I SA/Wa 3182/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-12
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Emilia Lewandowska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r. w przedmiocie przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, uznając brak wystarczających dowodów na rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 1997 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Infrastruktury i Rozwoju nieprawidłowo uchylił decyzję Wojewody. Brak akt sprawy uwłaszczeniowej z 1997 r. nie zwalniał organu z obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Organ powinien był podjąć wszelkie możliwe środki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności ustalić, kto faktycznie władał nieruchomością w dniu 1 sierpnia 1988 r., co było kluczowe dla oceny rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z 1997 r.Stan faktyczny
Skarżąca Z. A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r. dotyczącej przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste T.. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Wojewody, uznając brak wystarczających dowodów na rażące naruszenie prawa. Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra, zarzucając mu naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce gruntami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej Z. A. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...] (obecnie działka nr [...] z obrębu nr [...]).
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik [...] decyzją z dnia [...] marca 1983 r. Nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, stanowiącej własność Z. A..
Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]), zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 § 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), orzekł o przekazaniu T. w użytkowanie wieczyste zabudowanego gruntu Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], o pow. łącznej [...] m2, w tym m.in. działki nr [...].
Wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. Z. A. wystąpiła o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], wywłaszczonych decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1983 r.
W dalszej kolejności wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Z. A. wniosła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. w części obejmującej działkę nr [...] z obrębu [...] (przed wywłaszczeniem oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu nr [...]), obecnie działka nr [...] z obrębu nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o odtworzeniu zaginionych akt postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] oraz o wezwaniu stron postępowania i wszelkich urzędów, w zasobach których mogą znajdować się dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości do przekazania ich w terminie 2 miesięcy.
W dniu [...] października 2012 r. Prezydent [...] wydał postanowieniem nr [...], którym orzekł, że odtworzenie ww. akt nie jest możliwe, z uwagi na fakt, iż zaginięciu uległy akta potwierdzające, że w dniu [...] sierpnia 1988 r. m.in. działka nr [...] z obrębu [...] znajdowała się we władaniu T., a także akta potwierdzające, że znajdujące się na nieruchomości zabudowania zostały wzniesione ze środków własnych Spółki.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], w części dotyczącej działki nr [...] z uwagi na rażące naruszenie art. 80 § 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.
Od powyższej decyzji T.. wniosły odwołanie.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku, do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Organ wskazał, że postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], zostało przeprowadzone na podstawie art. 80 § 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu [...] sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przekazanie następuje na podstawie decyzji rejonowych organów rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarządów gmin w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gmin, wydanych bez konieczności uprzedniego złożenia wniosków o przekazanie, w granicach określonych liniami rozgraniczającymi i ustalonymi w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego lub w planach realizacyjnych.
Jedną z przesłanek ustanowienia użytkowania wieczystego w trybie ww. przepisu było posiadanie przez podmiot uwłaszczany nieruchomości w dniu 1 sierpnia 1988 r.
Minister podkreślił, że w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. Z. A. poinformowała, że władała ona przedmiotową działką do końca 1988 roku, bowiem dopiero w dniu [...] października 1987 r. otrzymała przydział lokalu mieszkalnego w stanie surowym, który po wykończeniu zasiedliła w połowie 1988 roku, natomiast nieruchomości oznaczoną jako działka nr [...] opuściła z końcem roku. Na potwierdzenie powyższego Z. A. przedstawiła jednak jedynie decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] października 1987 r. nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego.
Organ uznał jednak, że powyższe informacje nie mogą stanowić wystarczającego dowodu na fakt, iż T. nie władały przedmiotową nieruchomością w dniu 31 sierpnia 1988 r., tym bardziej, że zaginęły akta sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 1997 r., potwierdzające, że w dniu 1 sierpnia 1988 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu T..
Powyższe zdaniem Ministra oznacza, że nie można przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Brak akt powoduje również, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Minister przypomniał, że Wojewoda [...] stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] lipca 1997 r., uznał, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na fakt, iż ww. działka w aktualizacji planu realizacyjnego rozbudowy i zakładów, zatwierdzonej decyzją Urzędu [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] została wyłączona z planowanej inwestycji. Tymczasem zdaniem Ministra zmiany w zakresie terenu objętego planem realizacyjnym nie miały bezpośredniego wpływu na możliwość posiadania przedmiotowego gruntu przez [...] Podobnie zresztą jak i to, czy przedmiotowa nieruchomość leży w granicach określonych przez obowiązujący dla tego terenu w dniu 1 sierpnia 1988 r. plan realizacyjny dotyczący inwestycji - budowa Wytwórni [...]. Okoliczność ta bowiem ma znaczenie jednie dla ustalenia czy zrealizowany został cel wywłaszczenia określony w decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1983 r., a w konsekwencji, czy zachodzą podstawy do orzeczenia w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Dlatego też zdaniem Ministra w niniejszej sprawie nie wykazano dostatecznie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Na powyższą decyzję Z. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu strona zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. (Dz.U. Nr 22, poz. 99), poprzez arbitralne uznanie, że skarżąca nie władała sporną nieruchomością w dniu 1 sierpnia 1988 r., co miało wpływ na wynik sprawy oraz skutkowało uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., i odmową stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], w przypadku gdy decyzję tą należało uznać za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa,
- art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy przez organ oraz nieprzeprowadzenie stosownych dowodów na okoliczność władania przez skarżącą sporną nieruchomością w dniu 1 sierpnia 1988 r. oraz brak wskazania dowodów, na których organ oparł swoje przeświadczenie, iż skarżąca nie władała sporną nieruchomością w dniu 1 sierpnia 1988 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
- art. 8 K.p.a. poprzez uznanie przez Organ, że w związku z zaginięciem akt sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], jest zwolniony z przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność władania nieruchomością przez skarżącą 1 sierpnia 1988 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie skarżącej Minister w prowadzonym postępowaniu dopuścił się naruszenia naczelnej zasady postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Wojewoda [...] stwierdził, że istnieją wątpliwości, czy nieruchomość pozostawała w posiadaniu T.. Tymczasem organ drugiej instancji bez dogłębnego zbadania stanu faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, uchylił decyzję organu I instancji uznając tym samym, że nieruchomość była niewątpliwie w posiadaniu "P.". Zakłady [...], w żaden jednak sposób zaś nie udowodniły, iż władały nieruchomością na dzień 1 sierpnia 1988 r. Powoływanie się bowiem się jedynie na mapę sytuacyjną z [...] czerwca 1993 r., to w ocenie skarżącej za mało.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując w powyższym zakresie oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. 156-158 K.p.a, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa z dnia 9 lipca 1997r. została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 K.p.a. W toku takiego postępowania organ administracji bada, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. Podkreślić również należy, że procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważnościowym aktu.
W niniejszej sprawie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji strona skarżąca uzasadniła rażącym naruszeniem prawa przez organ drugiej instancji tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rażące naruszenie prawa zachodzi zatem wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, owo rażące naruszenie prawa musi być przy tym oczywiste. Zachodzi to wówczas gdy kwestionowaną decyzją nadano prawo lub odmówiono jego nadania wbrew wszystkim przesłankom przepisu.
Aby móc to ocenić w niniejszej sprawie, trzeba przede wszystkim podkreślić, że ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez przywoływany przepis zawarty w art. 80 ust. 2 dopuszczała regulację stanu prawnego posiadanych gruntów właśnie dla podmiotów, które nie dysponowały żadnymi dokumentami potwierdzającymi przekazanie im tych gruntów we "władanie". Ustawa wprowadziła uproszczoną procedurę, umożliwiającą uregulowanie stanu prawnego gruntów państwowych, będących w dniu 1 sierpnia 1988 r. w posiadaniu podmiotów nie legitymujących się dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w formie przewidzianej prawem, a które to podmioty do 31 grudnia 1988 r. nie wystąpiły o uregulowanie tego stanu prawnego. Przepis stanowił jednoznacznie, że "posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. (art. 80 ust. 2 i 3 ustawy). Przekazanie następowało na podstawie decyzji rejonowych organów rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarządów gmin w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gmin, w granicach określonych liniami rozgraniczającymi ustalonymi w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego lub w planach realizacyjnych.
Podkreślić należy, że posiadanie jest stanem faktycznym stanowiącym podstawową przesłankę warunkującą regulację stanu prawnego. Dowodzenie owego posiadania mogło się odbywać w każdej dopuszczonej przez przepisy K.p.a formie.
W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji z 1997r. uznając, że w aktualizacji planu realizacyjnego rozbudowy i zakładów, zatwierdzonej decyzją Urzędu [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] sporna działka została wyłączona z planowanej inwestycji. Istnieją również wątpliwości, czy nieruchomość ta faktycznie pozostawała w posiadaniu T.. Tym samym zdaniem Wojewody doszło do rażącego naruszenia prawa w postaci art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Z kolei Minister Infrastruktury i Rozwoju zaskarżoną decyzją, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., odmawiając jednocześnie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r. z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Zdaniem organu drugiej instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie pozwala na stwierdzenie, że to Z. A., a nie T., była w dacie 31 grudnia 1988 r. posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości. W szczególności nie miały na to wpływu zmiany planów realizacyjnych rozbudowy i zakładów. Ponadto wnioskodawczyni jeszcze przed ustawowym terminem otrzymała w dniu [...] października 1987 r. przydział lokalu mieszkalnego. Dodatkowo Minister wskazał, nie można przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, gdyż brak jest akt postepowania uwłaszczeniowego, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Brak akt powoduje również, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skład rozpoznający sprawę nie podziela jednak ww stanowiska. W aktach sprawy brak jest bowiem jednoznacznych dowodów potwierdzających stan faktyczny w dniu 1 sierpnia 1988r., co w ocenie składu rozpoznającego niniejszą skargę nie uniemożliwia stwierdzenie, że decyzja uwłaszczeniowa ustanawiająca prawa na rzecz "P." jest nieważna bądź też nie.
Podkreślić należy, że przepisy dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jako przewidujące odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ w sposób bezsporny ustali zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w tym w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Nieważności decyzji nie można domniemywać.
Przekładając powyższe na realia kontrolowanej sprawy należy podkreślić, że odmowa stwierdzenia nieważności spornej decyzji z 1997r. byłaby możliwa gdyby w toku postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe, zostało w sposób nie budzący wątpliwości wykazane, że T., były w dacie 1 sierpnia 1988r. posiadaczem objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności gruntu.
Tymczasem, w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji uznał, brak możliwości odtworzenia zaginionych akt administracyjnych sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 1997 r., oraz dwa przywołane powyżej dokumenty, przesądzają de facto, że skarżąca nie była w posiadaniu ww gruntów dacie 1 sierpnia 1988 r., co uzasadniało uchylenie decyzji pierwszej instancji oraz wydanie orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Tak jak to wskazano powyżej w ocenie Sądu, analiza akt sprawy nie przemawia za takim stanowiskiem, a przynajmniej czyni je przedwczesnym.
Przede wszystkim wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ niedostatecznie zgromadził materiał dowodowy, uznając w głównej mierze, że z uwagi na zaginięcie akt sprawy uwłaszczeniowej zwolniony jest obowiązku z przeprowadzenia postępowania dowodowego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Akta sprawy wskazują, że skarżąca wielokrotnie w swoich wystąpieniach wskazywała, że to ona, a nie Zakłady na dzień 1 sierpnia 1988 r. była posiadaczem spornej nieruchomości. Strona podnosiła, że wprawdzie decyzją z dnia [...] października 1987 r., otrzymała przydział lokalu mieszkalnego, jednakże wywłaszczoną nieruchomość opuściła dopiero po urządzeniu i wyposażeniu przydzielonego jej mieszkania tj. pod koniec 1988 r.
Organ w ogóle się do tych faktów nie odniósł, a powinien to zrobić, chociażby poprzez uchylenie decyzji Wojewody, ze wskazaniem jakie czynności dowodowe organ pierwszej instancji powinien podjąć celem wyjaśnienia najistotniejszej w sprawie kwestii, a mianowicie ustalenia faktycznego posiadania spornej nieruchomości na dzień 1 sierpnia 1988 r. np. poprzez wezwanie stron do przedstawienia posiadanych przez nie środków dowodowych, czy chociażby przesłanie wskazanych przez stronę skarżącą świadków.
Zważyć należy, że oczywiste, iż w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie prowadzi się od początku postępowania dowodowego jak w postępowaniu głównym, po to aby ustalić, czy w dacie wydawania zakwestionowanej decyzji zaistniały przesłanki określone w przepisach ustawy. W przedmiotowej sprawie pamiętać jednak należy, że akta uwłaszczeniowe sprawy głównej, związane z wydaną w dniu [...] lipca 1997 r. decyzją zaginęły. Oznacza to konieczność podjęcia przez organ wszystkich możliwych środków celem dokładnego zbadania i wyjaśnienia prowadzonej sprawy.
Uwzględniając powyższe należało uznać, zarzuty skargi za zasadne, bowiem organ w dostateczny sposób nie udowodnił podstaw prawnych do odmowy stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a w konsekwencji, że nie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 1997r.
Tego w sprawie nie wykazano, a zatem zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa z powodu naruszenia art. 7, 77 i art. 107§ 3 kpa a w szczególności art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawioną powyżej argumentacje prawną, w szczególności w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło