I OSK 3449/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej zasiłek celowy, wydane przez skład orzekający, w którym zasiadały osoby wcześniej orzekające w uchylonym postanowieniu w tej samej sprawie, jest zgodne z prawem, jeśli mimo tej wady formalnej, odwołanie zostało wniesione po terminie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo formalnej wady postępowania polegającej na udziale w składzie orzekającym SKO osób, które wcześniej orzekały w uchylonym postanowieniu (co stanowi podstawę do wznowienia postępowania), nie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd oparł się na negatywnej przesłance wznowienia postępowania (art. 146 § 2 k.p.a.), stwierdzając, że w wyniku wznowienia nie mogłoby zapaść postanowienie o innej treści niż dotychczasowe, ponieważ odwołanie zostało wniesione po terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasiłek celowy, od którego strona złożyła odwołanie z uchybieniem terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) dwukrotnie stwierdziło uchybienie terminu. Po pierwszym postanowieniu WSA uchylił je, wskazując na potrzebę ustalenia, czy odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu. Po ponownym rozpoznaniu SKO ponownie stwierdziło uchybienie terminu. WSA oddaliło skargę strony na to postanowienie. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak pełnego materiału dowodowego, niewykonanie wytycznych sądu z poprzedniego postępowania oraz wydanie postanowienia przez skład SKO, który powinien podlegać wyłączeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 525/14 w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 525/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (SKO) z [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.
Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] listopada 2011 r. przyznano A.K. zasiłek celowy na zakup obuwia w kwocie [...] zł. Decyzję wraz z pouczeniem o środkach i terminie zaskarżenia wnioskujący odebrał w dniu 1 grudnia 2011 r. Odwołanie zostało złożone w dniu 16 grudnia 2011 r.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. SKO w P. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 grudnia 2012 r., II SA/Po 629/12, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu sąd wskazał, że konieczne jest ustalenie, czy składający odwołanie zawarł wniosek o przywrócenie terminu w kontekście nieczytelnej wersji odwołania.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO w P. wezwało odwołującego, by w sposób czytelny przepisał swoje odwołanie. A.K. w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości przepisał swoje odwołanie.
SKO w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu przedstawiono tok postępowania ze wskazaniem dat odbioru decyzji o przyznaniu zasiłku celowego oraz daty złożenia odwołania i uznano, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego złożenia.
Powyższe postanowienie zostało ponownie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez A.K. , który napisał, że nie jest zadowolony i zgodnie z pouczeniem składa skargę.
W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej odrzucenie.
Oddalając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z 11 grudnia 2014 r., II SA/Po 524/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że przedmiotem rozpoznania jest postanowienie SKO w P. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej we W., działającego w imieniu Burmistrza W., o przyznaniu zasiłku celowego na zakup obuwia.
Powyższa sprawa była już raz przedmiotem oceny dokonywanej przez sąd w sprawie II SA/Po 629/12. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W okolicznościach niniejszej sprawy SKO wykonało zalecenia sądu i ustaliło rzeczywistą treść odwołania. W piśmie z [...] grudnia 2014 r. A.K. napisał, że jest niezadowolony z decyzji i wnosi o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Treść powyższego odwołania jest jasna i nie budzi wątpliwości, że skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Gdyby powyższe odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie, to organ odwoławczy obowiązany byłby do merytorycznej oceny poprawności decyzji pierwszej instancji. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, a § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W sytuacji gdy decyzję doręczono stronie w dniu 1 grudnia 2011 r. (czwartek) to odwołanie najpóźniej można było złożyć do końca 15 grudnia 2011 r. (także czwartek). Okoliczność, że opóźnienie jest niewielkie, bo zaledwie jednodniowe, nie ma znaczenia w sprawie. Organ odwoławczy jeśli stwierdzi, że nie został dochowany termin, to musi zgodnie z art. 134 k.p.a. dać temu wyraz w postanowieniu o stwierdzeniu uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Sąd I instancji wyjaśnił, że w sytuacji, gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 grudnia 2014 r., II SA/Po 524/14, wniósł A.K. , reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w zw. z art. 7, art., 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powołanych przepisów k.p.a., skutkujące oddaleniem skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu pierwszej instancji, dokonującego kontroli legalności działania organu administracji publicznej, było uchylenie zaskarżonego postanowienia;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na fakt wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przez członków tego organu, którzy orzekali w tej samej sprawie w postanowieniu z [...] kwietnia 2012 r. uchylonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Po 629/12;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż postanowienie organu drugiej instancji jest zgodne z prawem, pomimo niewykonania przez organ drugiej instancji wskazań, o jakich mowa w art. 153 p.p.s.a., a wynikających z treści wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z 11 grudnia 2012 r., II SA/Po 629/12, a w konsekwencji oparcie przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku o błędne ustalenia faktyczne, nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w z w. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wydając zaskarżone postanowienie, dokładnie wyjaśniło sprawę (art. 7 k.p.a.) i dostatecznie poinformowało skarżącego o okolicznościach mających istotny wpływ na jego obowiązek (art. 9 k.p.a.), w szczególności błędnie uznając, że organ odwoławczy wezwał skarżącego do sprecyzowania żądań zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w celu ustalenia, czy zawierało ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji niewzięcie pod uwagę okoliczności, że organ odwoławczy prowadzący postępowanie administracyjne nie podjął odpowiednich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. i 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., przez błędne przyjęcie, że organ drugiej instancji wydając zaskarżone postanowienie z [...] marca 2014 r. zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a tym samym uwzględniły interes społeczny, w szczególności interes skarżącego, a tym samym wykazał należytą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło do utrzymania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji w mocy, pomimo także, że organ odwoławczy wydał postanowienie na niepełnym materiale dowodowym w oparciu o brak znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu pierwotnego odwołania skarżącego złożonego w dniu 16 grudnia 2011 r. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] listopada 2011 r.;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a, poprzez wydanie przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku na niepełnym materiale dowodowym w oparciu o brak znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu pierwotnego odwołania skarżącego złożonego w dniu 16 grudnia 2011 r. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] listopada 2011 r., a Sąd nie dopuścił z urzędu dowodu ze wskazanych w skardze kasacyjnej dokumentów i nie zażądał od organów przedstawienia kompletnych akt, co spowodowało ograniczenie rozpoznania sprawy i niestwierdzenie wadliwości przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania, a tym samym brak możliwości porównania treści odwołania złożonego w dniu 17 czerwca 2013 r. z treścią odwołania złożonego w dniu 16 grudnia 2011 r.;
7. art. 141 § 1 i 4 p.p.s.a. poprzez niepodjęcie przez Sąd wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym, a w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób pobieżny i lakoniczny;
8. art. 145 i art. 133 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd I instancji do tego co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez skarżącego, przyjmując bezkrytycznie, że organ drugiej instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe oraz dokonał prawidłowo subsumpcji przepisów k.p.a. pod ustalony stan faktyczny w niniejszej sprawie, a w konsekwencji prawidłowo wydał postanowienie z [...] marca 2014 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także w całości postanowienia organu drugiej instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu;
2. przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, w wysokości 150% stawki minimalnej;
3. przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentów załączonych do niniejszej skargi, tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] kwietnia 2012 r. oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2014 r., na okoliczność znajdowania się w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. orzekającego w przedmiotowej sprawie osób, które na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., podlegały wyłączeniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), czyli naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Już na wstępie zauważyć należy, że zarzuty przytoczone w skardze kasacyjnej zostały w sposób nadmierny rozbudowane, podczas gdy wynikające z nich problemy prawne można sprowadzić do trzech kwestii:
- po pierwsze, sąd I instancji orzekał w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bowiem w aktach sprawy brak jest "pierwotnego" odwołania A.K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] listopada 2011 r., złożonego w dniu 16 grudnia 2011 r., a Sąd I instancji nie zażądał przedstawienia kompletnych akt, co spowodowało ograniczenie rozpoznania sprawy, a tym samym brak możliwości porównania treści pisma złożonego w dniu 17 czerwca 2013 r. z treścią odwołania złożonego w dniu 16 grudnia 2011 r. (na tę okoliczność skarżący kasacyjnie przytoczył, jako naruszone, szereg przepisów, w różnych konfiguracjach);
- po drugie, organ odwoławczy nie wykonał prawidłowo wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2012 r., SA/Po 629/12 (art. 153 p.p.s.a.);
- po trzecie wreszcie, Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bowiem w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż w wydaniu zaskarżonego obecnie postanowienia SKO brały udział osoby podlegające wyłączeniu, jako że już wcześniej orzekały w postanowieniu z [...] kwietnia 2012 r.
Zaczynając rozważania od pierwszej z przedstawionych kwestii zauważyć należy, że w aktach niniejszej sprawy rzeczywiście brak jest "pierwotnego" odwołania A.K. złożonego w dniu 16 grudnia 2011 r. Dotyczyło ono trzech decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] listopada 2011 r., w tym decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego, a akta tej sprawy nie zostały dołączone do niniejszej sprawy, dotyczącej odwołania od decyzji w przedmiocie zasiłku celowego. Być może to "pierwotne" odwołanie znajduje się w innych aktach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie zasiłku celowego. Niewątpliwe jest bowiem, a wynika to z uzasadnienia prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2012 r., SA/Po 629/12, że A.K. złożył odwołanie osobiście "w siedzibie organu w dniu 16 grudnia 2011 r." Okoliczność tę uznać należy więc za niesporną, jako że data wniesienia "pierwotnego" odwołania nie jest kwestionowana także w skardze kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie stawia jedynie zarzut, że nie można porównać treści odwołania z 16 grudnia 2011 r., z tym, co A.K. własnoręcznie i czytelnie przepisał, jako treść tamtego odwołania, które było nieczytelne. Jaki wpływ na wynik sprawy (a wykazanie takiego wpływu jest niezbędne dla uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania) może mieć w tej sytuacji brak możliwości porównania nieczytelnej wersji odwołania z tym, co w ocenie jego autora zostało przedstawione następnie w sposób czytelny, trudno dociec. Sam skarżący zdecydował bowiem w piśmie z [...] czerwca 2013 r., co poprzednio wyraził w sposób nieczytelny.
Taki sposób oddania woli skarżącego zawartej w odwołaniu z 16 grudnia 2011 r. (poprzez czytelne przepisanie nieczytelnej wersji "pierwotnego" odwołania) nie budzi zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie pozostaje w sprzeczności z wytycznymi zawartymi w wyroku z 11 grudnia 2012 r. W wyroku tym sąd stwierdził jedynie, że odwołanie z 16 grudnia 2011 r. po słowie "odwołanie" było nieczytelne i nie wiadomo, czy nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu. Stwierdzenie zawarte w dalszych wytycznych, iż SKO winno wezwać skarżącego do sprecyzowania żądań zawartych w odwołaniu, w celu ustalenia, czy nie zawierało ono wniosku o przywrócenie terminu, nie może być rozumiane w ten sposób, że skarżący "od nowa" będzie wyjaśniał, czy też redagował swoje żądania, lecz musi oddawać jego wolę z chwili składania odwołania. Czytelne oddanie treści odwołania, jeśli nie budzi wątpliwości co do intencji odwołującego – a te w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są niewątpliwe (niezadowolenie z decyzji, z wnioskiem o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) – stanowi wypełnienie wytycznych zawartych w wyroku z 11 grudnia 2012 r. Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy uznać więc za niezasadny.
Jeśli zaś chodzi o ostatni problem stwierdzić należy, że rzeczywiście w składzie SKO w obydwu postanowieniach (z [...] kwietnia 2012 r. i [...] marca 2014 r.) występowały dwie te same osoby (A.F. i J.B. ). Stanowi to podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jednakże nie oznacza to automatycznej konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku. W okolicznościach tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do poglądu wyrażanego już w orzecznictwie, że "jeżeli sąd administracyjny ustali, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotknięte jest wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., to w dalszej kolejności powinien sprawdzić, czy w sprawie występują negatywne przesłanki wznowienia, w tym ustanowiony w art. 146 § 2 K.p.a. zakaz uchylenia decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Samo stwierdzenie, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzja jest dotknięte kwalifikowaną wadliwością, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania, nie może prowadzić automatycznie do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Trudno bowiem byłoby przyjąć, że sąd administracyjny kontrolę legalności decyzji zawęża do badania tzw. pozytywnych przesłanek wznowienia, a pomija przesłanki negatywne. Naprawienie wadliwości proceduralnych nie zawsze wpływa na merytoryczną treść decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2011, s. 567-568)" – zob. wyroki NSA: z 13 marca 2012 r., II OSK 2298/11; z 4 grudnia 2012 r., I OSK 1389/11).
W niniejszej sprawie, gdzie odwołanie zostało wniesione już blisko sześć lat temu, ze względu na ekonomikę postępowania i treść prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) zbadanie, czy zaistniała negatywna przesłanka wznowienia było konieczne, aby postępowanie z natury rzeczy dotyczące kwestii formalnej, nie było ponad miarę przedłużane ("bez zbędnej zwłoki"). Jeśli więc przyznamy, że kwestią niewątpliwą jest, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, to bez względu na wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania, zachodzi negatywna przesłanka wznowienia z art. 146 § 2 k.p.a., w postaci tego, że w wyniku wznowienia nie mogłoby zapaść postanowienie o innej treści, niż obecnie zaskarżone. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega naruszenia w takiej sytuacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., przez jego niezastosowanie.
Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. NSA nie mógł natomiast orzekać o wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, gdyż może to uczynić tylko sąd I instancji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło