II SA/Rz 1382/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zaległych świadczeń -skargę oddala- II SA/Rz 1382/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania E. C. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] o odmowie wypłaty zaległych świadczeń wraz z należnymi odsetkami za okres od września 2004 r. do grudnia 2011 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej Kolegium podało art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 37 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182, ze zm). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że E. C. orzeczeniem z 9.08.2002 r. został uznany za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 31 sierpnia 2004 r. Na podstawie tego orzeczenia, decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] przyznany mu został zasiłek stały wyrównawczy w kwocie 385,40 zł na okres od 1 lutego 2003 r. do 31 sierpnia 2004 r., na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414, ze zm.). W związku z wejściem w życie ustawy nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. wygasły z mocy prawa. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] r. Wójt Gminy [...] z urzędu przyznał E. C. zasiłek stały na okres od 1 maja do 31 sierpnia 2004 r. w wysokości 418 zł miesięcznie. Następnie orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 14 kwietnia 2011 r. utrzymanym w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 21 czerwca 2011 r., E. C. został zaliczony do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2011 r., [...], Sąd Rejonowy [...] zmienił wydane orzeczenie i zaliczył go do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ustalając, że niepełnosprawności istnieje od 20 maja 2002 r. E. C. wystąpił w tej sytuacji o przyznanie zasiłku stałego i decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wójt Gminy [...] przyznał ten zasiłek na czas nieokreślony od stycznia 2012 r. tj. od miesiąca złożenia wniosku z wymaganą dokumentacją. Odrębnym wnioskiem z dnia 30.12.2013 r. E. C. wystąpił natomiast o wypłatę zaległych świadczeń wraz z zaległymi odsetkami za okres od września 2004 r. do grudnia 2011 r., Decyzja z dnia [...] stycznia 2014 r. Wójt Gminy [...] odmówił uwzględnienia żądania wnioskodawcy w zakresie wypłaty zaległych świadczeń, wyjaśniając, że nie jest jednoznacznie ustalone od kiedy istnieje określony stopień niepełnosprawności, tj. umiarkowany. Jednocześnie wskazał na art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym świadczenia przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją. W odwołaniu od tej decyzji E. C. podkreślił, że jego niepełnosprawność istnieje nieprzerwanie od maja 2002 r., wobec czego od pierwszego wniosku z 20.02. 2003 r. do chwili obecnej nieprzerwanie powinien otrzymywać zasiłek stały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości podzielił argumentację organu I instancji wskazując dodatkowo, że w podanym powyżej wyroku Sąd Rejonowy [...] zmienił datę powstania niepełnosprawności, jednakże nie zmienił daty powstania stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu z dnia 14 kwietnia 2011 r. ustalony (lekki) stopień niepełnosprawności datuje się od 2 marca 2011 r., a zatem przyjęcie, że był on osobą uprawnioną do zasiłku stałego od maja 2002 r. byłoby niezgodne z opisanym powyżej wyrokiem sądu. W skardze złożonej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E. C. zwrócił się o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podał, że jego niepełnosprawność istnieje nieprzerwanie od maja 2002 r., a zatem od chwili złożenia przez niego pierwszego wniosku winien nieprzerwanie otrzymywać zasiłek stały. Na poparcie swojej argumentacji przytoczył wyroki WSA w Krakowie z dnia 30.01.2013 r., III SA/Kr 352/12 oraz NSA z dnia 11.04.2006 r., I OSK 743/05. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak również postępowanie poprzedzające jej wydanie takich wad i uchybień nie zawierają. Okolicznościami bezspornymi w niniejszej sprawie jest fakt pobierania przez skarżącego zasiłku stałego wyrównawczego w oparciu o art. 27 ust. 4 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414, ze zm.) oraz zasiłku stałego przyznanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. na okres od 1 maja do 31 sierpnia 2004 r., tj. do czasu ustalonego w orzeczeniu Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 9.08.2002 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Następnie skarżący, legitymując się lekkim stopniem niepełnosprawności, nie pobierał zasiłku stałego. Wniosek o przyznanie tego świadczenia złożył w styczniu 2012 r., przedkładając wyrok Sądu Rejonowego [...], zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności i zaliczający go do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Wówczas – decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Wójt Gminy [...] przyznał skarżącemu zasiłek stały w wysokości 402,79 zł od dnia 1 stycznia 2012 r. na czas nieokreślony. Kolejnym wnioskiem wystąpił o wypłatę zaległego zasiłku stałego za okres od września 2004 r. do grudnia 2011 r., a organy I i II instancji odmówiły wypłaty ww. świadczenia za wskazany okres wraz z odsetkami. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że tryb postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej uregulowany został w rozdziale 7 działu II ustawy o pomocy społecznej. Regułą, wyrażoną w art. 102 ust. 1 tej ustawy jest, że świadczenia z pomocy społecznej udzielane są na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość przyznania pomocy społecznej z urzędu (art. 102 ust. 2). Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1), choć udzielenie niektórych rodzajów świadczeń nie wymaga takiej decyzji (art. 106 ust. 2). Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy najistotniejsze znaczenie ma art. 106 ust. 3 ww. ustawy. Stanowi on, że "świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem". Podkreślić należy, że zacytowany przepis, jak również inne przepisy tej ustawy, nie dają możliwości przyznania zasiłku stałego za okres sprzed złożenia wniosku, także w sytuacji, gdyby orzeczenie o niepełnosprawności obejmowało wcześniejszy okres. Podobny pogląd wyraził WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 24.05.2012 r., IV SA/Wr 864/11, Lex Nr 1275244, stwierdzając, że "żaden przepis u.p.s. nie przewiduje możliwości przyznania zasiłku stałego za okres sprzed złożenia wniosku. Przyznanie takiego świadczenia musiałoby opierać się na wyraźnej podstawie prawnej, której nie można domniemywać". Nie można również przyjąć argumentacji skarżącego wskazującej na kontynuację w pobieraniu zasiłku stałego od czasu złożenia wniosku z 20.03.2003 r. Należy przypomnieć, że skarżącemu przyznano prawo do zasiłku stałego do 31.08.2004 r., bowiem orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało na taki okres i wskazano w nim, że orzeczony stopień niepełnosprawności (umiarkowany) ma charakter okresowy. Z akt sprawy wynika, że w następnym okresie skarżący legitymował się orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności [...] w dniu 16.11.2004 r., stwierdzającym lekki stopień niepełnosprawności na stałe. Dopiero kolejne orzeczenie ww. Zespołu z dnia 14.04.2011 r. o lekkim stopniu niepełnosprawności było przedmiotem odwołania E. C. do Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności, a następnie do Sądu Rejonowego [...], które skutkowało zmianą orzeczenia i zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W tej sytuacji trudno mówić o kontynuacji pobierania zasiłku, skoro w okresie pomiędzy 2004 a 2011 rokiem skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania tego zasiłku. Przytoczone w skardze wyroki WSA w Krakowie z dnia 30.01.2013 r., III SA/Kr 352/12 oraz NSA z dnia 11.04.2006 r., I OSK 743/05 nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na odmienność stanu faktycznego – w powołanych wyrokach uznano za kontynuację stan, w którym pobierający wcześniej zasiłek stały, wystąpili do właściwego zespołu orzekającego o niepełnosprawności przed upływem okresu na jaki przyznany był ten zasiłek. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Prawidłowe było zatem stanowisko organów co do odmowy wypłaty zaległych świadczeń wraz z odsetkami. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a tylko takie naruszenie mogłoby skutkować jej uchyleniem, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.