II GZ 909/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 50/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem objętym zażaleniem, nie uwzględnił wniosku P.M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w dniu 13 listopada 2014 r. skarżący P.M. wniósł skargę na opisaną decyzję Komendanta Głównego Policji. Zarządzeniem doręczonym skarżącemu w dniu 29 stycznia 2015 r. został on wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec braku uiszczenia wpisu postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę P.M. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, jednocześnie dokonując tej czynności. Wskazał, że nie uiścił wpisu we wskazanym terminie z uwagi na przekonanie o uzyskaniu w tej sprawie zwolnienia od kosztów. Dodał, że równolegle prowadzona jest przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. pod sygn. akt II SA/Wa 2151/14 sprawa w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń i w tej sprawie postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podniósł, że korespondencja w obydwu sprawach przyszła jedna po drugiej i w związku z tym myślał, że złożenie wniosku oraz przyznanie tej pomocy dotyczy sprawy o licencję. Nie dopatrzył się, że wezwanie o uiszczenie opłaty dotyczy innej sprawy. Skarżący podkreślił, że nie zachował terminu do uiszczenia wpisu sądowego przez niewiedzę co do skuteczności złożonych dokumentów o przyznanie prawa pomocy. Uznał jednocześnie, że skoro ustanowiono dla niego adwokata z urzędu, to on opiekuje się obiema sprawami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając przywrócenia skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi stwierdził, że skarżący nie wykazał braku winy w jego uchybieniu, a wskazana jako przesłanka braku winy niewiedza co do skuteczności złożonych przez niego dokumentów o przyznanie prawa pomocy, nie może być uznana za okoliczność wyłączającą winę skarżącego w uchybieniu tego terminu. Nie może być bowiem usprawiedliwieniem dla skarżącego w związku z faktem uchybienia terminu, przyznanie prawa pomocy w innej sprawie, niż w sprawie objętej skargą dotyczącą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, to znaczy w tej, w której skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie, P.M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. W uzasadnieniu posłużył się taką samą argumentacją jak we wniosku o przywrócenie terminu. W zażaleniu zawarty był również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wśród dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący złożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 27 sierpnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 86 § 1 i 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) wynika, iż aby Sąd przywrócił termin niezbędnym jest spełnienie kumulatywnie 4 przesłanek, a mianowicie: 1. przywrócenie terminu możliwe jest jedynie na wniosek strony (art. 86 § 1 zd. 1 i art. 87 § 1); 2. pismo z wnioskiem należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.); 3. w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.); 4. wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, której niedokonano w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przywrócenie terminu, m. in. do uiszczenia wpisu od skargi, może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem przywrócenia terminu jest więc uprawdopodobnienie okoliczności braku winy, a nie - dowiedzenie takiej sytuacji, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Zatem, aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu, strona, czy też jej pełnomocnik, musi uprawdopodobnić, że zaistniała okoliczność, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie na to przewidzianym. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w stosunku do skarżącego Komendant Główny Policji w dniu 3 listopada 2014 r. wydał dwie decyzje – jedną (będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie) w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oraz drugą w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną. Na obydwie decyzje P.M. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W sprawie która dotyczyła pozwolenia na broń palną, zarejestrowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. pod sygn. akt II SA/Wa 2151/14, skarżącemu postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym mógł mieć przekonanie, że wniosek ten dotyczy dwóch prowadzonych przez niego spraw. Przekonanie to znajdowało również uzasadnienie w fakcie, że w skardze na decyzję Komendanta Głównego Policji wydaną w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, skarżący wskazywał, że nie posiada żadnych oszczędności i środków aby ponosić je na opłacenie skarg, ponadto powoływał się na trudną sytuację w domu – opiekę nad chorą matką. Takie twierdzenia, zawarte w skardze, mimo że skarżący nie złożył wniosku na formularzu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powinny skutkować przesłaniem mu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz ze stosownym pouczeniem (art. 6 p.p.s.a.). Dodatkowo należy zauważyć, że skarżący przedstawił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 27 sierpnia 2014 r., w którym stwierdzono umiarkowany stopień niepełnosprawności, jako symbol niepełnosprawności wskazano 02-P. Ponadto na orzeczeniu tym wskazano, że skarżący wymaga częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Mając powyższe okoliczności na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego został uprawdopodobniony przez skarżącego brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.