II FZ 678/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 54/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 listopada 2014 r. nr ... w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (sygn.akt I SA/Ol 54/15) w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 listopada 2014 r. w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w skardze na powyższe postanowienie zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, przywołując postanowienia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) – zwanej dalej p.p.s.a, wyjaśnił, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne..., s. 146; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1). W jego ocenie nie ma takiego charakteru postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 21 listopada 2014r., w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Podatniczka złożyła zażalenie na opisane wyżej postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w jej ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien przychylić się do jej wniosku. Wskazała, że błędy organów podatkowych w prowadzonym wobec niej postępowaniu egzekucyjnym z ruchomości – tj. brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – spowodowały sprzedaż tego majątku po zaniżonej wartości. Dodano, że istnieje możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jej zdaniem wniosek jest zasadny chociażby ze względu, że oszacowanie nieruchomości zostało wykonane z naruszeniem obowiązujących przepisów o szacowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy podnieść, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Jak wynika z przyjętej linii orzecznictwa problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie, których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony (patrz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 296). Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Z zaskarżonego postanowienia, którym odmówiono uznania zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zajętych w toku postępowania egzekucyjnego, nie wynika zatem wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego. Nie kreuje ona obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonana w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od skarżącej (ustalonej inną decyzją administracyjną) zaległości podatkowej. W konsekwencji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Jako że przedmiotem postanowienia, którego wstrzymania wykonania domaga się strona, jest odmowa uznania zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zajętych w toku postępowania egzekucyjnego to zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż z uwagi na jego charakter nie nadaje się ono do wykonania ani nie wymaga dokonania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.