II SA/Wa 301/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] października 2014 r. o odmowie przyznania D. C. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zainteresowany nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia przewidzianych w treści art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), albowiem nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Jak wynika z orzeczenia Komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2014 r. D. C. jest częściowo niezdolny do pracy od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] lipca 2015 r. Główny lekarz orzecznik ZUS, po analizie dokumentu o stanie zdrowia zainteresowanego, przedstawionego przez zainteresowanego, w opinii z dnia [...] grudnia 2014 r. uznał, iż przedstawione zaświadczenie lekarskie nie jest nowym dowodem w sprawie. Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 14 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy, podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, stanowi orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej. Prezes ZUS jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS i stwierdzenia zawarte w tych orzeczeniach nie podlegają uznaniu administracyjnemu. Organ nadmienił także, iż częściowa niezdolność do pracy jedynie ogranicza, a nie uniemożliwia całkowicie możliwości wykonywania zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, zaś podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. C. zakwestionował powyższą decyzję. Wskazał, iż wcześniej korzystał ze świadczenia w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Przyznał okoliczność ustalenia przez Komisję Lekarską ZUS orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. częściowej niezdolności do pracy, jednakże w ocenie skarżącego stan jego zdrowia nie uległ poprawie. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie braku spełnienia przez D. C. jednej z obligatoryjnych przesłanek, warunkujących przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, którą jest całkowita niezdolność do pracy. Istotnie wcześniej skarżący czasowo korzystał ze świadczenia w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, która była wypłacana do dnia [...] listopada 2013 r. Obecnie skarżący nie spełnia przesłanek do uzyskania tego świadczenia, albowiem nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Jak wynika z orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2014 r., D. C. jest częściowo niezdolny do pracy od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] lipca 2015 r., a główny lekarz orzecznik ZUS, po analizie dokumentu o stanie zdrowia zainteresowanego przez niego przedstawionego, w opinii z dnia [...] grudnia 2014 r. uznał, iż przedstawione zaświadczenie lekarskie nie jest nowym dowodem w sprawie. Wyżej stwierdzona przez Komisję lekarską ZUS częściowa niezdolność do pracy skarżącego, jest dla Prezesa ZUS wiążąca i stanowi okoliczność nieobjętą uznaniem administracyjnym, co wynika z treści 14 ust. 1 i ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku, są zasadne. Rozstrzygając sprawę organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania. Trudna sytuacja materialna, którą dostrzega zarówno organ, jak i Sąd nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia żądania, gdy nie zostaną spełnione pozostałe przesłanki wymienione w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.