I OZ 1398/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 517/14 o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji uchylającej w całości decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 8 września 2014r., referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Na rozprawie w dniu 11 lutego 2015r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2015r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Podstawą do wydania powyższego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że domaganie się przez skarżącego przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie stanowi nadużycie tego prawa. Na rozprawie w dniu 8 maja w 2015 r., skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i odroczenie rozprawy. Postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem Z. R. z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu postanowienia m. in. wskazano, że wnioski składane przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika nie służą realizacji przewidzianemu przez ustawodawcę celowi, jakim jest prawo do sądu i stanowią nadużycie tego prawa. Skarżącemu przysługuje ponadto ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych – na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a Z. R. w złożonym zażaleniu, zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i wnosząc o jego uchylenie, zakwestionował jego prawidłowość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe w innych przyczyn niż wymienione w pkt. 1 i 2 tego przepisu. Pomijając nota bene słusznie podniesione przez Sąd I instancji zagadnienie nieuzasadnionego nadużywania przez skarżącego przysługujących mu w niniejszym postępowaniu uprawnień związanych z prawem pomocy, należy w pierwszym rzędzie wskazać, że w niniejszym przypadku w dniu 8 maja 2015 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć jednak należy, że jest to jego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wniosek taki został już bowiem rozpatrzony przez referendarza sądowego, który powołanym na wstępie prawomocnym postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Inicjowanie zatem w tym przypadku na nowo kolejnego postępowania o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należy uznać za bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie dotyczące tego przedmiotu znajduje się w obrocie prawnym. Odnosząc się do zaskarżonego orzeczenia, w części, w jakiej Sąd Wojewódzki umorzył nim wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy zauważyć, że stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący jest zatem zwolniony z obowiązku ponoszenia w niniejszej sprawie wszelkich kosztów sądowych, co uzasadniło umorzenie postępowania również w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji.