IV SA/Gl 694/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją Burmistrza M. dnia [...] r. Nr [...] przyznano Z.L. zasiłek celowy w kwocie 250,00 zł. na dofinansowanie do zakupu żywności oraz w kwocie 10,00 zł dofinansowanie do zakupu odzieży. W odwołaniu od tej decyzji Z.L. wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, zarzucając skarżonej decyzji obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść decyzji a także błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym m.in. na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z przekazanych do Kolegium akt sprawy wynikało, że zaskarżona decyzja została doręczona Z.L. w dniu 21 stycznia 2014 r. Odwołanie od tej decyzji, mimo prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołania od decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania tejże, złożone zostało przez stronę w dniu 06 lutego 2014 r. Tym samym uznano, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Przy tym, strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uprawdopodobniając, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Reasumując wskazano, ze w tym stanie rzeczy merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie Kolegium Z.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Podniósł tamże, iż odwołanie nadał w placówce pocztowej dnia 04 lutego 2014 r., zatem w terminie. Powołał się przy tym na pocztowy dowód nadania podania. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym m.in. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło uwzględnić skargę w całości i uchylić zaskarżone postanowienie w całości. Nadto stwierdziło, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Burmistrza M. dnia [...] r. decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Z przekazanych do Kolegium akt sprawy wynikało, że zaskarżona decyzja została doręczona Z.L. w dniu 21 stycznia 2014 r. Z kolei odwołanie od decyzji, mimo prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołania od decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania tejże, złożone zostało osobiście w sekretariacie MOPS w dniu 06 lutego 2014 r. Tym samym Kolegium uznało, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie wobec niewniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium stwierdziło, że merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium jest niedopuszczalne. Dalej Kolegium podniosło, że ponieważ skarżący wskazał, iż odwołanie nadał w terminie, w placówce pocztowej dnia 04 lutego 2014 r. i powołał się przy tym na pocztowy dowód nadania tego podania, którego jednak nie załączył do skargi, Kolegium pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. wezwało skarżącego do jego przedłożenia. W dniu 14 maja 2014 r. Z.L. drogą elektroniczną przekazał zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki skierowanej do MOPS w M. Nadto organ odwoławczy wskazał, że powyższy sposób wniesienia odwołania (tj. za pośrednictwem poczty) w terminie potwierdził także pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. pismem z dnia 15 maja 2014 r. przekazując organowi odwoławczemu kopertę, w której odwołanie zostało przesłane. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło zatem, że skarga Z.L. w całości zasługuje na uwzględnienie, wobec czego uchyliło zaskarżone postanowienie w całości stwierdzając jednocześnie, że nie zostało wydane bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący Z.L. zarzucił skarżonemu aktowi – nazywając go "decyzją" – "złamanie prawa materialnego poprzez popełnienie błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji a które miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji". Domagał się uchylenia decyzji SKO jako "sprzecznej z zasadami współżycia społecznego i tendencyjnie przeprowadzonej oceny zebranego materiału dowodowego". Wnosił o "uchylenie i sprostowanie decyzji w części powyżej wskazanej jako szkodliwej społecznie i sprzecznej z obowiązującym porządkiem prawnym oraz wypaczającej faktyczny przebieg i obieg korespondencji środka odwoławczego". Domagał się rozpoznania skargi "w trybie art. 132 k.p.a. i 136 k.p.a. wobec stwierdzenia rarzącego (pisownia oryginalna) naruszenia prawa w tym i prawa karnego poprzez poświadczenie nieprawdy przez pracowników MOPS tj. czyn z art.271 k.k.". W uzasadnieniu wskazał, że po wstępnej analizie uzasadnienia Kolegium nasuwają się wnioski, że organ I instancji sfałszował dokumentację udzielając SKO informacji mijających się z prawdą. Zapytywał, "kto miał interes w tym żeby fałszować dokumentację dostarczoną do SKO i tym samym wprowadzić SKO w błąd?". Skarżący podniósł, że brak było racjonalnych przesłanek do wnoszenia wniosku o przywrócenia terminu z powodu nie uchybienia tego terminu. Na zakończenie skarżący wskazał, że składa formalny wniosek do SKO – "aby Ten kierując się zasadą legalizmu podjął przewidziane prawem czynności wobec powzięcia informacji domniemania popełnienia przestępstwa przez pracowników MOPS tj. czyn z art. 271 k.k. tj. poświadczenie nieprawdy i nadał sprawie bieg urzędowy". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej zaprezentowaną argumentację. Dodatkowo wskazał, że nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżone postanowienie, jako szkodliwe społecznie oraz sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, wypacza faktyczny obieg korespondencji wniesionego przez skarżącego środka odwoławczego. Podniósł nadto, że w działaniu MOPS-u, który początkowo faktycznie błędnie poinformował o sposobie wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji, w konsekwencji czego stwierdzono uchybienie terminu do jego wniesienia, nie dopatrzyło się przestępstwa tzw. fałszu intelektualnego, określonego w art. 271 kodeksu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać na wstępie przyjdzie, że sądy administracyjne dokonując kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji publicznej nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że bez względu na postawione w skardze zarzuty i wnioski, sąd administracyjny jest uprawniony do dokonania z urzędu kontroli zaskarżonego aktu bądź czynności pod kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Dokonując w takich granicach kontroli zaskarżonego orzeczenia, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostało one wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie wydane w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając legalność orzeczenia wydanego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn.: czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej oraz czy organ stwierdził, że działanie (bezczynność, przewlekłe prowadzenie sprawy) miały miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek rozstrzygnięcia w tym zakresie, do treści przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., dodano ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. nr 34, poz. 173), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r. – art. 14 pkt 1 ustawy. Zawarcie takiego rozstrzygnięcia ma istotne znaczenie z punktu widzenia późniejszego ewentualnego dochodzenia przez adresata tej działalności odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu dopuszczenia się przez organ rażącego naruszenia prawa. Organ wydając decyzję autokontrolą jest zatem zobligowany do zawarcia rozstrzygnięcia dotyczącego tego czy postępowanie prowadzono bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Brak stwierdzenia tych przesłanek również musi znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji. Nie odniesienie się przez organ do tej kwestii świadczy o tym, że nie rozważono tego zagadnienia. Taka sytuacja jednakże nie miała miejsca w przedmiotowym przypadku, albowiem organ rozstrzygnął w swoim orzeczeniu wspomniana kwestię, a Sąd podziela pogląd, iż wcześniejsze postanowienie Kolegium nie zostało wydane bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie, w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. skarżący domagał się uchylenia "decyzji" jako zmierzającej do uchylenia się od merytorycznego rozpoznania jego odwołania. Organ uchylił zgodnie z żądaniem skarżącego zaskarżony akt. Stąd też uprawnionym jest przyjęcie, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie uwzględniło w całości ta skargę, albowiem wyeliminowało z obrotu prawnego zaskarżony akt, czego konsekwencją jest możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza M. dnia [...]r. Nr [...]. Na marginesie należy wskazać, ze jeżeli skarżący ma podejrzenia, iż pracownicy MOPS naruszyli przepisy prawno karne, to sam winien złożyć stosowne doniesienie do właściwej miejscowo Prokuratury Rejonowej. Przeto też w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Mając powyżej naprowadzone wywody na uwadze Sąd Administracyjny uznał , że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa i brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.