IV SA/Gl 697/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie skierowania do korzystania z usług domu pomocy społecznej oddala skargę. W dniu [...] Burmistrz M. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie skierowania Z.L. i E.L. do korzystania z usług w Dziennym Domu Pomocy w M. od dnia [...] do dnia [...]. W odwołaniu od tej decyzji Z.L. wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, zarzucając skarżonej decyzji obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść decyzji, a także błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji. Postanowieniem z dnia [...] wydanym m.in. na podstawie art. 134 w związku z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy przekazanych do Kolegium wynikało, że zaskarżona decyzja została doręczona Z.L. w dniu [...]. Odwołanie od tej decyzji, mimo prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołania od decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania tejże, złożone zostało przez stronę w dniu [...]. Tym samym uznano, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Przy tym, strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uprawdopodobniając, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że merytoryczne rozpatrywanie odwołania strony było niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie Kolegium Z.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu podniósł, że odwołanie od decyzji nadał w placówce pocztowej w dniu [...], zatem w terminie. Powołał się przy tym na pocztowy dowód nadania podania. Postanowieniem z dnia [...] wydanym m.in. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.- dalej p.p.s.a.) - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uwzględniło skargę w całości i uchyliło zaskarżone postanowienie w całości. Nadto stwierdziło, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Burmistrza M. dnia [...] decyzji w przedmiocie skierowania Z.L. do korzystania z usług w Dziennym Domu Pomocy w M. od dnia [...] do dnia [...]. Z przekazanych do Kolegium akt sprawy wynikało, że zaskarżona decyzja została doręczona Z.L. w dniu [...]. Z kolei odwołanie od decyzji, mimo prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołania od decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania tejże, złożone zostało osobiście w sekretariacie MOPS w dniu [...]. Tym samym Kolegium uznało, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Kolegium stwierdziło także, iż wobec niewniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania niedopuszczalność merytorycznego rozpatrywania odwołania przez Kolegium. Nadto Kolegium podniosło, że skoro skarżący wskazał, iż odwołanie nadał w terminie, w dniu [...] w placówce pocztowej i powołał się przy tym na pocztowy dowód nadania tego odwołania, którego jednak nie załączył do skargi, to Kolegium pismem z dnia [...] wezwało skarżącego do jego przedłożenia. W dniu [...] Z.L. drogą elektroniczną przekazał zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki skierowanej do MOPS w M. Dalej Kolegium wskazało, że powyższy sposób wniesienia odwołania (tj. za pośrednictwem poczty) w terminie potwierdził także pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. pismem z dnia [...] przekazując organowi odwoławczemu kopertę, w której odwołanie zostało przesłane. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło zatem, że skarga Z.L. w całości zasługuje na uwzględnienie, wobec czego uchyliło zaskarżone postanowienie w całości stwierdzając jednocześnie, że nie zostało wydane bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.L. zarzucił skarżonemu aktowi - nazywając go "decyzją" - "złamanie prawa materialnego poprzez popełnienie błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, a które miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji". Domagał się uchylenia decyzji SKO jako "sprzecznej z zasadami współżycia społecznego i tendencyjnie przeprowadzonej oceny zebranego materiału dowodowego". Wnosił o "uchylenie i sprostowanie decyzji w części powyżej wskazanej jako szkodliwej społecznie i sprzecznej z obowiązującym porządkiem prawnym oraz wypaczającej faktyczny przebieg i obieg korespondencji środka odwoławczego". Domagał się rozpoznania skargi "w trybie art. 132 k.p.a. i 136 k.p.a. wobec stwierdzenia rarzącego (pisownia oryginalna) naruszenia prawa w tym i prawa karnego poprzez poświadczenie nieprawdy przez pracowników MOPS tj. czyn z art. 271 k.k.". W uzasadnieniu wskazał, że po wstępnej analizie uzasadnienia Kolegium nasuwają się wnioski, że organ I instancji sfałszował dokumentację udzielając SKO informacji mijających się z prawdą. Zapytywał, "kto miał interes w tym żeby fałszować dokumentację dostarczoną do SKO i tym samym wprowadzić SKO w błąd?". Skarżący podniósł, że brak było racjonalnych przesłanek do wnoszenia wniosku o przywrócenia terminu z powodu nie uchybienia tego terminu. Na zakończenie skarżący wskazał, że składa formalny wniosek do SKO - "aby Ten kierując się zasadą legalizmu podjął przewidziane prawem czynności wobec powzięcia informacji domniemania popełnienia przestępstwa przez pracowników MOPS tj. czyn z art. 271 k.k. tj. poświadczenie nieprawdy i nadał sprawie bieg urzędowy". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej zaprezentowaną argumentację. Dodatkowo wskazał, że nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżone postanowienie, jako szkodliwe społecznie oraz sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, wypacza faktyczny obieg korespondencji wniesionego przez skarżącego środka odwoławczego. Podniósł nadto, że w działaniu MOPS-u, który początkowo faktycznie błędnie poinformował o sposobie wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji, w konsekwencji czego stwierdzono uchybienie terminu do jego wniesienia, nie dopatrzyło się przestępstwa tzw. fałszu intelektualnego, określonego w art. 271 kodeksu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bez względu na postawione w skardze zarzuty i wnioski, sąd administracyjny jest uprawniony do dokonania z urzędu kontroli zaskarżonego aktu bądź czynności pod kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Dokonując w takich granicach kontroli zaskarżonego orzeczenia, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostało one wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie wydane w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając legalność orzeczenia wydanego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn.: czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej oraz czy organ stwierdził, że działanie (bezczynność, przewlekłe prowadzenie sprawy) miały miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek rozstrzygnięcia w tym zakresie, do treści przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., dodano ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. nr 34, poz. 173), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r. - art. 14 pkt 1 ustawy. Zawarcie takiego rozstrzygnięcia ma istotne znaczenie z punktu widzenia późniejszego ewentualnego dochodzenia przez adresata tej działalności odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu dopuszczenia się przez organ rażącego naruszenia prawa. Organ wydając decyzję autokontrolą jest zatem zobligowany do zawarcia rozstrzygnięcia dotyczącego tego czy postępowanie prowadzono bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Brak stwierdzenia tych przesłanek również musi znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji. Nie odniesienie się przez organ do tej kwestii świadczy o tym, że nie rozważono tego zagadnienia. Taka sytuacja jednakże nie miała miejsca w przedmiotowym przypadku, albowiem organ rozstrzygnął w swoim orzeczeniu wspomniana kwestię, a Sąd podziela pogląd, iż wcześniejsze postanowienie Kolegium nie zostało wydane bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie, w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] skarżący domagał się uchylenia "decyzji" jako zmierzającej do uchylenia się od merytorycznego rozpoznania jego odwołania. Organ uchylił zgodnie z żądaniem skarżącego zaskarżony akt. Stąd też uprawnionym jest przyjęcie, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie uwzględniło w całości ta skargę, albowiem wyeliminowało z obrotu prawnego zaskarżony akt, czego konsekwencją jest możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza M. dnia [...] nr [...] Na marginesie należy wskazać, że jeżeli skarżący ma podejrzenia, iż pracownicy MOPS naruszyli przepisy prawno karne, to sam winien złożyć stosowne doniesienie do właściwej miejscowo Prokuratury Rejonowej. Sąd stwierdza zatem, że pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i należy uznać go za prawidłowe. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o jej oddaleniu.