I GZ 247/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 1190/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 7 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w dniu 24 luty 2015 r. odmówił przywrócenia terminu G. C. do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 7 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie w dniu 5 [...] 2015 r. W dniu 13 [...] 2015 r. wpłynął wniosek złożony przez skarżącego o przywrócenie wzmiankowanego terminu. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w związku ze Świętami Bożego Narodzenia, Nowym Rokiem i Trzech Króli w dniu 18 [...] 2014 r. wyjechał wraz rodziną do swoich rodziców do S., gdzie przebywał do dnia 8 [...] 2015 r. Po powrocie znalazł w skrzynce pocztowej dwa zawiadomienia o awizo, ale gdy pojechał na pocztę, dowiedział się tam, że kierowana doń korespondencja została już zwrócona do nadawcy. Nadmienił, że w pouczeniu w decyzji Dyrektora Izby Celnej brak było jakiejkolwiek informacji o tym, że jego skarga podlega opłacie i z tego tytułu będzie wzywany przez sąd o jej wniesienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że powyższy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie tego Sądu wyjazd do S. nie był dla strony nieprzewidywalnym bądź nagłym zdarzeniem, a wynikał z celowego i zaplanowanego uprzednio działania. G. C. dbając należycie o bieg swoich spraw, zdając sobie sprawę, że wniósł skargę na decyzję organu administracyjnego, winien zapewnić sobie skuteczny sposób odbioru kierowanej doń korespondencji. Bez znaczenia jest to, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji został on pouczony, czy też nie o konieczności uiszczenia wpisu od skargi, bo w związku ze złożeniem skargi winien liczyć się z czynnościami sądu, które będą wymagały od niego jakichś aktów staranności i spodziewając się tego, powinien na to się przygotować w sposób jak wyżej wymieniony, albo skontaktować się z sądem i poinformować o planowanym wyjeździe, bądź zorientować się jaki jest stan jego sprawy. Gdyby skarżący tak uczynił to jeszcze przed wyjazdem do rodziny w dniu 18 [...] 2014 r., dowiedziałby się, że zapadło zarządzenie Przewodniczącego wydziału wzywające do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku ( tak np. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zwykło zaliczać się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W przypadku choroby, przyjmuje się, że chodzi tylko o taką chorobę, która rzeczywiście uniemożliwiła stronie zachowanie terminu procesowego, wobec jej nagłego charakteru oraz niemożności wyręczenia się inną osobą. W rozpoznawanej sprawie Skarżący jako przyczynę uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi podał przebywanie na urlopie poza Warszawą w dniach od 18 [...] 2014 do 8 [...] 2015 r. W związku nieobecnością Skarżącego w powyższym terminie pod wskazanym adresem do doręczeń, pod dwukrotnym awizowaniu przesyłki, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi WSA uznał tę przesyłkę za doręczoną z dniem 2 [...] 2015 r. Z uwagi na to, że we właściwym terminie nie uiszczono należnego wpisu WSA odrzucił skargę, a następnie w zaskarżonym postanowieniu odmówił Skarżącym przywrócenia terminu do jego uiszczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działania WSA są zgodne z prawem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem okoliczność podana przez Skarżącego – przebywanie na urlopie, w dniach, w których awizowane były przesyłki nie można uznać za przeszkodę nieusuwalną. Skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie uchybionego terminu z przyczyn od niego niezależnych. Okoliczności powyższe świadczą - wbrew twierdzeniom Skarżącego - o niedochowaniu przez niego szczególnej staranności. Niewątpliwie Skarżący mógł przed wyjazdem z miejsca zamieszkania na okres ponad dwóch tygodni, poinformować Sąd o tej okoliczności i wyznaczyć osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w jego imieniu. Trudno oczekiwać, że to Sąd będzie ustalał każdorazowo miejsce pobytu strony, której należy doręczyć przesyłkę sądową. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji