II OSK 122/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 119/15 odrzucającego skargę W. S. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 119/15 odrzucił skargę W. S. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. O wyczerpaniu dyspozycji przewidzianej w art. 52 § 1 P.p.s.a. można mówić dopiero po rozpoznaniu przez organ administracji publicznej II instancji wniesionego środka zaskarżenia. Zatem dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skargą została objęta decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Od tej decyzji przysługiwało stronom prawo wniesienia odwołania zgodnie z treścią art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej zwanej "K.p.a."). Zatem by skarga W. S. mogła być skutecznie wniesiona należało uprzednio wnieść środek odwoławczy od decyzji pierwszej instancji. Strona, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie wykorzystała tego środka. Tym samym Sąd uznał, że w sprawie nie został wyczerpany tryb wniesienia skargi, w związku z czym odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła H. S. podnosząc, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w omawianej sprawie nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu tych przepisów, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi złożonej przez W. S.; - art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu, na skutek błędnego przyjęcia, że wniesiona przez W. S. skarga była niedopuszczalna, co w konsekwencji doprowadziło do jej odrzucenia. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji co do istoty sprawy, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym również kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, według norm przepisanych, jednocześnie wskazując, że wynagrodzenie to nie zostało do tej pory opłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wskazanego przepisu. W niniejszej sprawie żadna, z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono, bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247). Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienie prowadzi do konstatacji, że skarżąca kasacyjnie nie uprawdopodobniła skutecznie istnienia związku przyczynowego między istotnym naruszeniem przepisów postępowania a treścią zaskarżonego postanowienia. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga na decyzję administracyjną jest niedopuszczalna m.in. wówczas, jeżeli nie dopełniono wymogu określonego w art. 52 § 1 ww. ustawy, tj. gdy skarga ta nie została poprzedzona wyczerpaniem przez stronę przysługujących jej ustawowo środków zaskarżenia. Art. 52 § 2 ustawy precyzuje, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie warunkiem wniesienia skutecznej skargi do sądu administracyjnego, jest złożenie przez którąkolwiek ze stron postępowania administracyjnego odwołania, o którym mowa w art. 127 § 1 K.p.a. Istotne jest zatem to, czy skarżący złożyli odwołanie, o którym mowa w powyższym przepisie i czy stanowisko organu drugiej instancji przybrało formę decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] września 2000 r. , nr [...] nakazującej H. i H. S. oraz K. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalno – gospodarczego, znajdującego się na działce nr Ew. [...], obręb [...] od strony ul. [...] w W., nie został złożony środek odwoławczy przez żadną ze stron. Skoro zatem nie został wyczerpany niezbędny, przedsądowy tok postępowania, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił niniejszą skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika o przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej kasacyjnie z urzędu, podnieść należy, że orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należnym od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym przepisami art. 258-261 P.p.s.a.