II FZ 1092/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1212/14 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 września 2014 r., nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. II FZ 1092/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1212/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną S. P. w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 września 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. WSA w Łodzi odrzucił skargę podatnika. W dniu 3 lipca 2015 r. skarżący wniósł sporządzoną osobiście skargę kasacyjną. Odrzucając ww. skargę Sąd pierwszej instancji podniósł, że użyte w art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." wyrażenie "skarga kasacyjna powinna być sporządzona" należy rozumieć jako obowiązek jej sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego, a z obowiązku tego zwolnione są wyłącznie podmioty wymienione w § 2 i § 3 art. 175 ustawy. Sąd stwierdził dalej, że sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez skarżącego, w sytuacji gdy nie wykazał on, że jest jedną z wyżej wymienionych osób, uprawnionych do sporządzenia takiego pisma, stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 175 § 1 p.p.s.a., co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w wysokości 150% stawki minimalnej oraz niezbędnych, udokumentowanych wydatków, zgodnie z załączonym spisem wydatków, oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości ani w części. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że znajdujące się w tym przepisie pojęcie "powinna być" obejmuje swym zakresem wyłącznie obowiązek sporządzenia skargi przez profesjonalistę – adwokata lub radcę prawnego, podczas gdy prawidłowa wykładani tegoż przepisu powinna prowadzić do wniosku, iż wyrażenie "skarga kasacyjna powinna być sporządzona" należy rozumieć jedynie jako możliwość skorzystania przez skarżącego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest w sprawie kontestowane, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie została sporządzona przez jakikolwiek z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Strona twierdzi natomiast, iż konstruowana z tego artykułu norma nie oznacza obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego stwierdzić trzeba, że jakkolwiek zwrot "powinna być sporządzona przez (...)" na gruncie reguł znaczeniowych języka polskiego nie jest tożsamy ze sformułowaniem "musi być sporządzona przez (...)" i posiada inne znaczenie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt II AKz 138/14; nr LEX 1487575), to jednak, mając na uwadze właściwe w sprawie dyrektywy języka prawnego, sporne słowo "powinna" musi być rozumiane w ten sposób, że chodzi tu o obowiązek. W tym zakresie warto odnieść się do funkcjonującego w literaturze podziału dyrektyw na: "dyrektywy stanowcze, które bezwzględnie wymagają od adresata określonego zachowania się i dyrektywy niestanowcze, które jedynie wskazują mu, jakie zachowanie należy podjąć, pozostawiając to jego woli. Zdaniem autorów, wszelkie wypowiedzi normatywne w dziedzinie prawa powinny być traktowane jako dyrektywy stanowcze, a więc »jako zawierające stanowcze wymaganie pewnego zachowania się, a nie apele do adresatów« (W. Brzozowski, Bezstronność światopoglądowa władz publicznych w Konstytucji RP, Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., 2011, s. 50, który powołuje się na cytat [z:] T. Gizbiert-Studnicki, A. Grabowski, Normy programowe w Konstytucji [w:] Charakter i struktura norm konstytucji, [red.] J. Trzciński, Warszawa 1997, s. 105-107). Art. 175 p.p.s.a. nie stanowi zalecenia by skarga kasacyjna była sporządzona przez wymienione w nim podmioty, ale wprowadza wymóg w tym zakresie. W taki też sposób przepis ten jest powszechnie rozumiany w orzecznictwie jak i doktrynie. Podobnie sytuacja wygląda choćby na gruncie Kodeksu postępowania karnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt V KZ 62/13, nr LEX 1365525). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy przyznawane jest przez wojewódzkie sądy administracyjne w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.