II SA/Gl 966/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-02-23
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie granicy działki sąsiedniej o około 1 metr podczas budowy garażu, w sytuacji gdy pozwolenie na budowę obejmowało wyłącznie działkę inwestora, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, uzasadniające nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Przekroczenie granicy działki sąsiedniej o około 1 metr, w sytuacji gdy pozwolenie na budowę obejmowało wyłącznie działkę inwestora, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ dotyczy ono zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. W takim przypadku właściwy organ ma prawo nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę garażu trzystanowiskowego na działce nr 1. W trakcie budowy obiekt został częściowo zrealizowany na sąsiedniej działce nr 2 (ok. 1 metr). Organy nadzoru budowlanego stwierdziły istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i nałożyły na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Inwestorka kwestionowała zasadność tej decyzji, podnosząc m.in. wadliwość mapy do celów projektowych i nieprawidłowości proceduralne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.
Decyzją nr [...]z dnia [...] r. Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 28, art. 32 ust. 4, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę garażu trzystanowiskowego na nieruchomości położonej przy ulicy [...] w R. – [...] na działce oznaczonej nr geodezyjnym 1, dla inwestora [...] z siedzibą w R. przy ulicy [...].
Decyzja ta zmieniona została następnie decyzją Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. - w zakresie obejmującym zmianę zamierzonego sposobu użytkowania jednego stanowiska garażowego na funkcję pomieszczenia gospodarczego oraz decyzją nr [...] z dnia [...] r. - w zakresie: zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego do projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę - obejmujący nadbudowę ścianki z pustaków szklanych na ogniomurku budowanego garażu.
Pismem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o rozważenie zasadności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...], wskazując na fakt, iż dołączony do projektu budowlanego projekt zagospodarowania działki lub terenu, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. nr 120, poz. 1133 ze zm.) projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Złożony w projekcie budowlanym projekt zagospodarowania działki nie spełnia wymogów wynikających z zacytowanych przepisów, tzn. nie został sporządzony na kopii aktualnej mapy. Zatem w ocenie organu zaszła sytuacja, w której decyzja nr [...] rażąco narusza przepis art. 34 §3 ust. 1 Prawa budowlanego, ja również cytowanego rozporządzenia.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Sporządzenie projektu zagospodarowania na nieaktualnej mapie, która nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego niewątpliwie narusza wymagania określone w przepisach wykonawczych do art. 34 Prawa budowlanego, ale oczywistość naruszenia prawa nie jest wystarczająca do przyjęcia przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza zatwierdzonego projektu - w granicy z działką nr 2 w luce o długości 8,71 m – bez otworów okiennych lub drzwiowych - nie narusza postanowień obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutów K. S. – naruszenia granic działki 2 (zajęcie 11,44 m² tej nieruchomości) Wojewoda wyjaśnił, że nieprawidłowości te powstały na etapie realizacji inwestycji.
Jednakże niewątpliwe nieprawidłowości projektowe tzn. błędny wymiar całościowy projektowanego budynku wobec faktycznego wymiaru działki inwestora oraz niesporządzenie projektu zagospodarowania terenu na mapie do celów projektowych nie mogą być traktowane jako rażące naruszenie wobec równoczesnego generalnego założenia zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę, że projektowany obiekt ma być usytuowany w granicy działki inwestora i wyłącznie na terenie tej działki.
Powstałe nieprawidłowości na etapie realizacji inwestycji nie mogą zatem mieć znaczenia w postępowaniu nieważnościowym. Ewentualne roszczenia z tytułu naruszenia granic nieruchomości mogą być podnoszone przez jej właściciela w postępowaniu przez sądem powszechnym (art. 151 Kodeksu cywilnego).
Od decyzji tej odwołanie wniosła K. S., ale z uwagi na upływ terminu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W dniu [...] r. A. B. – inwestor złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zgłosił sprzeciw dotyczący przystąpienia do użytkowania wymienionego obiektu – tj. garażu dwustanowiskowego wraz z pomieszczeniem gospodarczym na nieruchomości nr 1 w R.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wobec wpłynięcia do organu zawiadomienia o zakończeniu budowy dokonał sprawdzenia przedłożonej dokumentacji wskutek czego stwierdzono, że zawiadomienie to zostało złożone przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, tzn. przed zamurowaniem ścian w granicy z działką sąsiednią pustakami szklanymi, a także bez uzupełnienia i wypełnienia konstrukcji stelażu pustakami szklanymi zgodnie z decyzją nr [...]. Skutkować to musi koniecznością uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu przed przystąpieniem do jego użytkowania przed zakończeniem wszystkich robót, co wynika wprost z art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego.
Ponownie pismem z dnia [...] r. inwestor A. B. złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją nr [...] z dnia [...] r. zgłosił kolejny sprzeciw dotyczący przystąpienia do użytkowania wymienionego obiektu – tj. garażu dwustanowiskowego wraz z pomieszczeniem gospodarczym na nieruchomości nr 1 w R.. W uzasadnieniu podniesiono, że w wyniku sprawdzenia złożonych dokumentów w związku z zakończeniem przedmiotowej budowy stwierdzono istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zagospodarowania terenu, o którym mowa art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Z powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej dołączonej do zawiadomienia wynika, że obiekt został wytyczony i wybudowany nie w całości na działce o nr 1 jak przewidywał projekt zagospodarowania działki, ale częściowo też na działce sąsiedniej o nr geod. 2, stanowiącej własność K. S.. Na zmiany te inwestor nie uzyskał zgodnie z art. 36a ust.1 Prawa budowlanego decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono wymiary zewnętrzne garażu – 8,95m x 8,00m zamiast 8,71 x 8,25m oraz wykonał okna w dwóch ścianach wybudowanych w granicy z działką sąsiednią należącą do K. S., odstępując tym samym od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 cytowanej ustawy nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i dopuszczalne, o ile nie dotyczy (...) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (...) Według art. 54 tej ustawy "do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Od decyzji tej w dniu [...] r. odwołanie złożyła A. B., podkreślając, iż nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem.
Rozpatrując złożone odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w art. 54 Prawa budowlanego sformułowano ogólną zasadę, że do użytkowania obiektu budowlanego na wzniesienie którego wymagane jest pozwolenie na budowę można przystąpić z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji, Przepis ten przewiduje tzw. "milczącą zgodę" organu nadzoru budowlanego w przypadku, gdy nie ma zastrzeżeń do wzniesionego obiektu. Zgłoszenie jest korzystną dla inwestora - uproszczoną procedurą uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stosowaną do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków.
Istotne odstępstwo ma miejsce w przypadkach wskazanych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ powiatowy prawidłowo ustalił, iż inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Uzyskał bowiem pozwolenie na budowę obiektu wyłącznie na działce nr 1, natomiast jak wynika z dołączonego do zgłoszenia pomiaru powykonawczego – obiekt zrealizowany został częściowo na działce nr 2 (ok.1 m.), a to w rozumieniu cytowanego przepisu stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego (dotyczy bowiem zakresu objętego projektem zagospodarowania działki – integralnej części zatwierdzonego projektu budowlanego spornego obiektu budowlanego).
Brzmienie art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości, że zmiana dotycząca projektu zagospodarowania działki lub terenu wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jest to istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tym samym przekroczenie granicy sąsiedniej działki, choćby o 1 m, stanowi istotne odstępstwo od projektu zagospodarowania działki.
Skarga A. B. na powyższą decyzję postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 891/13 została odrzucona.
Kontrolowane postępowanie wszczęte zostało z urzędu, o czym organ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. powiadomił pismem z dnia [...] r., określając przedmiot postępowania jako postępowanie w sprawie garażu dwustanowiskowego wraz z pomieszczeniem gospodarczym na nieruchomości w R. przy ulicy [...] , zrealizowanej z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego .
Po przeprowadzeniu postępowania i zebraniu niezbędnego materiału dowodowego decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36a ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na inwestora A. B. obowiązek sporządzenia i dostarczenia czterech egzemplarzy kompletnego projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji – garażu dwustanowiskowego wraz z pomieszczeniem gospodarczym w terminie do [...] r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w dniu [...] r. A. B. powiadomiła urząd o zakończeniu inwestycji . W wyniku sprawdzenia złożonych dokumentów stwierdzono istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu (art. 36a ust. 5 pkt 1). Z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej załączonej do zawiadomienia wynikało, że obiekt nie został wytyczony i wybudowany w całości na działce nr 1, jak przewidywał to projekt, ale częściowo również na działce sąsiedniej o nr 2. Na zmiany te inwestor nie uzyskał, zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy, decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Fakt ten zgłosiły w urzędzie jeszcze przed złożeniem powyższego zawiadomienia K. S. pismem z dnia [...] r. oraz T. K. pismem z dnia [...]. Przeprowadzone oględziny wykazały, że inwestor wybudował garaż o wymiarach zewnętrznych 8,95m x 8,00m zamiast 8,71 x 8,25m oraz wykonał okna w dwóch ścianach wybudowanych w granicy południowo- zachodniej z działką sąsiednią należącą do K. S., odstępując tym samym od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Z uwagi na wykonanie projektu zagospodarowania terenu na nieaktualnej mapie (bez wskazania skali) organ nie mogąc ustalić przekroczenia granicy, zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej, której inwestor nie przedłożył we wskazanym terminie. Stąd skierował wniosek o rozważenie stwierdzenia nieważności tej decyzji przez Wojewodę [...], który odmówił decyzją dnia [...] r., wskazując, że stwierdzone nieprawidłowości powstałe na etapie realizacji inwestycji powinny być przedmiotem postępowania naprawczego.
Mając powyższe na uwadze organ wszczął i przeprowadził niezbędne postępowanie, a następnie wydał decyzję zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakładając obowiązek przedłożenia projektu zamiennego w związku z art. 36a ust. 5 pkt 1 tej ustawy.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli, reprezentowani przez pełnomocnika A. i T. B.. Zarzucili decyzji naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie wobec ustalenia, że inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego- podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowody nie wskazuje na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego przez inwestora; naruszenie art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie; a także naruszenie art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie uczestnikom postępowania zapoznania się z aktami sprawy, niedoręczenie korespondencji, czy uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu i wnieśli o uchylenie tej decyzji. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, podkreślili, że dokumentacja geodezyjna nie odzwierciedla stanu rzeczywistego przebiegu granic. Pomimo, iż inwestor i właściciel działki występowali do właściwych organów o podjęcie odpowiednich działań, to jednak dotychczas bezskutecznie, gdyż sprawa nie została załatwiona. Geodeta stwierdził niezgodność w zakresie rzeczywistego posadowienia budynków na poszczególnych działkach. Podnieśli, że rozstrzygający organ nie stwierdził, na jakiej podstawie poczynione zostały ustalenia co do przekroczenia w toku inwestycji granicy działki sąsiedniej, co wobec powyższego stwierdzenia pozostaje co najmniej sporne.
Nadto podkreślają, że na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę organ przyjął projekt bez mapy do celów projektowych, czego konsekwencją było uniemożliwienie inwestorowi zorientowanie się co do przekroczenia granicy. W ocenie odwołujących wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę bez mapy do celów projektowych było błędem. Pomimo, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kilkukrotnie kontrolował prowadzoną przez inwestora budowę, nie zwrócił uwagi jednak na obowiązek uzupełnienia dokumentacji, a zażądanie pomiarów w czasie, gdy budynek był już ukończony było spóźnione. Podkreślił, że w ich ocenie w zakresie przeprowadzonej inwestycji nie zachodzą odstępstwa od zatwierdzonego projektu, a rozbieżności pomiędzy dotychczas wykonanymi pomiarami a istniejącą mapą kartograficzną uniemożliwiają określenie tego, czy i w jakim zakresie nastąpiło naruszenie granicy z działką sąsiednią.
Wskazali także na szereg naruszeń procesowych, których dopuścił się organ prowadzący postępowania, nie powiadamianie , a które uniemożliwiły inwestorowi czynny udział w tym postępowaniu.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i analizie zgromadzonych akt postępowania organ odwoławczy odwołując się do treści art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego wskazał, kiedy ma miejsce istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy uznał prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji. Przyznał, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu wyłącznie na działce nr 1 znajdującej się przy ulicy [...] w R.. Natomiast według dołączonego do zgłoszenia zakończenia budowy pomiaru powykonawczego wykonanego przez uprawnionego geodetę Z. D. oraz z pomiarów sporządzonych przez uprawnionego geodetę W. S. (dołączonych do odwołania) obiekt ten został częściowo zrealizowany na działce nr 3. W rozumieniu art. 36a ust.5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż dotyczy ono zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, stanowiącego integralną część zatwierdzonego projektu budowlanego.
W świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy nie budzi wątpliwości fakt, iż zmiana dotycząca projektu zagospodarowania działki lub terenu wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, będąc uznawaną za ustawodawcę za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tym samym przekroczenie granicy działki sąsiedniej chociażby o 1 cm stanowi istotne odstępstwo w rozumieniu przywołanego przepisu. Z kolei w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy - w takim przypadku właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz , w razie potrzeby, wykonania określnych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem.
Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy organ powiatowy w sposób prawidłowy dokonał subsumcji stanu faktycznego i zastosował przepis wymienionego powyżej art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowanego, nakładając na inwestora A. B. obowiązek sporządzenia i dostarczenia czterech egzemplarzy kompletnego projektu budowlanego zamiennego dla spornej inwestycji. Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 i art. 51 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy, gdyż w sprawie doszło do istnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającego na zmianie dotyczącej projektu zagospodarowania działki poprzez zrealizowanie spornego obiektu w części ok. 1m na działce nr 2 pomimo, iż inwestor uzyskał na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę zgodę wyłącznie na działkę nr 1.
Za chybione należy także uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało z poszanowaniem przepisów proceduralnych, dążąc do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. W ocenie organu wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie projektu budowlanego sporządzonego w oparciu o nieaktualną mapę do celów projektowych nie przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego, choć wadliwe, nie miało dla analizowanej sprawy znaczenia, gdyż inwestor był zobowiązany do wytyczenia geodezyjnego granic budynku i ewentualnego skorygowania jego wymiarów przed rozpoczęciem budowy. Obowiązku tego inwestor nie dopełnił, a zatem realizując wymienione roboty działał na własne ryzyko. Organy nadzoru budowlanego nie są kompetentne do ustalania przebiegu granicy miedzy nieruchomościami. Twierdzenia odwołujących, że granica między działkami nr 1 i nr 2 przebiega inaczej są gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami.
Za nietrafiony także należy uznać zarzut naruszenia art. 8 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strony skorzystały z prawa zapoznania się z aktami sprawy. Skierowanie korespondencji na błędny adres nastąpiło pomyłkowo, co szybko skorygowano, następne pisma kierując na adres właściwy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, A. B.. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu przez organy orzekające, że w sprawie nastąpiło naruszenie przez skarżącą projektu zagospodarowania terenu przewidującego budowę obiektu wyłącznie na działce nr 1 położonej przy ulicy [...] w R. tj. skarżąca dopuściła się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegające na odstąpieniu od zakresu objętego projektem zagospodarowania działki poprzez wybudowanie przedmiotowego garażu na działkach nr 2 i nr 1 położonych w R.. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnosząc, iż nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez organy podkreśliła, że organy nie orzekały w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, a organ nie dysponował całokształtem dokumentacji stanowiącej podstawę do wydania decyzji. W żaden sposób nie odniósł się też organ do dokumentacji będącej podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a co wymaga podkreślania zdaniem skarżącej, zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę, jak i projekt budowlany wydane zostały z zastrzeżeniem, że granice mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu prawnego. Wskazała, że organ przyjął i zaakceptował projekt nie żądając przedłożenie właściwej mapy. Podkreślił, ze projektowany budynek został geodezyjnie wyznaczony.
W jej ocenie zrealizowana na działce nr 1 położonej w R. przy ulicy [...] inwestycja nie została wykonana z naruszeniem zatwierdzonego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej projektu budowlanego, a zatem nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zgodnie z częścią tekstową i graficzną projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego część projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta R. rozbudowa budynku miała mieścić się w granicach działki nr 1, przy czym w projekcie wskazano, że założone granice mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego stanu prawnego.,
Skarżąca podkreśliła, że w trakcie kontroli przeprowadzonej przez organy nadzoru budowlanego w [...] r. nie stwierdzono rażących odstępstw od projektu (poza zamontowaniem okien). W jej ocenie inwestor dopełnił wszystkich przewidzianych prawem obowiązków, a organy nie wykazały istnienia nieprawidłowości w zakresie usytuowania W takiej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie nastąpiło odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Projekt został zrealizowany zgodnie z jego założeniami, tak w zakresie kubatury budynku jak i jego posadowienia. Przekroczenie granicy sąsiedniej nieruchomości w tym stanie, poza tym, że nastąpiło nieumyślnie, nie stanowi odstępstwa od projektu przedłożonego do organu pierwszej instancji.
Różnice w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 4 i nr 5 (powinno być nr 1 i nr 2) spowodowane zostały przede wszystkim działaniem zakładu górniczego, którego skutkiem jest nieustanna zmiana przebiegu granic, na skutek ruchów spowodowanych wydobywaniem węgla.
Dodała także skarżąca, że obecnie prowadzone są rozmowy z właścicielem działki nr 5 (chyba nr 2) w sprawie ustalenia przebiegu granic i ewentualnego nabycia części zajętej przez inwestora działki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał wszelkie twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i podniósł, że zgłoszone zarzuty są bezpodstawne. W jego ocenie postępowanie wyjaśniające organu pierwszej instancji było kompletne i wystarczające. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż w niniejszej sprawie doszło do odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na zmianie dotyczącej projektu zagospodarowania działki lub terenu poprzez zrealizowanie spornego obiektu na działce nr 2 (ok. 1 m budynek ten wszedł na tą działkę), pomimo, iż inwestor uzyskał pozwolenie na budowę na działce nr 1. Organ dodał, ze inwestor realizując wymienione roboty budowlane działał na własne ryzyko, nie znając przebiegu granic działek w terenie.
Pismem z dnia 20 lutego 2015 r. uczestniczka postępowania K. S. wniosła o oddalenie skargi, podkreślając poprawność zaskarżonej decyzji. Wybudowanie obiektu na innej działce niż wskazana w projekcie budowlanym należy uznać za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Na rozprawie w dniu 23 lutego 2015 r. pełnomocnika skarżącej potrzymał skargę, zawartą w niej argumentację i zarzuty. Zaakcentowała kwestię trudności ustalenia przebiegu granic w niniejszej sprawie.
Uczestniczka postępowania K. S. oświadczyła, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 20 lutego 2015 r.
Uczestnik postępowania T. B. przychylając się do skargi wskazał na niezgodność map ze stanem faktycznym na gruncie. Dodał, że niezgodność wymiarów samego garażu uznaje się za "nieistotne odstępstwo, a sedno problemu leży w przebiegu granic".
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż kwestionowane rozstrzygnięcia wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane właściwy organ w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - w drodze decyzji- nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Inwestora obciąża bowiem obowiązek realizacji inwestycji zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę z zastrzeżeniem art. 36a ustawy Prawo budowalnym. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego dla innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowlę (art. 36a ust. 1 ustawy).
Brzmienie przepisu art. 36a ust. 1 jak i ust. 5 ustawy Prawo budowlane nie budzi wątpliwości, iż zmiana dotyczącą projektu zagospodarowania działki lub terenu jak i dotycząca charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, gdyż uznawana jest przez ustawodawcę za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Skoro zaś prawodawca odstępstwo od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu zagospodarowania działki lub terenu uznaje za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę to tym samym odstępstw takich nie można wbrew woli ustawodawcy kwalifikować jako nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Zasadnie zatem w niniejszej sprawie organy wydały kwestionowane decyzje, gdyż poza sporem pozostaje fakt ustalony przez organ pierwszej instancji, iż inwestor - [...] z siedzibą w R. dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Decyzją nr [...]z dnia [...] r., Prezydent Miasta R. zatwierdził projekt budowlany i udzielił, wymienionemu powyżej inwestorowi pozwolenia na budowę garażu trzystanowiskowego na nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym 1 położonej przy ulicy [...] w R. – [...]. Nie ma zatem wątpliwości, że planowana budowa garażu w całości miała mieścić się na działce nr 1, a w projekcie nie przewidziano żadnej części budowanego obiektu na działce nr 2. Pomimo, iż zatwierdzony wymienioną powyżej decyzją projekt budowlany ulegał zmianie, a to decyzją nr [...] z dnia [...] r. - w zakresie obejmującym zmianę zamierzonego sposobu użytkowania jednego stanowiska garażowego na funkcję pomieszczenia gospodarczego czy decyzją nr [...] z dnia [...] r. - w zakresie: zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego do projektu budowlanego stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę - obejmujący nadbudowę ścianki z pustaków szklanych na ogniomurku budowanego garażu, to jednak powyższe zmiany te nie dotyczyły zmiany lokalizacji przedmiotowego obiektu. Nadal zatem budowa tego obiektu obejmować miała działkę nr 1. Tymczasem jak wynika z dołączonego do zgłoszenia o zakończeniu budowy przedmiotowego obiektu pomiaru powykonawczego sporządzonego przez uprawnionego geodetę Z. D. oraz z pomiarów geodezyjnych sporządzonych przez uprawnionego geodetę W. S. dołączonych do odwołania od decyzji pierwszej instancji przedmiotowy obiekt został częściowo zrealizowany na działce nr 2 (wchodząc w teren tej działki ok. 1m). Stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem odstępstwo dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, który stanowi integralną część zatwierdzonego projektu budowlanego spornego obiektu budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że planowana budowa garażu dwustanowiskowego w całości miała mieścić się na działce nr 1, gdy tymczasem jak wskazano powyżej została ona przeniesiona ok. 1m na działkę nr 2 należącą do uczestniczki postępowania - K. S.. Odstępstwo to winno być zatem na mocy art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane kwalifikowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak przyznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 834/10 "przekroczenie granicy działki sąsiedniej chociażby o 10 cm stanowi istotne odstępstwo od projektu zagospodarowania działki. Stanowisko to podzielił Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2012 r. sygn.. akt II OSK 927/11.
W związku z powyższym stwierdzić należy, ze w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało wszczęte postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, bowiem powstały podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego w związku zaistnieniem przesłanki wskazanej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko organów, że dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt wydania wspomnianego na wstępie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego sporządzonego w oparciu projekt zagospodarowania działki wykonany na nieaktualnej mapie do celów projektowych nie przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego. Jak podkreślił organ, za opinią Wojewody [...] wyrażoną w decyzji z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] r. udzielającej przedmiotowego pozwolenia na budowę, inwestor był zobowiązany do wytyczenia geodezyjnego granic projektowanego budynku i ewentualnego skorygowania jego wymiarów przed rozpoczęciem planowanej budowy. Jak wynika jednak z dostępnego materiału dowodowego inwestor przed rozpoczęciem tej budowy nie dopełnił obowiązku geodezyjnego jej wytyczenia. Trzeba w takiej sytuacji podzielić stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy, że inwestor działał w tym zakresie na własne ryzyko, rozpoczynając i prowadząc roboty budowlane nie znając przebiegu granic działek w terenie.
Podzielić też trzeba stanowisko, że organy nadzoru budowalnego nie są kompetentne do ustalania przebiegu tej granicy. Wytyczenie granicy na gruncie następuje na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Na podstawie dołączonych do akt sprawy pomiarów geodezyjnych sporządzonych przez uprawnionych geodetów jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt znajduje się nie tylko na działce nr 1, jak przewidywał zatwierdzony projekt budowlany, ale także na działce nr 5, czego już nie przewidywał. Twierdzenia skarżących, że granica pomiędzy tymi działkami przebiega obecnie inaczej nie znajdują w świetle powyższego racjonalnego uzasadnienia.
W tych okolicznościach, wbrew stanowisku skarżącej, trzeba stwierdzić, że organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Przedłożony w sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący zgodnie ze wskazaniami zawartymi w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdził on w sposób nie budzący wątpliwości, iż w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przez inwestora granicy pomiędzy działkami nr 1 i nr 2, co przesądziło o wykonaniu tej budowy z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki i zatwierdzonego projektu budowlanym (czyli naruszeniem art. 36a ustawy Prawo budowlane). To z kolei musiało determinować przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło