I SA/Ol 45/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 lutego 2015r. sprawy ze skargi M. C. i R. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę I SA/Ol 45/15 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]" nr "[...]". Przedmiotowe postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym M. i R. C. (zwanymi dalej: stronami lub skarżącymi) prawie wniesienia zażalenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynikało, że przedmiotowe postanowienie, wysłane na adres: ul. "[...]", "[...]’, zostało doręczone skarżącym w trybie przepisów art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) w skrócie k.p.a., w dniu 14 sierpnia 2014 r., po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 31 lipca 2014 r. oraz 8 sierpnia 2014 r. W dniu 12 września 2014 r. skarżący złożyli zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wraz z zażaleniem, wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Ostatecznym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 58 oraz art. 59 § 2 k.p.a., w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm.), w skrócie u.p.e.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Organ wyjaśnił, że zażalenie na rozstrzygnięcie w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Z uwagi na fakt, iż postanowienie organu pierwszej instancji uznano za doręczone w trybie art. 44 k.p.a., w dniu 14 sierpnia 2014 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 21 sierpnia 2014 r. Tym samym, zażalenie skarżących zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strony zaskarżyły w całości opisane postanowienie, zarzucając obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 134 i 58 § 1 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia i odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strony uprawdopodobniły brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Mając na uwadze powyższe, strony wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strony powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych podniosły, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego należy zaliczyć, m. in. nieprawidłowe doręczenie pisma. Następnie wskazały, że z uwagi na trwającą przebudowę drogi do miejsca ich zamieszkania odbierały korespondencję osobiście 1-2 razy w tygodniu w placówce pocztowej. W dniach: 4 sierpnia oraz 11 sierpnia 2014 r. R. C. stawił się w placówce pocztowej osobiście. Pomimo tego nie zostały mu wydane przesyłki, zawierające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Skarżący podnoszą, iż według wyjaśnień kierownika Urzędu Pocztowego wskazane przesyłki, pomimo że były w dyspozycji placówki pocztowej w tym okresie, nie zostały im wydane w wyniku przeoczenia pracownika Poczty zatrudnionego na okres próbny. Strony wskazały ponadto, iż w dniu 10 września 2014 r. złożyły reklamacje dotyczące braku doręczenia powoływanych przesyłek poleconych. Powołując się na powyższe strony podniosły, że dopełniły wszelkich formalności oraz uprawdopodobniły brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Przed przejściem do rozważań o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, należy podkreślić, że kwestią sporną w rozpoznanej sprawie nie jest ustalenie, czy skarżący uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia lecz kwestia, czy prawidłowo organ przyjął datę doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" a w konsekwencji, czy zasadnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Wskazać zatem należy, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego, na podstawie art. 44 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Stosownie do § 2 ww. przepisu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku natomiast niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3). Zgodnie zaś z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z uregulowania art. 44 k.p.a. wynika, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego, zwrotne potwierdzenie odbioru nie może budzić wątpliwości, co do prawidłowości wypełnienia wszystkich warunków tej formy doręczenia. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, aby organ był uprawniony do skorzystania z instytucji doręczenia zastępczego, musi dysponować dokumentem, z którego wynika, że próby doręczenia przesyłki podejmowane były zgodnie z regulacją cytowanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, powyższe warunki zawiadomienia zostały spełnione, a więc brak było podstaw do uznania, że nie doszło do skutecznego doręczenia stronom skarżącym postanowienia. Akta sprawy pozwalają bowiem stwierdzić, że doręczyciel - Poczta - wypełnił prawidłowo druk potwierdzenia doręczenia, informując każdą ze stron, poprzez pozostawienie awiza, o przesyłce oczekującej na odbiór w Urzędzie Pocztowym O. Przy czym pierwszą próbę doręczenia podjęto w dniu 31 lipca 2014 r. , zaś drugą - w takim samym trybie - Poczta podjęła w dniu 8 sierpnia 2014 r.. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że "adresat nie odebrał awizowanej przesyłki". W treści dowodu doręczenia przesyłek wskazano: daty awizowania korespondencji, miejsca pozostawienia awiza i miejsca odbioru korespondencji oraz przyczyny zwrotu przesyłek. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że w dniu 11 sierpnia 2014 r. R. C. odbierając w urzędzie pocztowym inne awizowane przesyłki zadeklarował odbiór pozostałych przesyłek w późniejszym terminie. W dniu 18 sierpnia 2014 r. z powodu niepodjęcia opisanych przesyłek w terminie, zostały one zwrócone do nadawcy. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., zażalenie na rozstrzygnięcie w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Z powyższego wynika, że ustawodawca zaliczył złożenie zażalenia w terminie do warunków skuteczności tej czynności procesowej, a w związku z tym, każde nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Organ nie może przystąpić wówczas do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu na podstawie art. 134 k.p.a. (w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a.). Wydając zaskarżone postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył również, że ostatecznym postanowieniem z dnia "[...]" odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". W tej sytuacji uznać należało, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 14 sierpnia 2014 r., zaś skarżący mogli wnieść zażalenie od postanowienia do dnia 21 sierpnia 2014 r. Skarżący złożyli natomiast zażalenie w dniu 12 września 2014 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. W konsekwencji, zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W tych okolicznościach sprawy, za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienie postanowienia wyraźnie wskazuje, iż organ badał, czy zażalenie wniesiono w terminie. Odnosząc się z kolei do powoływanych przez skarżących orzeczeń sądowych, podnieść należy, że nie wiążą one Sądu rozstrzygającego sprawę i zostały podjęte na tle konkretnych spraw. Ponadto, odnoszą się one do przesłanek przywrócenia terminu, które w niniejszym postępowaniu nie stanowiły kwestii spornej. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.