne potrzeby, charakteryzuje się innymi właściwościami. Nabywcy doskonale rozróżniają oba produkty. Dotyczy to także podobieństwa produktów [...], w tym [...], produktu jakże odmiennego w zakresie właściwości i smaku. [...] oraz przyprawy nie charakteryzuje ścisły związek, przyprawy nie są nieodzowne dla [...]. Zatem nie są to towary podobne.
Wobec tego, że okazało się, iż wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym w części dotyczącej towarów z klasy [...]:[...] trafnie Kolegium umorzyło postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.
W kontekście powyższych rozważań zarzut naruszenia przepisów postępowania jest nie jest zasadny. Organ rozpoznając sprawę uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim z mocy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Po pierwsze organ przeprowadził postępowanie co do wszystkich okoliczności stanowiący fakty prawotwórcze, a więc takich z którymi w świetle przepisu art. 169 ust. 2 p.w.p. związane są określone skutki prawne oraz dokonał oceny tego materiału dowodowego. Po drugie zebrany materiał dowodowy znalazł pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. W szczególności organ ustosunkował się do przedstawionych dowodów z dokumentów i twierdzeń stron, co świadczy o braku luk w materiale dowodowym i wskazuje na pełne odniesienie się organu do wszystkich dowodów zebranych w sprawie.
Również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania jest właściwe. Organ uzasadnił je w sposób nie budzący wątpliwości. Zwrot kosztów wnioskodawcy został uwzględniony jedynie częściowo, albowiem Kolegium uwzględniło jego wniosek w nieznacznej części.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., z braku uzasadnionych podstaw Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło