II OZ 1187/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1797/14 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. L. na uchwałę Rady Gminy Tarnów z dnia 28 października 2015 r. nr XL/478/2014 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. II SA/Kr 1797/14, sprostowanym postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 1797/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek M. L. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na uchwałę Rady Gminy Tarnów w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 stycznia 2015 r. Mimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie wykonał zarządzenia. Natomiast w dniu 28 stycznia 2015 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu (złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy), wyjaśniając, że nie wpłacił żądanej kwoty ponieważ jest rencistą, nie posiada nawet wystarczających środków na cele bytowe, zaś niemożność dopełnienia czynności w terminie wynikała z choroby, na okoliczność czego skarżący zobowiązał się przedłożyć zaświadczenie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że nie została spełniona wskazana w art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., przesłanka braku winy w niedochowaniu terminu. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie. Wskazując, że bezpośrednią przeszkodę dopełnienia czynności stanowiło pogorszenie stanu zdrowia skarżący nie przedłożył żadnego zaświadczenia lekarskiego ani innego dokumentu poświadczającego wystąpienie u niego opisywanych we wniosku problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie, czy też skorzystanie z pomocy innych osób. Na postanowienie z dnia 24 lutego 2015 r. skarżący wniósł zażalenie, podnosząc w nim, że na początku stycznia 2015 r. był obłożnie chory. Do zażalenia skarżący załączył dokumentację medyczną dotyczącą leczenia skarżącego w okresie październik 2014 r. - marzec 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W kontrolowanym postępowaniu Sąd I instancji odmownie rozpatrzył wniosek skarżącego, przyjmując, że wnioskodawca nie wykazał, by uchybienie przez niego terminu do uiszczenia wpisu od skargi było zależne od okoliczności, którym nie był w stanie przeciwdziałać. Ocena ta zawierała się w uznaniu, że zły stan zdrowia skarżącego, w jego przekonaniu mający uniemożliwiać dokonanie czynności procesowej w toczącym się postępowaniu, nie został potwierdzony poprzez przedłożenie wymaganej dokumentacji medycznej. Tak formułowane stanowisko opiera się jednak na wadliwej ocenie wniosku skarżącego z dnia 28 stycznia 2015 r. o przywrócenie terminu, albowiem jego przedmiotem nie było dokonanie czynności procesowej w postaci uiszczenia wpisu, jak to przyjął Sąd I instancji, ale spóźnione wystąpienie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazywał na to sposób sformułowania żądania odwołujący się do niedochowania terminu do uiszczenia wpisu z powodu spóźnienia z wystąpieniem o przyznanie prawa pomocy ("Proszę o przywrócenie terminy do uiszczenia wpisu sądowego (złożenia druku PPF)"). Taki przedmiot żądania wniosku korespondował z jego uzasadnieniem, w którym w czytelny sposób skarżący nie poddał w wątpliwość prawidłowości wydania zarządzenia, ale zanegował możliwość faktycznego zastosowania się do obowiązku uiszczenia wpisu z powodu własnego ubóstwa i braku środków materialnych na ten cel. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminy skarżący złożył wypełniony formularz PPF (k. 35), co należało traktować jako wypełnienie warunku skutecznego wystąpienia o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a. (równoczesne dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie). W tej sytuacji nie zaistniała podstawa faktyczna do rozpoznania wniosku z dnia 28 stycznia 2015 r. jako wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na uchwałę Rady Gminy Tarnów. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. II SA/Kr 1797/14 nie stanowi przeszkody, po uchyleniu zaskarżonego postanowienia z dnia 24 lutego 2015 r., do rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem przedmiot tego postępowania dotyczy wyłącznie rozstrzygnięcia tego, czy za spóźnione działanie skarżącego (złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po terminie) ponosi on winę. Kwestia ta może być zatem rozważona niezależnie od tego, że odrębnie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd uwzględnił żądanie skarżącego. Taka decyzja procesowa nie przesądza bowiem o skutkach prawnych niezastosowania się przez stronę do skierowanego do niego wezwania do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, o czym powinien wypowiedzieć się procesowo Sąd w uruchomionym przez skarżącego trybie (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Skutki te zostaną albo zniesione, jeżeli Sąd I instancji uzna, że skarżący nie wystąpił o przyznanie prawa pomocy bez swojej winy lub będą się one wyrażały poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia należnego wpisu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oceni przyczyny, które miały zdaniem skarżącego przyczynić się do niedochowania terminu. W sposób szczególny rozważenia wymagają wnioski wynikające z przedłożonej przez stronę dokumentacji medycznej obejmującej m.in. karty z poradni zdrowia psychicznego, w tym potwierdzające świadczenia medyczne udzielone skarżącemu w dniach [...] stycznia 2015 r. (k. 70) oraz [...] lutego 2015 r. (k. 71), a więc w terminie, w którym skarżący nie dokonał czynności, do której został wezwany, a jednocześnie odstąpił od wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oraz po tej dacie. Odnosić się one powinny do oceny stanu somatycznego skarżącego, zażywanych leków i ich wpływu na prawidłowość sądów i podejmowanych czynności życia codziennego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.