I OZ 131/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-25

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania kserokopii wywiadu środowiskowego przez Dyrektora Zakładu Karnego, oparta na przepisach Kodeksu karnego wykonawczego, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Odmowa wydania kserokopii wywiadu środowiskowego przez Dyrektora Zakładu Karnego, oparta na przepisach Kodeksu karnego wykonawczego, nie jest aktem ani czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 PPSA.
Stan faktyczny
Z. M., osadzony w Zakładzie Karnym w G., zwrócił się do Dyrektora ZK o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego, powołując się na art. 102 pkt 9 Kodeksu karnego wykonawczego. Dyrektor ZK odmówił wydania dokumentu. Z. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, jednocześnie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną i niedopuszczalną z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Z. M. wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1206/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. M. na odmowę wydania przez Dyrektora Zakładu Karnego w G. kserokopii wywiadu środowiskowego postanawia oddalić zażalenie. Z. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na odmowę Dyrektora Zakładu Karnego w G. wydania mu kserokopii opinii środowiskowej (wywiadu środowiskowego) i zapoznania go z treścią tej opinii. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w G., zaś swój wniosek o możliwość zapoznania się z treścią opinii środowiskowej sporządzonej przez kuratora sądowego oparł na podstawie art. 102 pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Na wezwanie Sądu skarżący sprecyzował skargę, ostatecznie oświadczając, że przedmiotem sprawy nie jest bezczynność Dyrektora ZK w G., a decyzja (adnotacja na jego wniosku z dnia 13 października 2014 r.) Dyrektora ZK o odmowie wydania kserokopii wywiadu środowiskowego. Skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie go od kosztów sądowych w tej sprawie, z uwagi na fakt pobytu w więzieniu i brak zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1206/14, powołując się na treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Sąd stwierdził, że bez głębszej analizy prawnej niniejszej sprawy, jednoznacznie można uznać, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna, bowiem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że przedstawiane w skardze żądania wglądu do akt osobowych skazanego i wydania dokumentu opinii na jego temat dotyczą postępowania związanego z wykonywaniem kary pozbawienia wolności i oparte są na art. 102 pkt 9 k.k.w. Kognicja sądu administracyjnego nie obejmuje rozstrzygania spraw z zakresu praw i obowiązków osadzonego w zakładzie karnym. Skargi wnoszone w tym zakresie nie stanowią sprawy sądowoadministracyjnej. Załatwienie skarg osób osadzonych w zakładach karnych regulują również przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Powoływany przez skarżącego art. 7 k.k.w. określa procedurę wnoszenia skarg m.in. do sądów powszechnych karnych, sądów penitencjarnych, w żadnym wypadku zaś do sądów administracyjnych. Nadto dokumentacja osobopoznawcza z uwagi na informacje zawarte w takiej dokumentacji osoby pozbawionej wolności nie spełnia kryterium informacji o sprawach publicznych. Przy tym skarżący wyraźnie zaznaczył, że nie skarży bezczynności organu. Tak więc, w ocenie Sądu, skarżona pisemna odmowa Dyrektora Zakładu Karnego w G. nie stanowi ani aktu ani czynności, o których mowa w cytowanym na wstępie art. 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. M., nie zgadzając się ze stanowiskiem Sądu co do oczywistej bezzasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., a zatem prawo pomocy w tym przypadku nie przysługuje. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573)., z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencję. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie przedmiot skargi nie jest objęty właściwością sądu administracyjnego określaną ww. przepisami. Zaskarżona przez Z.M. odmowna odpowiedź Dyrektora Zakładu Karnego w G. wydana w wyniku rozpoznania jego wniosku z dnia 13 października 2014 r. opartego na podstawie art. 102 pkt 9 k.k.w., nie jest bowiem żadną z form działania wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Nie podlega również rozpoznaniu przez sąd administracyjny na mocy ustaw szczególnych. Słusznie wywiódł Sąd pierwszej instancji, że skarżący może kwestionować przedmiotową odmowę stosownie do przepisów kodeksu karnego wykonawczego oraz przepisów wykonawczych, co zresztą - jak wynika z akt nadesłanych przez Dyrektora Zakładu Karnego w G. - miało miejsce. Z tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło