I OZ 1286/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-16

Skład orzekający: Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie jednej przesyłki zawierającej decyzję administracyjną dwóm podmiotom (jednemu jako stronie postępowania, drugiemu jako reprezentowanemu przez tę samą osobę) pod wspólny adres, przy czym decyzja była formalnie zaadresowana do jednego z nich, stanowi skuteczne doręczenie dla obu podmiotów w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Doręczenie jednej przesyłki zawierającej decyzję administracyjną dwóm podmiotom, nawet jeśli działają one przez tę samą osobę i mają wspólny adres, nie stanowi skutecznego doręczenia dla obu podmiotów, jeśli decyzja była formalnie zaadresowana tylko do jednego z nich. Skuteczne doręczenie wymaga indywidualnego adresowania pisma do każdej ze stron. Brak skutecznego doręczenia decyzji osobie fizycznej oznacza, że termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu, a tym samym wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny.
Stan faktyczny
Naczelna Rada Adwokacka (NRA) wniosła skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odrzucił skargę NRA z powodu uchybienia terminu. M.P. (który działał zarówno osobiście, jak i jako pełnomocnik NRA) oraz NRA złożyli wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że błąd w dacie wpływu wynikał z niedopatrzenia pracownika Biura NRA. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że M.P. ponosi winę za uchybienie. NSA uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że doręczenie decyzji M.P. osobiście nie było skuteczne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 293/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Naczelnej Rady Adwokackiej na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Naczelnej Rady Adwokackiej z siedzibą w Warszawie na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 16 marca 2015 r. W dniu 23 marca 2015 r. M.P. oraz Naczelna Rada Adwokacka reprezentowana przez adwokata M.P. złożyli w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślili, że o fakcie przekroczenia terminu do wniesienia skargi dowiedzieli się dopiero w dniu doręczenia odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Wnosząc skargę w dniu 12 lutego 2015 r. działali w przekonaniu, że środek ten wnoszą z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, od dnia wynikającego z prezentaty znajdującej się na zaskarżonej decyzji. Przedmiotowa decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie została doręczona skarżącym w godzinach popołudniowych dnia 12 stycznia 2015 r. Jednak ze względu na późną porę doręczenia dokument został wyjęty z koperty w dniu 13 stycznia 2015 r. i w wyniku niedopatrzenia pracownika Biura Naczelnej Rady Adwokackiej opatrzony pieczęcią z datą 13 stycznia 2015 r. W dalszej części wniosku skarżący stwierdzili, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminowi bowiem przekroczenie terminu nastąpiło w skutek niezamierzonego błędu popełnionego przez pracownika administracyjnego Biura NRA. Skarżący bowiem przy zachowaniu należytej staranności skrupulatnie i starannie obliczyli termin do wniesienia skargi w oparciu o informacje, które zostały przekazane przez pracownika Biura NRA. Podkreślili jednocześnie, że do uchybienia terminowi nie doszło z winy pracownika Kancelarii Adwokackiej adw. M.P. występującego w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, ale z winy pracowników Biura Naczelnej Rady Adwokackiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej z siedzibą w Warszawie wydał postanowienie z dnia 23 kwietnia 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. M.P. oraz Naczelna Rada Adwokacka reprezentowana przez adwokata M.P. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem w dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 591/15 oddalił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uznał, że skargę, a następnie wniosek o przywrócenie terminu, wniosła wyłącznie Naczelna Rada Adwokacka. Stwierdził, że w skardze wyraźnie podano, że jest ona wnoszona w imieniu adw. M.P. (który złożył wcześniej wniosek o udostępnienie informacji publicznej) oraz w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, reprezentowanej przez adw. M.P.. W sentencji i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji odniósł się tylko do wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej. Nie odniósł się zaś do wniosku M.P. Odrzucona została jedynie skarga Naczelnej Rady Adwokackiej. Skarga M.P. nie została zaś odrzucona. Po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi Naczelnej Rady Adwokackiej, M.P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien rozpoznać wniosek M.P., mając na uwadze, że występuje on w sprawie nie tylko jako pełnomocnik Naczelnej Rady Adwokackiej, ale również we własnym imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że fakt, iż adw. M.P. jest Przewodniczącym Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej nie ma znaczenia dla określenia, że M.P. może w niniejszej sprawie występować we własnym imieniu – tym bardziej, że to on był autorem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd spostrzegł, że do wiadomości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożone zostało pismo M.P. z dnia 3 lipca 2015 r. wzywające Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie do doręczenia M.P. jako działającemu osobiście zaskarżonej decyzji z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...]. Odnosząc się do powyższego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że wspomniana decyzja z dnia 5 stycznia 2015 r. została doręczona M.P. w dniu 12 stycznia 2015 r. w jednej przesyłce zaadresowanej: M.P., Naczelna Rada Adwokacka, ul. [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy karta 46). W toku całego postępowania wszczętego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 sierpnia 2014 r. działający w sprawie osobiście M.P. podaje jako adres korespondencyjny wyłącznie adres siedziby Naczelnej Rady Adwokackiej. Na ten właśnie adres przesyłana była także decyzja organu I instancji. Sąd zauważył również, że w skardze z dnia 12 lutego 2015 r. na decyzję z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...], a także we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako strona skarżąca wymieniony został M.P. działający osobiście oraz Naczelna Rada Adwokacka reprezentowana przez adwokata M.P. Wobec powyższego zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznać należy, że skoro M.P. pismem z dnia 12 lutego 2015 r. złożył osobiście skargę na wspomnianą decyzję to właściwym jest uznanie, iż otrzymał on w dniu 12 stycznia 2015 r. adresowaną do niego osobiście, skierowaną na jedyny podany przez niego adres korespondencyjny, decyzję z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...]. Wprawdzie decyzja z dnia 5 stycznia 2015 r. nr Adm-0112-1/15 została doręczona M.P. i Naczelnej Radzie Adwokackiej w dniu 12 stycznia 2015 r. w jednym egzemplarzu (w jednej przesyłce) to jednak z tego faktu nie można wywodzić, że jednemu z tych podmiotów przedmiotowej decyzji nie doręczono. Za uprawnione Sąd uznał zatem rozpoznanie niniejszym postanowieniem złożonego osobiście przez M.P. wniosku z dnia 23 marca 2015 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek M.P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest dopuszczalny. Przyjmując, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 16 marca 2015 r., Sąd stwierdził, że wniosek złożony został w przewidzianym prawem terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł jednak podstaw do uznania, że opisane we wniosku M.P. przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi były niezawinione. Sąd zauważył, że to M.P. wskazał adres do doręczeń, który znajduje się w siedzibie Naczelnej Rady Adwokackiej, tym samym zgodził się na konsekwencje odbierania korespondencji pod tym adresem. Błąd w oznaczeniu prawidłowej daty nie wynikał również z zaniedbania operatora pocztowego. Fakt doręczenia skarżącemu przedmiotowej przesyłki w dniu 12 stycznia 2015 r. wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Na podaną datę wskazuje również sam skarżący. Omyłka pracownika Biura Naczelnej Rady Adwokackiej przy oznaczaniu pieczęcią daty wpływu decyzji, nie stanowi usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu do wniesienia skargi przez M.P. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zarówno pracownicy Biura Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i sam M.P. dopuścili się braku należytej staranności przy prowadzeniu niniejszej sprawy. Wobec powyższego Sąd przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.P. Wskazał, że Sąd błędnie przyjął iż jemu jako skarżącemu, działającemu osobiście, w dniu 12 stycznia została doręczona decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2015 r. Tymczasem, jak wskazał, decyzja ta nie została mu formalnie doręczona, w związku z czym nie uchybił terminowi do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2015 r. Tożsamość adresów nie oznacza tożsamości podmiotów, a zatem nie jest prawidłowe doręczenia obu podmiotom pod jeden adres pism jedną przesyłką. Zaznaczył, że decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego była zaadresowana nie do niego, a do Naczelnej Rady Adwokackiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 109 § 1 k.p.a., decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Na mocy zaś art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. W niniejszej sprawie, co nie jest sporne, zaskarżona decyzja z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...] została wysłana jedną przesyłką zaadresowaną do M.P. Naczelnej Rady Adwokackiej. Tymczasem wskazać należy za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2015 r. o sygn. akt I OZ 591/15, że M.P. nie występuje w sprawie tylko jako pełnomocnik Naczelnej Rady Adwokackiej, ale również we własnym imieniu. Jak wskazał NSA, "Fakt, że adw. M.P. jest Przewodniczącym Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej nie ma znaczenia dla określenia, że M.P. może w niniejszej sprawie występować we własnym imieniu – tym bardziej, że to on był autorem wniosku o udostępnienie informacji publicznej." Mając to na uwadze wskazać wypada, że to, iż skarżący mógł się zapoznać z treścią decyzji jako pełnomocnik Naczelnej Rady Adwokackiej nie oznacza, iż doręczona została mu decyzja jako wnioskodawcy. Fakt wspólnego adresu z Naczelną Radą Adwokacką ani względy ekonomiki nie uzasadniały tego, aby przyjąć, iż dopuszczalne jest wysłanie jednym listem fizycznie jednej decyzji do dwóch podmiotów, które łączy jedynie osoba działająca w ich imieniu w sprawie. Na takie działanie nie pozwalają zacytowane przepisy k.p.a. Nie znajduje zatem uzasadnienia stwierdzenie zawarte w skarżonym postanowieniu – nie umotywowane szerzej – że "Wprawdzie decyzja z dnia 5 stycznia 2015 r. nr [...] została doręczona M.P. i Naczelnej Radzie Adwokackiej w dniu 12 stycznia 2015 r. w jednym egzemplarzu (w jednej przesyłce) to jednak z tego faktu nie można wywodzić, że jednemu z tych podmiotów przedmiotowej decyzji nie doręczono". Z tego względu przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji M.P. występującemu osobiście – było niedostatecznie umotywowane. Kwestia ta zaś determinowała to, czy postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie przez M.P. jest w ogóle przedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, stosując art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło