IV SA/Wa 2269/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-12

Skład orzekający: Alina Balicka, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z lokalu mieszkalnego jest uzasadnione, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku egzekucji komorniczej, a nie dobrowolnie?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu mieszkalnego w wyniku wykonania prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności, stanowiącego tytuł wykonawczy do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia pomieszczeń, jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu. Przymusowe opuszczenie lokalu usankcjonowane prawomocnym postanowieniem sądu nie stoi na przeszkodzie wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. F. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Skarżący został wymeldowany na wniosek nowych właścicieli lokalu, którzy nabyli go w drodze licytacji komorniczej. Skarżący zarzucił, że opuścił lokal przymusowo w wyniku egzekucji komorniczej, a nie dobrowolnie, i nadal wykazuje zamiar zamieszkiwania w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] września 2014 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.", w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2014 r. Prezydenta W. w przedmiocie wymeldowania D. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy al. [...] w W. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Prezydent W. - na wniosek G. D. i A. D. - wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję orzekającą o wymeldowaniu D. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy al. [...] w W., dalej również "lokal". Po rozpatrzeniu odwołania D. F. od powyższej decyzji - Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że D. F. opuścił dotychczasowe miejsce zameldowania na pobyt stały w sposób uzasadniający wydanie decyzji orzekającej o jego wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wojewoda [...] wskazał, że inicjatorzy postępowania – G. D. i A. D. - nabyli lokal w drodze licytacji komorniczej. W wyniku dokonanej w dniu 2 kwietnia 2014 r. egzekucji komorniczej D. F. opróżnił i opuścił lokal. Okoliczność tę potwierdzają strony postępowania. W ocenie organu lokal przestał być zatem miejscem zamieszkania D. F. Odnosząc się do kwestii pozostawienia rzeczy D. F. w lokalu, organ wskazał, że zarówno z wyjaśnień G. D., jak i faktury z 10 kwietnia 2014 r. za przewóz rzeczy i mebli z lokalu wynika, iż lokal jest pusty i obecnie nie ma w nim żadnych ruchomości, które należałyby do D. F. Dalej organ wywiódł, że fakt zaskarżenia czynności komornika sądowego nie wywiera wpływu na sposób zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania. Organ podniósł, że w przypadku pozbawienia dostępu do lokalu na skutek władczego, opartego na przepisach prawa działania organów państwowych, niezasadne jest badanie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Zasadniczą przesłanką wymeldowania osoby z lokalu jest fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2014 r. wywiódł D. F. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., art. 104 § 1 k.p.a. Skarżący stoi na stanowisku, że ze względu na skorzystanie ze środków prawnych obrony przed eksmisją niemożliwe było stwierdzenie zaistnienia przesłanek do jego wymeldowania. Skarżący podniósł, że nie opuścił miejsca zamieszkania dobrowolnie, tylko został pozbawiony dostępu do lokalu w drodze przymusu, na skutek postępowania egzekucyjnego. W dalszym ciągu wykazuje on zamiar zamieszkiwania w lokalu i przeczy temu jego oświadczenie złożone do protokołu, że od dnia wymiany zamków w drzwiach wejściowych lokalu nie ma do niego dostępu. Zdaniem skarżącego, organy administracji orzekające w sprawie nie ustaliły i nie przeanalizowały należycie okoliczności, czy skarżący wykazuje zamiar zamieszkiwania w lokalu, podczas gdy kwestionuje on czynności eksmisyjne, a także ponosi koszty związane z lokalem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] lipca 2014 r. Prezydenta W. i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym koszty zastępstwa procesowego. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, iż nie narusza ona prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym w świetle art. 6 ust. 1 tej ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, w świetle którego - miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 281/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 600/07, te orzeczenia i orzeczenie powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie tymczasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy z wniosku wierzyciela Banku B. S.A. z siedzibą w K. przeciwko dłużnikowi D. F. odbyła się egzekucja z nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul [...] w W. W dniu 18 grudnia 2012 r. w drodze licytacji A. D. i G. D. nabyli ww. lokal mieszkalny. Postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie sygn. akt [...] została przysądzona własność lokalu nr [...] przy al. [...] w W. na rzecz A. D. i G. D. Zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio. Z kolei stosownie do art. 1046 § 1 k.p.c. jeżeli dłużnik ma wydać nieruchomość albo opróżnić pomieszczenie, komornik sądu, w którego okręgu rzeczy te się znajdują, wezwie dłużnika do dobrowolnego wykonania tego obowiązku w wyznaczonym stosownie do okoliczności terminie, po którego bezskutecznym upływie dokona czynności potrzebnych do wprowadzenia wierzyciela w posiadanie. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W., w dniu 24 lutego 2014 r., na podstawie tytułu wykonawczego postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie sygn. akt [...] z wniosku wierzyciela A. D. wszczął przeciwko dłużnikowi D. F. egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. D. F. został wezwany do dobrowolnego opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego i przeprowadzenia się do pomieszczenia odpowiadającego wymogom pomieszczenia tymczasowego przy ul. [...] w W. w terminie do dnia 1 kwietnia 2014 r. W razie niewykonania tego, w dniu 2 kwietnia 2014 r. o godz. 11:00 miała zostać przeprowadzona egzekucja w celu opuszczenia i opróżnienia nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 10 kwietnia 2014 r. D. F. opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. W ocenie Sądu, opuszczenie lokalu wskutek wykonania prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności stanowiącego tytuł wykonawczy do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby opuszczającej lokal. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia utraty uprawnień skarżącego do przebywania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, co potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, a to z kolei musiało skutkować wymeldowaniem skarżącego z lokalu. Decydujące znaczenie dla ustalenia, czy zostały spełnione warunki do wymeldowania skarżącego, określone w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, miał fakt wykonania eksmisji z dotychczasowego miejsca stałego pobytu skarżącego, na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu. Należy jednocześnie podkreślić, iż na skutek postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] ewentualny powrót skarżącego do dawnego mieszkania byłby bezprawny, łamałby bowiem wynikający z tego postanowienia sądowy nakaz jego opuszczenia. W świetle art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony postępowania i sąd, który orzeczenie to wydał, ale również inne osoby, sądy i organy państwowe. Dysponując zatem wiedzą o prawomocnym postanowieniu z dnia [...] marca 2013 r., a także o tym, że w wyniku postępowania komorniczego dłużnik sam opróżnił w dniu 10 kwietnia 2014 r. sporny lokal, a sam lokal stał się własnością innych osób, organ był wręcz zobowiązany do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego lokalu. Jak już wskazano powyżej w sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu. Podnoszony natomiast przez skarżącego argument, że na skutek działania komornika został on zmuszony do opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu nie ma znaczenia w sytuacji, gdy przymus ten usankcjonowany był prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2013 r. Odmienna interpretacja przepisów tej ustawy doprowadziłaby do sytuacji sprzecznych z jej istotą i polegających na tym, że osoba zobowiązana do opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w tym miejscu, w którym już faktycznie nie przebywa i przebywać nie może. Wobec prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] marca 2013 r. skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutu, że ma zamiar zamieszkiwania w lokalu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło