III SA/Gl 1548/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-03-02
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując odwołanie w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, naruszył zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji poprzez niewłaściwe prowadzenie negocjacji, przyznanie punktów w rankingu oraz nieodrzucenie ofert niespełniających wymogów formalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo rozpatrzył odwołanie. Postępowanie konkursowe było zgodne z prawem, a zarzuty dotyczące braku wymaganych dokumentów (faks, kwalifikacje personelu) oraz nierównego traktowania świadczeniodawców zostały uznane za bezzasadne. Sąd podkreślił, że rozdysponowanie środków finansowych należy do uznania organu, a sposób prowadzenia negocjacji nie jest ściśle regulowany przepisami prawa, o ile zachowana jest zasada równego traktowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i B. B. na decyzję Dyrektora Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję o oddaleniu ich odwołania w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (fizjoterapia domowa). Skarżący zarzucili naruszenie zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji, niewłaściwe prowadzenie negocjacji oraz nieodrzucenie ofert niespełniających wymogów formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. B., B. B. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] r. nr [... ] oddalającą odwołanie złożone przez A. i B. B. wspólników spółki cywilnej "A" w Z. dotyczące rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2019 r. kod postępowania [...] w rodzaju świadczeń rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia domowa.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako K.p.a.) oraz art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm. – dalej jako ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej).
Natomiast w uzasadnieniu wskazał, że decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] OW NFZ w K., działając jako organ pierwszej instancji, oddalił odwołanie A. i B. B. , wspólników spółki cywilnej "A" w Z. dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju świadczeń rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapia domowa. Powołując się m.in. na przeprowadzone z poszanowaniem zasady równości postępowanie, w którym zapewniono dostęp do świadczeń świadczeniobiorcom z całego obszaru kontraktowania, w tym ilość przyznanych poszczególnym oferentom punktów w rankingu końcowym uznał, że Komisja konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym odwołujących.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wspólnicy spółki cywilnej "A" w Z. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu zakwestionowali jakoby zapewniono ubezpieczonym równomierny dostęp do świadczeń zdrowotnych, albowiem w ich ocenie postępowanie przeprowadzono z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasad uczciwej konkurencji, a to poprzez niewłaściwe prowadzenie negocjacji co do liczby świadczeń i przyznanych punktów za ich ciągłość. Dodatkowo zarzucili Komisji nieodrzucenie ofert, które nie spełniały warunków formalnych z uwagi na nieprzedstawienie dokumentu potwierdzającego kwalifikacje fizjoterapeutów i nieudokumentowanie faktu posiadania takiego sprzętu jak telefon z automatyczną sekretarką i faks, a także brak wystarczającej liczby personelu u jednego z wybranych oferentów. Końcowo podniesiono zarzut utrudnionego dostępu do świadczeń pacjentów z powiatu zawierciańskiego.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor [...] OW NFZ w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...] oddalającą odwołanie złożone przez A. i B. B. wspólników spółki cywilnej "A" w Z. dotyczące rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju świadczeń rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia domowa.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że podstawę materialno - prawną rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.). Następnie opisał procedurę postępowania konkursowego (zawartą w dziale VI ustawy), eksponując przy tym zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wszystkich oferentów oraz wskazując na podział postępowania na część jawną i niejawną.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczących utrudnionego dostępu pacjentów do świadczeń organ wyjaśnił, że ranking końcowy był jeden dla wszystkich ofert z całego obszaru postępowania, a Komisja konkursowa nie mogła dokonywać wyboru ofert, przyjmując jako kryterium wyboru - niezależnie od ilości uzyskanych punktów - miejsce realizacji świadczeń, gdyż w ten właśnie sposób naruszyłaby zasadę równego traktowania świadczeniodawców, stosując kryterium wyboru niewskazane w przepisach. Ponadto przy środkach finansowych przeznaczonych na zakup świadczeń, wybór oferty złożonej przez wnioskodawców oznaczałby konieczność nie wybrania oferty o wyższej punktacji w rankingu końcowym. Tymczasem konkurs obejmował określony obszar kontraktowania, o czym wnioskodawcy wiedzieli i co zaakceptowali przystępując do konkursu. Brak było zatem podstaw do tego, by Komisja konkursowa miała w szczególny sposób traktować podmioty, które zajęły niższą pozycję w konkursie, z uwagi na ich lokalizację, albowiem w ocenie ofert nie występowało takie kryterium. Wobec powyższego za niezasadny organ uznał zarzut dotyczący kierowania się przez Komisję wyłącznie rankingiem wskazując, że wprowadzenie pozanormatywnych kryteriów mogłoby spowodować naruszenie zasad postępowania, tj. zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców.
W odniesieniu do zarzutu pominięcia przez Komisję Konkursową zasad uczciwej konkurencji poprzez przyznanie punktów za ciągłość oferty, organ powołał się na Załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 r., tj. na tabelę nr 10 "REHABILITACJA LECZNICZA", w którym określono następujące kryteria: poziom skalujący/wagę skalującą, szczegółowe parametry oceny oraz warunki dodatkowo oceniane, które miały zastosowanie w niniejszym postępowaniu w zakresie fizjoterapii domowej. Były to kryterium jakości oceniane przez enumeratywnie wskazane elementy, kryterium ciągłości rozumiane jako realizowanie w dniu złożenia oferty przez oferenta na podstawie umowy zawartej z Funduszem procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie oraz kryterium ceny, obliczonej zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2. Wobec powyższego kryterium ciągłości wbrew podniesionym zarzutom musiało być brane pod uwagę przez Komisję Konkursową.
Z kolei odnosząc się do dalszych uwag wnioskodawców, a dotyczących przebiegu negocjacji, Dyrektor [...] OW NFZ zauważył, że każdy świadczeniodawca podpisuje protokół końcowy z negocjacji, w którym potwierdza klauzulę, iż zawiera on ostateczne stanowiska stron ustalone w procesie negocjacji co do ilości i ceny oraz że zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Organ wskazał, że strona miała możliwość odmowy podpisania protokołu, co w konsekwencji skutkowałoby sporządzeniem protokołu rozbieżności. Wskazał także na możliwość złożenia zgodnie z art. 153 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej do Komisji umotywowanego protestu, z którego wnioskodawcy nie skorzystali.
Dalej za chybione Dyrektor [...] OW NFZ uznał także zarzuty dotyczące wadliwej oceny jakości przedłożonych ofert, które miały nie spełniać wymogów formalnych z uwagi na nieprzedstawienie dokumentu potwierdzającego kwalifikacje fizjoterapeutów, niedysponowanie telefonem z automatyczną sekretarką i faksem oraz brak wystarczającej liczby personelu u jednego z wybranych oferentów. Organ stwierdził, że Komisja konkursowa wnikliwie przeanalizowała złożone oferty, zarówno pod kątem dysponowania sprzętem, jak i personelem o odpowiednim potencjale i kwalifikacjach. Jednocześnie Dyrektor [...] OW NFZ zauważył, że kwestionowanie sposobu rozdysponowania środków pomiędzy podmioty, które zostały wyłonione do realizacji kontraktu nie wpływa na wynik postępowania i sytuację podmiotów, które nie zostały wyłonione do realizacji świadczeń. Dlatego też podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty uznał za bezzasadne, gdyż w jego ocenie Komisja konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Od powyższej decyzji pełnomocnik A. i B. B. wspólników spółki cywilnej "A" w Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W jej uzasadnieniu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegający na pominięciu przez organ, iż w postępowaniu konkursowym niektórzy oferenci nie złożyli oświadczenia o posiadaniu wymaganego urządzenia, tj. faksu oraz nie złożyli oświadczenia potwierdzającego udokumentowanie kwalifikacji personelu, jak również błędnym uznaniu tych okoliczności za udowodnione mimo braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie;
- art. 8 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez nierówne traktowanie świadczeniodawców polegające na przyznaniu części oferentom oferty nieproporcjonalnej do ilości uzyskanych punktów w przeprowadzonym konkursie oraz niezgodnej z kolejnością w rankingu ilości przyznanych punktów w ramach konkursu dla poszczególnych świadczeniodawców;
- art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 142 ust. 7 w związku z art. 142 ust. 6 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, polegające na błędnym uznaniu, że przeprowadzono negocjacje z oferentami w zakresie liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej,
- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania przez organ okoliczności, na których się oparł twierdząc, że w ramach postępowania odbyły się negocjacje dotyczące liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej.
Powyższe w ocenie pełnomocnika przyczyniło się do tego, że skarżący utracili możliwość zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 lipca 2014 r. do 30 czerwca 2019 r. w rodzaju świadczeń rehabilitacja lecznicza, w zakresie fizjoterapia domowa w postępowaniu o kodzie [...] .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo wskazał, że postępowanie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzone w trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencyjności. Z uwagi na ograniczoną ilość środków finansowych do zawarcia umowy może dojść z ograniczoną liczbą świadczeniodawców. Ustalenie wyników postępowania jest efektem porównania ofert złożonych przez oferentów biorących udział w postępowaniu, które to porównanie znajduje odzwierciedlenie w klasyfikacji wynikającej najpierw z rankingu otwarcia, a następnie z rankingu zamknięcia. I tak oferenci przystępujący do konkursu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać w szczególności wymagania określone przez Prezesa NFZ wskazane w Zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i Zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Natomiast Komisja konkursowa działała w oparciu o regulamin pracy komisji konkursowej prowadzącej postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przyjęty Uchwałą nr [...] Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r.
W kwestionowanym postępowaniu złożono 8 ofert, przeprowadzono kontrole u 3 nowych oferentów, 2 oferty zostały odrzucone (jedna złożona po terminie, druga nie spełniała warunków wymaganych), 6 ofert zostało dopuszczonych do części niejawnej postępowania. Ocena ofert odbywała się w sposób jednolity i częściowo zautomatyzowany poprzez "zaczytanie ofert" wraz z odpowiedziami ankietowymi do systemu informatycznego NFZ w oparciu o algorytm zawarty w Zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a system przydzielał odpowiednią liczbę punktów. Liczba ta stanowiła o wyjściowej pozycji oferty w rankingu otwarcia i mogła ulec zmianie w toku szczegółowej oceny ofert, kontroli i negocjacji z oferentami dotyczącymi ceny. Twierdzenie jakoby organ pominął fakt, że w powyższym postępowaniu niektórzy oferenci nie złożyli oświadczenia o posiadaniu faksu oraz nie udokumentowali kwalifikacji personelu, uznano za bezzasadne. Wyjaśniono bowiem że posiadanie przez wybranych oferentów personelu o odpowiednich kwalifikacjach i telefonów z automatyczną sekretarką i faksem znajdowało odzwierciedlenie w treści ofert. Telefon z sekretarką automatyczną i faksem zgodnie z zapisami Załącznika nr 3 do Zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza jest warunkiem lokalowym wymaganym, podlegającym weryfikacji poprzez złożone w ofercie oświadczenie oferenta. Warunek ten wynika z pkt 3.3.1. ppkt 1 wymienionego załącznika, według którego warunkiem lokalowym wymaganym jest pomieszczenie biurowe z telefonem, sekretarką automatyczną i faksem. Oferenci składają w ofercie oświadczenie, którego wzór określony został w Załączniku nr 2 do Zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W punkcie 6 tego oświadczenia oferenci potwierdzali, że posiadają tytuł prawny do korzystania z lokali lub budynków, w których będą udzielane świadczenia oraz sprzęt i aparaturę medyczną stanowiącą ich wyposażenie. W punkcie 13 oświadczenia oferenci potwierdzali, że dane przedstawione w ofercie i oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości np. w związku z treścią pozostałej części oferty, oferenci byli wzywani do wyjaśnień. Dodatkowo fakt posiadania telefonu z sekretarką automatyczną i faksem był potwierdzany odpowiedzią ankietową (pytanie 1.5.3.1 Czy oferent zapewnia pomieszczenie biurowe z telefonem, sekretarką automatyczną i faksem?). Natomiast w części VI -szczegóły oferty-zasoby wykazany był sprzęt przeznaczony do realizacji świadczeń medycznych, adekwatnych do zakresu świadczeń będących przedmiotem postępowania konkursowego. Urządzenie - telefon z sekretarką automatyczną i faksem, zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami był elementem przypisanym do wymogów odnoszących się do warunków lokalowych (pkt 3.3.1. ppkt 1 Załącznika nr 3 do Zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ- "pomieszczenie biurowe z telefonem, sekretarką automatyczną i faksem"), a nie do wymaganych zasobów sprzętowych, stąd nie było konieczności umieszczenia w tej części oferty informacji o posiadaniu takiego urządzenia. Dane umieszczone na stronie internetowej www.nfz-katowice.pl- zakładka "Gdzie się leczyć" oraz zakładka "Świadczeniodawca-Umowy", zawierały dane teleadresowe uwzględniające m.in. nr telefonów do rejestracji, co nie oznaczało, że świadczeniodawcy nie posiadali telefonów z automatyczną sekretarką i faksem.
W odniesieniu do zarzutu niewyjaśnienia przyczyn uznania ofert nr [...] "B" S.C. i nr [...] za spełniające wymogi formalne w kontekście zatrudnionego personelu, organ wyjaśnił, że Komisja konkursowa wyłącznie w przypadkach budzących wątpliwości zobowiązywała oferentów do przedstawienia wyjaśnień wraz z dokumentami potwierdzającymi kwalifikacje personelu. W przypadku oferty "B" S.C., oferent złożył stosowny dyplom potwierdzający kwalifikacje technika masażysty, wykazanego w ofercie (vide: pismo z [...]
r.). Komisja konkursowa uznała wyjaśnienie za wystarczające, tym samym oferta spełniała warunki wymagane w odniesieniu do personelu. Podobnie w przypadku oferty E. L., oferent złożył stosowne dyplomy potwierdzające kwalifikacje techników masażystów, wykazanych w ofercie (vide: pismo z [...] r.). Komisja konkursowa również w tym przypadku uznała wyjaśnienie za wystarczające, tym samym i ta oferta spełniała warunki wymagane w odniesieniu do personelu. Dotyczyło to również łącznego czasu pracy oraz potencjału sprzętowego zapewniającego szerszą gamę zabiegów fizjoterapeutycznych udzielanych w warunkach domowych, które zostały przez Komisję Konkursową uznane za wystarczające do realizacji umowy. W związku z powyższym oferta E.L. została uznana jako spełniająca wszystkie wymagane warunki i brak było podstaw by uznać, że potencjał tego oferenta został oceniony wadliwie.
Podobnie organ odniósł się do zarzutu nierównego traktowania świadczeniodawców, a to poprzez przyznanie oferentom liczby świadczeń nieproporcjonalnej do ilości punktów uzyskanych w przeprowadzonym konkursie oraz niezgodnej z kolejnością w rankingu. Wyjaśniono, że w celu zapewnienia świadczeniobiorcom lepszego dostępu do fizjoterapii domowej, Komisja konkursowa nie przyznawała limitu zgodnego z ofertą świadczeniodawcy, lecz proponowała limit pomniejszony w sposób umożliwiający zakontraktowanie świadczeń z większą liczbą oferentów, tym samym zapewniając lepszą dostępność do świadczeń dla pacjentów. Procentowe obniżenie liczby punktów uzależnione było od pozycji uzyskanej w rankingu ocen, ale uwzględniało także takie czynniki jak potencjał wykonawczy oferentów oraz liczbę zaproponowaną w ofercie w relacji do poprzednio obowiązującej umowy i jej rzeczywistego wykonania (oferta usytuowana na pierwszym miejscu została złożona na kwotę ponad trzykrotnie przewyższającą wartość dotychczas obowiązującej umowy, Komisja zaproponowała dwukrotną wartość umowy, mając na uwadze pierwsze miejsce oferenta w rankingu; oferta usytuowana na drugiej pozycji została złożona na ilość świadczeń niewiele przewyższającą dotychczas obowiązującą umowę, wobec czego Komisja zaproponowała zbliżoną kwotę; oferta na trzeciej pozycji została złożona na liczbę punktów ponad o połowę wyższą niż dotychczas obowiązująca umowa, a Komisja zaproponowała mniejszą ilość punktów). Komisja brała także pod uwagę, że wszyscy wybrani oferenci otrzymali taką samą liczbę punktów za kryteria niecenowe (po 55,000 pkt), a różnica punktowa w całościowej ocenie tych ofert była minimalna i wynikała z kryterium ceny. Niezależnie od wskazanych powyżej zasad ustalania liczby świadczeń (sposobu rozdysponowania środków pomiędzy podmioty, które zostały wyłonione do zawarcia umów), trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że powyższe zasady nie mają wpływu na wynik postępowania i sytuację podmiotów, które nie zostały wybrane do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. Podkreślono, że oferta skarżących została usytuowana na ostatniej, szóstej pozycji w rankingu. Oferta ta otrzymała łącznie 55,980 pkt, w tym 45,000 pkt za kryteria niecenowe, podczas gdy ostatnia wybrana oferta zajmowała trzecią pozycję w rankingu i otrzymała 73,824 pkt, w tym 55,000 pkt za kryteria niecenowe. Inny sposób rozdysponowania środków w postępowaniu i przyznanie wybranym oferentom pełnej ilości punktów, na jakie zostały złożone oferty, nie spowodowałoby wybrania większej liczby oferentów, tym bardziej nie zostałaby wybrana oferta skarżących, która zajęła ostatnie miejsce w rankingu. Prowadząc postępowanie Komisja konkursowa ograniczona była wartością postępowania, określoną już w ogłoszeniu o konkursie. Kryteria oceny ofert ustalone zostały w Zarządzeniu nr [...] Prezesa NFZ i znane były wszystkim oferentom jeszcze przed przystąpieniem do postępowania konkursowego. Wszyscy oferenci oceniani byli w konkursie według tych samych zasad. Zadaniem Komisji Konkursowej był wybór ofert najkorzystniejszych.
W odniesieniu do zarzutu jakoby Komisja konkursowa nie przeprowadziła ze skarżącymi negocjacji dotyczących liczby udzielanych świadczeń, Dyrektor [...] OW NFZ zauważył, że negocjacje takie miały miejsce. Uzasadniając decyzję w tym zakresie zaznaczył, że Komisja może, a nie musi, przeprowadzić z oferentami negocjacji. Obowiązek ich przeprowadzenia dotyczy co najmniej dwóch oferentów o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent (tak art. 142 ust. 7 ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżący podpisali protokół końcowy z tychże negocjacji. Protokół ten stanowi dowód, na podstawie którego organ ustalił, że negocjacje rzeczywiście miały miejsce. Wprawdzie przepisy dotyczące konkursu nie określają szczegółowego sposobu prowadzenia negocjacji, niemniej jednak w aktach sprawy znajdowało się zaproszenie skarżących na drugie negocjacje. Podkreślono, że konkurs ofert miał charakter konkurencyjno-eliminacyjny, a zatem spełnianie warunków wymaganych przez większą liczbę oferentów czy też dodatkowych warunków rankingujących nie oznaczało, że wszystkie oferty zostaną wybrane do zawarcia umowy. Z oczywistych względów wartość zawartych umów nie może przekroczyć wartości przewidzianej dla danego postępowania. Z tej przyczyny w kwestionowanym przez skarżących postępowaniu wybranych zostało 3 oferentów. Ostatnia wybrana oferta otrzymała 73,824 pkt. Wszystkie oferty oceniane były w postępowaniu według tych samych kryteriów, tj. w sposób określony w Zarządzeniu Prezesa NFZ nr [...] z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ocena punktowa wszystkich ofert dokonywana była w sposób zobiektywizowany w oparciu o informacje w nich zawarte, a wybór oferty lub ofert najkorzystniejszych według kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu o postępowaniu konkursowym. Oferta skarżących nie została wybrana albowiem uzyskali oni mniejszą liczbę punktów niż oferty wybrane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Pierwszy z zarzutów skargi dotyczy braku oświadczeń niektórych świadczeniodawców o posiadaniu wymaganego urządzenia, tj. faksu i braku udokumentowania kwalifikacji personelu.
W pierwszej z tych kwestii organ wyjaśnił, i zrobił to prawidłowo, że wymóg posiadania faksu i telefonu z automatyczną sekretarką jest wymogiem lokalowym. Wynika to z postanowień Zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza. W pkt 3.3.1 Załącznika nr 3 do zarządzenia postanowiono, że wymaganym warunkiem lokalowym jest pomieszczenie biurowe z telefonem, sekretarką automatyczną i faksem. W tym zakresie obowiązkiem świadczeniodawców jest złożenie oświadczenia, którego wzór określony został w Załączniku nr 2 do Zarządzenia nr [...] w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W pkt 6 oświadczenia świadczeniodawcy potwierdzają, że posiadają tytuł prawny do korzystania z lokali i budynków, w których będą udzielane świadczenia oraz sprzętu i aparatury medycznej stanowiącej ich wyposażenie. Ponadto potwierdzają, że oświadczenie to jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Ponadto fakt posiadania telefonu z sekretarką i faksu jest potwierdzany odpowiedzią ankietową (pytanie 1.5.3.1). Posiadanie telefonu z automatyczną sekretarką i faksem jest wymogiem lokalowym (pkt 3.3.1. ppkt 1 Załącznika nr 3 do Zarządzenia Nr [...] Prezesa NFZ - pomieszczenia biurowe z telefonem, sekretarką automatyczną i faksem i nie było obowiązku umieszczania takiej informacji w części oferty dotyczącej wymaganych zasobów sprzętowych. Zarzut zatem, jakoby oferty te były w tym zakresie wadliwe w sposób powodujący konieczność ich odrzucenia nie jest trafny.
Trzeba przy tym mieć na uwadze to, że organ odwoławczy oceniał prawidłowość procedowania przez Komisję Konkursową, a omówiony tu zarzut strony skarżącej dotyczy wadliwości ofert, tak więc organ odwoławczy słusznie uznał, że nie było nieprawidłowości ofert w zakresie podnoszonym przez stronę skarżącą.
Zarzut braku potwierdzenia kwalifikacji również nie jest uzasadniony. Wskazany przez stronę świadczeniodawca – E. L. wykazała w ofercie personel o właściwych kwalifikacjach dla tego typu świadczeń. Zgodnie z § 10 Zarządzenia Nr [...] , określającym sposób przygotowania oferty, powinna ona zawierać wydruk formularza oraz dokumenty i oświadczenia określone w § 13. W § 13 nie ma wymogu złożenia dokumentów potwierdzających kwalifikacje personelu. Nie ma takiego wymogu w Zarządzeniu Nr [...] z [...] r. Tak więc weryfikacja kwalifikacji personelu odbywa się wyrywkowo w sytuacjach uznanych przez komisję konkursową za wątpliwe. Tak postąpiono w przypadku techników masażystów, wzywając niektórych oferentów do złożenia dokumentów poświadczających ich kwalifikacje. Tak więc i ten zarzut wadliwości oferty świadczeniodawcy jest chybiony.
Następny zarzut dotyczy pominięcia wyjaśnień jednego ze świadczeniodawców – E. L. w jaki sposób zamierza wykonać ofertę przy ilości zakontraktowanych punktów oraz personelu, jakim dysponuje. Trzeba zatem mieć na uwadze, że każda oferta w konkursie podlega ocenie według ustalonych zasad. Oferta tego świadczeniodawcy została w ten sposób oceniona, jak wszystkie inne, co znalazło wyraz w punktacji. Uzyskana punktacja jest wyrazem tej oceny, co organ dodatkowo wyjaśnił w odpowiedzi na skargę wskazując, że zarówno od strony personelu, jak i potencjału sprzętowego ofertę tego świadczeniodawcy uznał jako spełniającą wszystkie wymagane warunki. Zarzut strony skarżącej jest przy tym postawiony ogólnikowo, bez wykazania, w jakim momencie punktacja przyznana temu świadczeniodawcy jest nieprawidłowa i co świadczy o tym, że świadczeniodawca złożył ofertę, której nie będzie w stanie zrealizować.
Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi.
Rozdysponowanie środków, przyznanie ich w określonej ilości podmiotowi lub podmiotom wyłonionym w toku konkursu nie podlega ocenie Sądu. Sąd bada pod względem zgodności z prawem przebieg postępowania konkursowego, ale rozdysponowanie środków przeznaczonych na świadczenia opieki zdrowotnej należy do uznania organu, w którego gestii te środki pozostają. Sąd nie znajduje podstawy prawnej do przyznania sobie kompetencji administrowania tymi środkami i decydowania w jaki sposób mają być rozdysponowane. Nie jest również rolą Sądu decydowanie o tym w jaki sposób właściwy organ ma zapewnić dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej na danym terenie.
Sposób prowadzenia negocjacji, ani ze strony organu, ani ze strony podmiotu biorącego udział w konkursie, nie jest regulowany przepisami prawa. Art. 142 ust. 7 stanowi jedynie, że komisja ma obowiązek przeprowadzić negocjacje co najmniej z dwoma oferentami, o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent. Strony posiadają swobodę negocjacji i sposób jej prowadzenia pozostawiony jest ich uznaniu. Negocjacje nie są w postępowaniu konkursowym odrębną czynnością, którą kończy wydanie aktu administracyjnego, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. W postępowaniu negocjacyjnym strony są równorzędne, jest to czynność poprzedzająca zawarcie umowy, czyli czynności cywilnoprawnej. Z drugiej strony organ prowadzący negocjacje nie może podpowiadać jednemu z oferentów, co ma zrobić, żeby wygrać konkurs, bo to byłoby naruszeniem zasady z art. 134 ust. 1 ustawy, czyli zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców z zachowaniem uczciwej konkurencji. Z tych to powodów Sąd nie uwzględnił zarzutów postawionych przez skarżącego w związku z przeprowadzeniem negocjacji w postępowaniu konkursowym, których odbycie potwierdza protokół podpisany przez stronę skarżącą.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło