II GSK 1772/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 280/15 o odrzuceniu skargi R. Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rolnictwie ekologicznym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę R. Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rolnictwie ekologicznym. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca 23 grudnia 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. za pośrednictwem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, skargę na decyzję tego organu z [...] listopada 2014 r. Wymieniona decyzja została odebrana przez stronę skarżącą 21 listopada 2014 r. (por. pokwitowanie odbioru decyzji w tej dacie w aktach administracyjnych). Zdaniem Sądu skoro decyzja organu została doręczona upoważnionemu pracownikowi skarżącej spółki 21 listopada 2014 r. to trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął 22 grudnia 2014 r. (dzień 21 grudnia 2014 r. przypadał w niedzielę). Oznacza to, że złożona przez skarżącą 23 grudnia 2014 r. skarga wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W związku z tym zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd I instancji odrzucił skargę. II Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 § 2 oraz 3 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że odpis zaskarżonej decyzji został doręczony 21 listopada 2014 r. oraz że został doręczony w sposób przewidziany przepisami prawa. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istotę sporu w sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, kiedy Spółce skutecznie doręczono decyzję organu II instancji, a zatem kiedy rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na tą decyzję, gdyż w ocenie Sądu I instancji złożenie skargi po upływie tego terminu doprowadziło do odrzucenia skargi. Należy zwrócić uwagę, że zarówno z treści zaskarżonego postanowienia, jak i z akt sprawy wynika, iż Sąd I instancji nie dokonał właściwych ustaleń faktycznych, co do zasadniczej okoliczności, która stała się przyczyną odrzucenia skargi. Odrzucenie skargi może bowiem nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Przyjmując, że skarżąca otrzymała decyzję 21 listopada 2014 r., Sąd oparł się wyłącznie na duplikacie potwierdzenia odbioru, który znajduje się na karcie 20 akt administracyjnych, nie wyjaśniając w szczególności tego, czy decyzja została wysłana na właściwy adres Spółki i czy rzeczywiście odebrała ją osoba uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. Należy zauważyć, że na blankiecie "Duplikatu" potwierdzenia odbioru w miejscu podpisu odbiorcy, widnieje adnotacja: "M. S. – uprawniony pracownik". Nie wiadomo jednak, czy osoba ta była upoważniona do odbioru tej przesyłki. Na ww. blankiecie "Duplikatu" widnieje również adnotacja: "Potwierdzono z urzędu". Jednakże ani z treści blankietu "Duplikatu" potwierdzenia odbioru i wszelkich naniesionych nań adnotacji, ani z żadnych innych znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, na jakiej podstawie (w oparciu o jakie dowody) poczta "stwierdziła", że doręczenie przesyłki z decyzją organu nastąpiło 21 listopada 2014 r., a Sąd to przyjął jako faktyczną podstawę odrzucenia skargi z uwagi na niedochowanie terminu do jej wniesienia. W konsekwencji należy uznać, iż przyjęcie, że termin do wniesienia skargi upłynął 22 grudnia 2014 r. było przedwczesne. Z uwagi na wątpliwości wynikające z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru, w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić w jakiej dacie w rzeczywistości decyzja została odebrana. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA nr 3, poz. 42 z 2008 r.) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).