II FSK 1159/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1183/14 odrzucającego skargę C. T. na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozpoznania skargi wniesionej w trybie art. 227 k.p.a. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. C.T. (zwany skarżącym) pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. – zatytułowanym "odwołanie" (karta nr 2) - złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na działalność Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w sprawie dotyczącej realizacji nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, w związku z pismem organu z dnia 30 lipca 2014 r. W uzasadnieniu podniósł, że w zawiadomieniu z dnia 30 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie odmówił mu prawa do otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu środków pieniężnych stanowiących – kwotę ulgi na dzieci w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący wskazał: "Kwestionuję brak środka zaskarżenia wobec podejmowanych decyzji przez Urząd Skarbowy. Jest to sprzeczne z Konstytucją. Wnoszę o nakazanie wydania decyzji Urzędowi Skarbowemu w P. dotyczącej zaboru pieniędzy, wnoszę o nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w Szczecinie wydanie decyzji w skarżonej sprawie. Wnoszę o nakazanie zwrotu zabranych pieniędzy, bowiem to odpis – ulga na dzieci z podatku dochodowego a nie dochód służący do zaboru. Wnoszę o ustalenie środka odwoławczego od podejmowanych decyzji przez Urzędy Skarbowe i żądam stwierdzenie do zastosowania takiego środka przez stronę zgodnie z Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.". Ponadto skarżący podkreślił, że "sprawa zaboru pieniędzy jest aktem czynności administracyjnych i Naczelnik I Urzędu Skarbowego zobowiązany był wydać decyzje o przekazaniu tych pieniędzy komornikowi, ja mam mieć świadomość ile mi zabrano, a w szczególności Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien odmówić wydania tych pieniędzy komornikowi bo nie jest to nadpłata a ulga na dziecko właśnie.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Podniósł, że pismo organu miało charakter informujący, a nie władczy – nie było decyzją, nie kształtuje praw lub obowiązków. Droga sądowa jest zatem niedopuszczalna. Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracji ze Szczecina odrzucił skargę C. T. (zwanego dalej skarżącym) na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie rozpoznania skargi. Sąd odrzucając skargę, wskazał, że sprawa nie dotyczyła decyzji, a informacji, zatem sąd administracyjny nie jest władny, by rozpoznać środek wniesiony od takiego aktu. Powyższe rozstrzygnięcie skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie: a) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 166 p.p.s.a. polegające na przeprowadzeniu przez sąd I instancji kontroli legalności czynności organu w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach, poprzez błędne zakwalifikowanie skargi jako skargi, o której mowa w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Skarga ta powinna być zakwalifikowana jako skarga na czynności komornika sądowego i do pisma skarżącego powinien znaleźć zastosowania art. 171 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: ord. pod.), b) art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że działanie organu nie podlega kontroli w niniejszej sprawie. Tymczasem organ administracyjny powinien wydać w sprawie postanowienie, które podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a następnie kontroli sądowo-administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Z racji tego, że organ może rozstrzygać o prawach i obowiązkach podatników - akty organu podlegają kontroli sądowej. Trafnie wskazał sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu, że pismo organu, na które skarżący wniósł skargę nie ma charakteru władczego, a charakter informacyjny. W związku z powyższym nie przysługuje na to pismo skarga do sądu administracyjnego. Wynika to z przepisów. Ustawodawca określił właściwość sądów administracyjnych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stanowi on, że: Art. 3 § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonymwpkt4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Trafnie podniósł sąd pierwszej instancji, że sąd w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, czyli sprawdza, czy jest upoważniony do tego, by skargę rozpoznać. W ramach prawa do sądu strona ma prawo by jej sprawa została rozpatrzona przez niezawisły i właściwy sąd. Ustawy precyzują, które sprawy mogą być rozpatrywane przez sąd i w jakich okolicznościach W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie sąd pierwszej instancji wskazał, że pismo organu w sprawie realizacji nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest decyzją w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego. Nie ma ono charakteru władczego rozstrzygnięcia – nie podlega zatem kontroli; nie zostało ono wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zasadnie sąd pierwszej instancji wyjaśnił to w skarżonym postanowieniu, na stronie 4 swojego uzasadnienia, odrzucając skargę jako niedopuszczalną. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną