I SAB/Wa 680/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty oddala skargę Pismem z dnia 22 października 2014 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu prowadzonym łącznie w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości w postaci: kamienicy przy ul. [...] w W., kamienicy przy ul. [...] w W., kamienicy przy ul. [...] w W., majątku D. – B. w woj. [...], majątku M. w woj. [...], fermy lisów k. T. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do zakończenia postępowania w terminie 30 dni, wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny w wysokości 12.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł, że pismem z dnia 17 grudnia 1990 r. R. B. i jego poprzedniczka prawna Z. K. – N. wnieśli o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Polski. Wniosek dotyczył nieruchomości w W. przy ul. [...] i [...], willi L. w D., majątku D.-B., majątku P. i majątku R. Skarżacy wskazął, że pismem z dnia 26 maja 1998 r. zakres postępowania został rozszerzony kolejnym pismem R. B. o nieruchomość w W. przy ul. [...], majątek M. w woj. [...] i fermę lisów k. T. Skarżący wskazał, że Wojewoda [...] w 2013 r. podzielił postępowanie i każde prowadził osobno. Podał, iż w sprawach dotyczących uprawnień Z. K.-N.organ wydał decyzję częściową nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Decyzją tą rozstrzygnął jedynie sprawy dotyczące willi L. w D., majątku P. i majątku R. Skarżący wskazał, że na skutek zażalenia na bezczynność Wojewody [...] Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. uznał zażalenie za bezzasadne. Skarżący podniósł, że w nauce prawa nie budzi wątpliwości, że aby można było mówić o rozstrzygnięciu, musi się ono znajdować w osnowie decyzji administracyjnej, w żadnym zaś wypadku za rozstrzygnięcie nie można uznać wywodu, co do określonych okoliczności w uzasadnieniu decyzji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając stan sprawy organ wskazał, co następuje. Pismem z dnia 17 grudnia 1990 r. Z. K. – N. i R. B. złożyli wniosek o przyznanie im odszkodowania za nieruchomości pozostawione przez A. i Z. B. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek dotyczył kamienic w W. przy ul. [...] i [...], willi L. w D., majątku D. –B., majątku P., majątku R. Wniosek R, B, został rozszerzony pismem z dnia 26 maja1998 r. Z. K.-N. nie rozszerzyła swojego wniosku. W związku z powyższym Wojewoda [...] pismem z dnia 21 listopada 2013 r. wyodrębnił do osobnego postępowania o sygnaturze akt sprawa [...] wniosek Z. K.-N. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu postanowienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej przez A. i . B. Sprawa z wniosku R. B. wpisana pod sygnaturę akt [...] została zakończona odrębnym rozstrzygnięciem - decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., związku z tym, że – jak podał organ – zakresy wniosków Z. K. – N. i R. B. były różne, a w przypadku R. B. miała miejsce wcześniejsza realizacja prawa do rekompensaty. W tej sytuacji, jak podał organ, do rozpatrzenia pozostał wniosek Z. K. – N. z dnia 17 grudnia1990 r., albowiem zgodnie z art. 27 ustawy z 2005 r. postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Wniosek ten organ potraktował jako wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w rozumieniu art. 27 ustawy z 2005 r. Wojewoda podał, że Z. K.-N. nie rozszerzyła swojego wniosku. W związku z powyższym postępowaniem zakończonym decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewody [...] objęte były nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez A. i Z. B. w postaci kamienic w W. przy ul. [...] i [...], willi L. w D., majątku D. –B., majątku P., majątku R. Na mocy ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. prawo do rekompensaty zostało zrealizowane przez Pana M. S. w formie świadczenia pieniężnego wypłaconego z Funduszu Rekompensacyjnego na rachunek bankowy strony. Wartość nieruchomości pozostawionej - po waloryzacji - określono na kwotę [...]zł ([...] złotych) zgodnie z operatem szacunkowym sporządzony w dniu 16 kwietnia 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A. B. nr uprawnień [...]. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z 2005 r. uprawnienie do rekompensaty stanowi 20 % wartości nieruchomości pozostawionej, tj. [...] zł z czego całość udziału M. S. - a więc, ogólnie Vi części uprawnienia - to [...] zł ([...] złotych). Wojewoda [...] postanowieniem [...] z dnia [...] września 2014 r. wznowił postępowanie w ww. sprawie w zakresie - połowy majątku ziemskiego R. położonego w woj. [...], pow. [...], oraz za kamienicę położoną w W. przy ul. [...]. Postanowieniem nr [...] r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w zakresie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W dniu 18 sierpnia 2014 r. do Ministra Skarbu Państwa wpłynęło zażalenie z dnia 13 sierpnia 2014 r. pełnomocnika strony na niezałatwienie w terminie przez Wojewodę [...] sprawy o wydanie decyzji dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez A. i Z. B. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Minister Skarbu Państwa postanowił uznać zażalenie M. S., za bezzasadne w uzasadnieniu wskazując, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] nie pozostaje w bezczynności, albowiem organ wydał już decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w niniejszej sprawie. Stanowisko Ministra Skarbu Państwa zawarte w powyżej przedstawionym postanowieniu koresponduje, ze stanowiskiem Wojewody [...], że decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. jest decyzją ostateczną. Mając to na uwadze Wojewoda wskazał, że nietrafny jest zarzut strony, że organ I instancji jest w zwłoce w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy. W przedmiotowym postępowaniu sprawa została zakończona decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Niewyczerpanie tej drogi, podobnie jak niewyczerpanie trybu odwołania, nie pozbawia jednak strony prawa do wniesienia wniosku o wznowienie po tym, jak decyzja stała się ostateczna. Odnosząc się do zarzutu, strony tj. że wniosek z dnia 26 maja 1998 r. spowodował rozszerzenie zakresu postępowania w stosunku do obydwojga jego uczestników organ wskazał, że wnioskiem wszczynającym sprawę jest wniosek z dnia 17 grudnia 1990 r. Z. K. – N. i R. B. o przyznanie im świadczenia za nieruchomości pozostawione przez A. i Z. B. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek dotyczył kamienic w W. przy ul. [...] i [...], willi L. w D., majątku D.–B., majątku P., majątku R. I to ten wniosek należy traktować jako wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 24 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarga dotyczy rozpoznania obu wniosków, tj. z dnia 17 grudnia 1990 r. i z dnia 26 maja 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawie niniejszej Wojewoda [...] nie pozostaje w bezczynności. Organ ten nie pozostawał w bezczynności także w chwili wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 17 grudnia 1990 r. i z dnia 26 maja 1998 r. Skarżący domaga się w niniejszej sprawie zobowiązania Wojewody [...] do zakończenia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za określone nieruchomości w sytuacji, gdy Wojewoda [...] rozpatrzył już decyzjami z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] sprawy z wymienionych wniosków. W decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] rozstrzygnął o uprawnieniach M. S. (jako następcy prawnego Z. K.-N.) potwierdzając wymienionemu prawo do rekompensaty za pozostawienie wymienionych w decyzji nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W decyzji tej organ wypowiedział się też w zakresie kamienicy przy ul. [...] w W., przy ul. [...] w W., o majątku B-B. w woj. [...], co do których to nieruchomości między innymi, skarżący zarzuca organowi brak rozpatrzenia wniosku. Organ nie wspomniał natomiast w tej decyzji o majątku M., fermie lisów koło T., czy kamienicy przy ul. [...] w W., które skarżący także wymienia w skardze na bezczynność Wojewody. Jednakże, wniosek z dnia 26 maja 1998 r., w którym wymienione były przedmiotowe nieruchomości, także rozpatrzony został przez organ w przewidzianej przez przepisy prawa formie, albowiem w wyniku jego rozpatrzenia Wojewoda [...] w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...], rozstrzygając o uprawnieniach R. B. W sytuacji, gdy w ocenie skarżącego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nie odpowiadała prawu, albowiem ustalając skarżącemu prawo do rekompensaty organ nie uwzględnił wszystkich pozostawionych przez A. i Z. B. nieruchomości, co wpłynęło na wysokość przyznanego świadczenia, strona miała prawo kwestionowania tej decyzji w administracyjnym toku instancji, a następnie poddania kontroli Sądu. Strona miała też możliwość wystąpienia wcześniej do organu – jeśli w ocenie strony rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. było niepełne – z żądaniem uzupełnienia decyzji, co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu nie jest środkiem prawnym, który służy do poddania ocenie zgodności z prawem stosowania prawa materialnego przez organ, który w określony sposób rozstrzygnął sprawę. Skarga na bezczynność organu nie może być traktowana zamiennie ze środkiem prawnym jakim jest wniosek o uzupełnienie decyzji, czy odwołanie i nie służy niwelowaniu niekorzystnych skutków, jakie wyniknęły z niepodjęcia przez stronę obrony swych praw we właściwym czasie w zakończonych już postępowaniach. Skarga na bezczynność organu ma na celu zobowiązanie organu do rozpatrzenia określonego wniosku w sytuacji, gdy organ administracji publicznej pomimo upływu ustawowego terminu określonego w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., nie zakończył postępowania w przewidzianej prawem formie, tj. nie wydał decyzji, postanowienia, innego aktu, a zatem nie rozstrzygnął o uprawnieniach strony i nie może ona poddać kontroli instancyjnej wyniku dokonanej subsumcji stanu faktycznego pod normę prawa materialnego. W niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodzi. Oba wnioski rozstrzygnięte zostały decyzjami administracyjnymi przed wniesieniem skargi na bezczynność organu. Prawidłowość tych decyzji, jak też zgodność z prawem samego postępowania, w tym uznania za stronę postępowania, w ramach którego decyzje te zapadły, nie może być przedmiotem oceny Sądu w skardze na bezczynność organu. W sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest ostateczna przepisy k.p.a. przewidują nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji oraz zawierają przepisy dotyczące zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.