I OSK 2371/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-03
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Joanna Banasiewicz, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w toku postępowania habilitacyjnego, w tym dotyczące terminu sporządzenia recenzji, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, jeśli naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące terminu sporządzenia recenzji, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie są właściwe do oceny merytorycznej dorobku naukowego kandydata ani trafności opinii recenzentów, a ich kontrola ogranicza się do badania zgodności postępowania z przepisami prawa proceduralnego. Nawet stwierdzone uchybienia proceduralne, takie jak przekroczenie terminu instrukcyjnego na sporządzenie recenzji, nie skutkują nieważnością czynności, jeśli nie wpłynęły na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. P. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 107 k.p.a. oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wskazując na szereg uchybień proceduralnych w toku postępowania habilitacyjnego i odwoławczego, które miały mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1278/14 w sprawie ze skargi W. P. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 marca 2015 r., II SA/Wa 1278/14 oddalił skargę W. P. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd podniósł, że nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez nią rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej "u.s.n."), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a u.s.n. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1), która w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).
Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.s.n. osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.
Jak już wcześniej wskazano, kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do zbadania, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów k.p.a. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się do tego, czy zachowane były reguły proceduralne, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami reguł postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" [w:] H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", LEX nr 141291). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.s.n. Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej. Wskazano, że ma ona kompetencje ograniczone do kontroli, a nie meteorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału.
Samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny (§ 23 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu (§ 15 ust. 2 tego statutu). W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania art. 10 § 1 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą to decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania nie może być uznane za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyniki tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r., I OSK 1226/09).
W świetle postanowień art. 18 ust.1 u.s.n. stopień doktora habilitowanego nadaje w szkole wyższej Rada Wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11 są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Do głosowania, o którym mowa w ust. 1, uprawnieni są członkowie właściwej rady jednostki organizacyjnej posiadający tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego (ust. 2). Uprawnienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje ponadto osobom wymienionym w art. 10 oraz recenzentom, a w czynnościach przewodu doktorskiego - także promotorowi rozprawy doktorskiej (ust. 3).
Recenzentów w przewodzie habilitacyjnym powołują rada właściwej jednostki organizacyjnej i Centralna Komisja (art. 18a ust. 5 u.s.n.). W przedmiotowej sprawie powołano recenzentów: prof. zw. dr hab. S. O., prof. zw. dr hab. A. S. i dr hab. J. S. Opinie recenzentów były dla skarżącego negatywne.
Komisja habilitacyjna powołana przez Centralną Komisję [...] czerwca 2013 r. w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę o wyrażeniu negatywnej opinii w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia i nierekomendowania Radzie Wydziału Zarządzenia Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Następnie Rada Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu po zapoznaniu się z opiniami recenzentów i dyskusji w głosowaniu tajnym (na 54 osoby uprawnione do głosowania, głosowało 38 osób w tym za odmową nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego głosowało 36 osób, 1 osoba wstrzymała się od głosu, 1 osoba była przeciwko) ogłosiła uchwałę o odmowie nadania dr W. P. G. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia. Należy zgodzić się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
W postępowaniu odwoławczym Centralna Komisja działa w oparciu o tryb określony statutem tej Komisji. Przepis § 19 ust. 1 i 4 statutu nakazuje, w postępowaniu opiniodawczym powołanie co najmniej jednego recenzenta spośród osób mających tytuł naukowy. Recenzentem może być członek Komisji. W postępowaniu opiniodawczym sekcji, po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta, powołuje się recenzenta dodatkowego, przy czym, jeżeli recenzentem jest członek Komisji, recenzentem dodatkowym może być jedynie osoba niebędąca członkiem Komisji. Z materiału aktowego wynika jednoznacznie, że powołani przez Centralną Komisję kolejni recenzenci prof. zw. dr hab. M. Z. i prof. D. D., nie znaleźli podstaw do pozytywnego rozpoznania odwołania skarżącego. Również Rada Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego uchwałą z [...] października 2013 r. w głosowaniu tajnym (na 52 osoby uprawnione do głosowania, 31 osób obecnych uprawnionych do głosowania, 31 głosów oddanych, 0 głosów pozytywnych, 30 głosów negatywnych, 1 głos wstrzymujący) nie przyjęło odwołania W. P. G.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także postanowieniami statutu Centralnej Komisji. W postępowaniu tym nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie, w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Tym samym należało stwierdzić, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł W. P. G., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. przez naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych przez W. P. G. w skardze na decyzję CK z 11 czerwca 2014 r. oraz w piśmie z 25 sierpnia 2014 r., dotyczących:
a. uchwały z [...].06.2013 r. komisji habilitacyjnej w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, gdzie wynik głosowania nad uchwała wynosił: za - 7 głosów, przeciw - 0 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów (k. 29 akt), podczas gdy przepis art. 18a ust. 11 u.s.n. wyraźnie wskazuje, że podejmowana przez komisję habilitacyjną uchwała dotyczy opinii w sprawie "nadania lub odmowy nadania" stopnia doktora habilitowanego, w związku z czym, jej przedmiotem nie jest rozpoznawanie "opinii pozytywnej" lub "opinii negatywnej" - w zakresie tego nadania.
b. recenzji wydanej w [...].05.2013 r. przez prof. dra hab. A. S. po terminie - który upłynął w dniu 23.04.2013 r. - co skutkowało jej nieważnością, a które to uchybienie proceduralne zarzucał skarżący na k. 18 swojego odwołania z 14 sierpnia 2013 r. jak również w skardze do WSA na k. 7 oraz wadliwego wskazywania przez tego recenzenta ubiegania się przez skarżącego o tytuł doktora habilitowanego, podczas gdy W. P. G. ubiegał się o stopień naukowy, co wynika jasno z art. 4 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 u.s.n., co podnosił na k. 23 odwołania, jak również na k. 7 skargi do WSA.
c. pisma prof. dr hab. A. S. z 28.11.2012 r. kierowanego do skarżącego, a wzywającego do przedłożenia przez niego tłumaczeń "przysięgłych", przy równoczesnym powołaniu się na nieistniejący art. 18 ust. 10 w sytuacji, gdy nie było takiej konieczności, jak również zawierającego prośbę o nadesłanie recenzji wydawniczych, podczas gdy te zalegały w dokumentacji przedłożonej do Rady Wydziału, co świadczy o nierzetelnej i "powierzchownej" ocenie dorobku naukowego (i procesu habilitacyjnego) skarżącego - co też podnosił W. P. G. na k. 32 odwołania oraz na k. 7 skargi.
d. braku określenia przedmiotu uchwały z [...] lipca 2013 r. podjętej przez RWZ UE w Poznaniu (z której treści wynikało, że dotyczy ona odmowy nadania W. P. G. stopnia doktora habilitowanego), tj. w jakiej sprawie została powzięta, z jednoczesnym brakiem pouczenia co do możliwości i sposobu jej zaskarżenia oraz nienależytym uzasadnieniem faktycznym i prawnym - co podnosił skarżący w piśmie z 25 sierpnia 2014 r.
e. powoływania się w przez tę Radę Wydziału - jak również komisję habilitacyjną w uchwale z [...].06.2013 r. - na art. 16 u.s.n., podczas gdy skarżący został do tego postępowania wcześniej bez najmniejszych problemów dopuszczony, co w takiej sytuacji jest oczywiście bezzasadne, na co wskazywał we wniosku kierowanym do WSA z 15 stycznia 2015 r.
f. niezgodności liczby głosów uchwały Rady Wydziału (38) z listą obecności z głosowania nad nią, tj. [...] lipca 2013 r. (43 obecnych - a 42 uprawnionych ) - co zarzucał skarżący w piśmie z 27.12.2013 r., kierowanym do Centralnej Komisji oraz we wniosku do WSA z 15.01.2015 r., informując o naruszeniu prawa większości głosów i błędnym ich liczeniu oraz wskazując, że głosy dotyczyły podjętej uchwały (a nie opinii) i są "pozytywne", natomiast uchwała była dla skarżącego "negatywna", albowiem w jej treści nie było mowy, w jakiej sprawie została ona podjęta, a w szczególności, że przedmiotem głosowania (p. 5 posiedzenia RW - k. 30 akt) było "nadanie" stopnia dra hab. - gdzie otrzymał 36 głosów pozytywnych, a z konkluzji głosowania wynikało, że otrzymał odmowę nadania tego tytułu, co skutkuje stwierdzeniem, że nie wiadomo, kto i za jakiej treści uchwałą głosował.
g. zarzutu skarżącego, że recenzenci habilitacyjni nie posiadają niezbędnej wiedzy w zakresie regulacji szwajcarskiej sprawozdawczości i analizy ekonomicznej (zwłaszcza finansowej) oraz nie legitymują się dorobkiem naukowym w tym zakresie (publikacyjnym oraz badawczym), a tym samym nie posiadają ani międzynarodowej - ani nawet "krajowej szwajcarskiej" - renomy, choć wymagania wskazują, że mają to być osoby renomy międzynarodowej - a w/w z pewnością takimi osobami nie są - wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 18a ust. 5 u.s.n. Nadto, kalkując polskie rozwiązania sprawozdawczości finansowej - które nie mają żadnego odniesienia do szwajcarskich - recenzenci usiłowali porównywać informacje, które w rzeczywistości były nieporównywalne - przy czym organ nie skorzystał z pomocy zagranicznego eksperta - co umożliwiały mu przepisy u.s.n. oraz nie powołał członka komisji habilitacyjnej z zagranicy, do czego miał pełne prawo - a to w oparciu o art. 18a ust. 5, art. 20 ust. 6 i 8 w/w ustawy.
h. wymogu stawianego przez recenzentów, a to dra hab. J. S. oraz prof. dra hab. S. O., w zakresie ilości "dorobku" naukowego, podczas gdy nie było takiego wymogu - co zarzucał skarżący w odwołaniu na k. 4 oraz na k. 24 do Centralnej Komisji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że już pobieżna analiza postępowania habilitacyjnego wskazuje na to (s. 18 odwołania), że termin zawarty w art. 18a ust. 7 nie został zachowany. Zgodnie z art. 18a u.s.n., komisja składa się z czterech członków o uznanej renomie naukowej - w tym międzynarodowej - w tym przewodniczącego dwóch recenzentów, wyznaczonych przez Centralną Komisję oraz trzech członków o uznanej renomie naukowej - w tym międzynarodowej - w tym sekretarza i recenzenta, wyznaczonych przez jednostkę. Skarżący, już na wstępie uzasadnienia swojego odwołania a także w skardze (na k. 6-7) podnosił, że członkowie komisji powołanej dla oceny jego dorobku naukowego takiej renomy międzynarodowej nie posiadają, jak również nie znają rozwiązań prawa bilansowego Szwajcarii oraz obowiązujących w tym kraju języków. Konkludował, że - w tej materii – członkowie byli osobami niekompetentnymi. Nic nie stało na przeszkodzie, aby Centralna Komisja powołała zagranicznego eksperta do składu komisji (nawet na recenzenta), czego zaniechano. Centralna Komisja - choć sama nie potrafiła sprostać narzuconym wymogom - nie skorzystała z dostępnych jej środków, aby należycie ocenić dorobek habilitanta.
Przytoczone zarzuty, zawarte były zarówno w odwołaniu skarżącego, jak i w skardze, jednakże Sąd się do nich nie odniósł. Co prawda, Sąd szczegółowo opisuje przebieg procesu habilitacyjnego, jednakże z wnikliwej analizy treści odwołania oraz skargi wynika, że zawarte w nich były zarzuty dotyczące procedury tego procesu, co zostało zrelacjonowane na wstępie - w zarzutach. Obiektywna analiza materiału dowodowego wskazuje, że w toku postępowania przed Radą Wydziału, doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość uchwały o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Sąd miał obowiązek rozpoznać zarzuty podnoszone przez skarżącego, a dotyczące przebiegu procesu habilitacyjnego i odwoławczego. Zatem niesłuszne było stwierdzenie, że w postępowaniu tym nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a., w zakresie, w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu, co skutkowało stwierdzeniem, że Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy są bezzasadne z następujących przyczyn:
a. Uchwała komisji habilitacyjnej z [...].06.2013 r. w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego jest uchwałą zawierającą jednoznaczną negatywną opinię w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, a zatem spełnia wymagania określone w art. 18a ust. 8 u.s.n. Przepis ten, upoważniający komisję habilitacyjną do podjęcia w drodze uchwały opinii w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, wymaga od komisji, aby zajęła ona w tej kwestii jasne stanowisko. Zatem wyrażenie w uchwale "opinii pozytywnej", "opinii neutralnej" lub "opinii negatywnej" w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego jest stanowiskiem komisji habilitacyjnej rekomendującym radzie wydziału nadanie lub odmowę nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego i pozostaje w zgodzie z art. 7, 77 i 107 k.p.a.
b. Sporządzenie przez prof. dra hab. A. S. recenzji po terminie jest naruszeniem przepisów postępowania, pozostającym bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ termin w skazany w art. 18a ust. 7 u.s.n. ma charakter instrukcyjny, a zatem uchybienie tego terminu nie wpływa na "ważność" recenzji. Z kolei nazwanie stopnia naukowego doktora habilitowanego "tytułem" jest oczywistą omyłką pozostającą bez wpływu na wynik sprawy.
c. Komisja habilitacyjna, jako organ zajmujący stanowisko w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 18a ust. 8 u.s.n.), jak i poszczególni jej członkowie mają w toku postępowania wyjaśniającego obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Zatem recenzent jest uprawniony do żądania od habilitanta przedstawienia wszelkich dokumentów, które jego zdaniem są niezbędne do sporządzenia rzetelnej i bezstronnej recenzji osiągnięć naukowych habilitanta. Zażądanie dokumentów zbędnych z tego punktu widzenia lub już znajdujących się w dokumentacji przedstawionej przez habilitanta jest naruszeniem art. 7 k.p.a., pozostającym bez wpływu na wynik sprawy.
d. Sam skarżący kasacyjnie przyznaje, że z treści uchwały Rady Wydziału Zarządzenia Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu z [...] lipca 2013 r. wynika, że dotyczy ona odmowy nadania mu stopnia doktora habilitowanego, co czyni zarzut braku określenia przedmiotu tej uchwały chybionym. Zaś brak pouczenia co do środka zaskarżenia tej uchwały i trybu jego wniesienia pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ – jak wynika z akt sprawy – skarżący skorzystał z przysługujących mu środków prawnych i zostały one rozpoznane. Wreszcie, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że ograniczenie uzasadnienia decyzji rady wydziału nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, gdyż są to decyzja podejmowana przez organ kolegialny działający in pleno w głosowaniu tajnym, a zatem powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Dodać jednak należy, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie to znajduje uzasadnienie w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym (negatywne recenzje osiągnięć naukowych habilitanta, negatywna opinia komisji habilitacyjnej w przedmiocie nadania mu stopnia doktora habilitowanego).
e. Przepis art. 16 u.s.n. określa przesłanki warunkujące zarówno dopuszczenie wnioskodawcy do postępowania habilitacyjnego, jak i nadanie mu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wstępnej ich oceny dokonuje osoba występująca do Centralnej Komisji z wnioskiem o nadanie jej stopnia doktora habilitowanego (art. 18a ust. 1 u.s.n.). Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji (art. 18a ust. 1 zd. 2 u.s.n.). Niemniej twierdzenie habilitanta, że spełnia on przesłanki posiadania osiągnięć naukowych lub artystycznych, uzyskanych po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiących znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz, że wykazuje się on istotną aktywnością naukową lub artystyczną podlega weryfikacji w toku postępowania habilitacyjnego, w szczególności przez poddanie jego osiągnięć określonemu przez ustawę procesowi recenzyjnemu. Zatem dopuszczenie habilitanta do postępowania habilitacyjnego nie oznacza, że spełnił on przesłanki warunkujące nadanie mu stopnia naukowego, lecz jedynie wszczęcie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie.
f. Niezgodność liczby osób, które podpisały listę obecności na posiedzeniu Rady Wydziału, z liczbą osób, które wzięły udział w głosowaniu nad uchwałą Rady Wydziału Zarządzenia Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu z [...] lipca 2013 r. oznacza, że nie wszystkie osoby, które podpisały listę obecności wzięły udział w głosowaniu. Fakt ten nie stanowi naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a.
g. Członkiem komisji habilitacyjnej może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej lub osoba, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, prowadząca działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej (art. 20 ust. 6 u.s.n.). Jednocześnie przepis art. 18a ust. 5 u.s.n. wymaga, aby członkami komisji habilitacyjnej były osoby o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej. Termin "uznana renoma naukowa, w tym międzynarodowa" jest zwrotem prawnie niedookreślonym, którego interpretacja może nasuwać spore trudności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez "uznaną renomę" należy rozumieć renomę uznaną przez właściwy do tego podmiot, czyli Centralną Komisję, ponieważ pojęcie to ma charakter subiektywny. Inna opinia w tej kwestii, którą prezentuje skarżący kasacyjnie nie oznacza, że wyznaczeni w jego sprawie recenzenci nie posiadają niezbędnej wiedzy w zakresie określonym tytułami przedstawionych przez niego publikacji. Tym bardziej, że jego twierdzenia w tej kwestii są gołosłowne.
h. Na ocenę osiągnięć naukowych, uzyskanych po otrzymaniu stopnia doktora, jako stanowiących znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej, które zgodnie z art. 16 u.s.n., stanowią przesłankę, której spełnienie warunkuje nadanie stopnia doktora habilitowanego składają się zarówno kryteria ilościowe, jak i jakościowe. Oznacza to, że podniesiona w recenzjach szczupłość "dorobku" naukowego skarżącego kasacyjnie pozostaje w zgodzie z unormowaniem zawartym w art. 7, 77 i 107 k.p.a. Przy czym bezspornym faktem jest, że osiągnięcia naukowe habilitanta zostały ocenione negatywnie przez wszystkich recenzentów biorących udział zarówno w postępowaniu I, jak i II instancji. Sam skarżący, decydując się na wszczęcie postępowania habilitacyjnego, poddał swój dorobek ocenie środowiska naukowego, zaś sądy administracyjne nie są właściwe do oceny polemiki, jaką habilitant prowadzi z Centralną Komisją w przedmiocie meritum ustaleń komisji habilitacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło