I OZ 1413/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 554/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 554/14 odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Sąd wskazał, że w uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu "PPF" skarżąca podała, że jej sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów opłaty sądowej ani zatrudnienie adwokata. Oświadczyła, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość o wielkości 60 m2, mieszkanie (30 m2) oraz udział 1/3 w 0,81 ha innej nieruchomości. Dodała również, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro natomiast jej źródłem dochodu jest emerytura w wysokości około 2.600 zł. W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 czerwca 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych w powyższym wniosku poprzez: udokumentowanie dochodu w postaci nadesłania odcinka emerytury za kwiecień lub maj 2015 r., podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów związanych z zakupem żywności, środków czystości, odzieży i obuwia oraz leków, a także wskazanie i udokumentowanie miesięcznej wysokości kosztów utrzymania domu i mieszkania. W piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. W. K. oświadczyła, że miesięcznie ponosi następujące koszty: 500 zł na wyżywienie, 200 zł na środki czystości, 200 zł na obuwie i odzież, 150 zł na leki oraz 239,54 zł na czynsz za mieszkanie, 15,69 zł na wodę, 112,66 zł na prąd, 78,80 zł na telefon oraz 200 zł tzw. kosztów pomocy osób trzecich przy wykonywaniu prac przydomowych jak również wskazała, że rocznie uiszcza podatek od nieruchomości w wysokości 448 zł (od domu) i 50 zł (od mieszkania). Do wyżej wymienionego pisma dołączyła kserokopię: decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości i rolnego, opłaty za użytkowanie mieszkania za miesiąc czerwiec 2015 r., faktury VAT za wodę wystawioną w maju 2015 r., informację o prognozach z tytułu dostarczania energii elektrycznej za okres od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r., rozliczenia z tytułu dostarczenia energii elektrycznej za okres rozliczeniowy 22.07.2013 r.-15.07.2014 r., faktury VAT za usługi telekomunikacyjne oraz faktury potwierdzającej zakup opału w kwietniu 2015 r. Ponadto skarżąca udokumentowała swój dochód – świadczenie otrzymane w miesiącu maju 2015 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 2.674,63 zł. Odmawiając skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. i stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Skarżąca posiada stałe źródło utrzymania w postaci świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 2.674,63 zł netto. Jest osobą prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe. Natomiast z oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika, że koszty jej miesięcznego utrzymania wynoszą ogółem 1.738,18 zł a tym samym do dyspozycji pozostaje jej jeszcze kwota 936.45 zł. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżąca posiada wystarczające środki na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała, że wobec konieczności ponoszenia kosztów remontu domu nie posiada środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie adwokata z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Analiza wniosku złożonego przez skarżącą prowadzi do uznania, że skarżąca nie należy do osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby. Sytuacja finansowa skarżącej, osiągającej stały miesięczny dochód w kwocie 2.674,63 zł netto uzasadnia stwierdzenie, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżącej, jest ona w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Podkreślenia przy tym wymaga, że do koniecznych kosztów utrzymania nie zalicza się wszystkich wydatków jakie strona ponosi, a tylko te, które służą zapewnieniu niezbędnej egzystencji. Wskazać ponadto należy, że wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, takie jak remonty, mają charakter prywatnoprawny i nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty postępowania. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Skarżąca, kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania i tym samym poczynić w swoim majątku oszczędności. W takiej sytuacji należało uznać, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.