I SA/Wa 2597/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-12
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Emilia Lewandowska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stawy hodowlane wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stanowiące część majątku ziemskiego, podlegały pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stawy hodowlane wraz z infrastrukturą towarzyszącą, jako nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, podlegały pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wskazano, że dekret ten, jak i późniejsze przepisy, obejmowały stawy rybne, co potwierdza ich zaliczenie do nieruchomości rolnych. W związku z tym, stwierdzenie organu, że część nieruchomości ziemskiej podlegała pod działanie dekretu, jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R. M. o niepodpadanie pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nieruchomości obejmującej dawne działki ewidencyjne, w tym stawy wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody w części dotyczącej orzeczenia, że część nieruchomości podlegała pod działanie dekretu, a uchylił decyzję w części dotyczącej innych nieruchomości, umarzając postępowanie w tym zakresie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym bezpodstawne umorzenie postępowania i błędną wykładnię charakteru rolnego stawów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...]:
1. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r.
nr [...] w zakresie dotyczącym orzeczenia, że część nieruchomości ziemskiej "[...]", oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] cz. oraz [...] cz., położonej w granicach "[...]", uwidoczniona na kopii mapy nieruchomości ziemskiej [...], stanowiącej załącznik do decyzji, podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN
o przeprowadzeniu reformy rolnej,
2. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej nieruchomości obecnie stanowiącej działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] cz. Oraz [...] cz., która zgodnie z mapą, o której mowa w punkcie 1 niniejszej decyzji została oznaczona w granicach "[...]" i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tej części.
Z ustaleń organu wnika, że majątek ziemski "[...]" stanowił w dniu 1 września 1939 r. jak i 13 września 1944 r. własność w 1/3 A. M. oraz 2/3 J. M. – spadkobierców po A. M.
Nieruchomość ziemska "[...]" obejmowała w dniu jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa obszar [...] ha.
W dniu 16 września 2009 r. R. M. wystąpiła
z wnioskiem, który został modyfikowany pismem z 5 września 2012 r., o niepodpadanie pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nieruchomości obejmującej dawne działki ewidencyjne o nr: [...],[...],[...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...].
Zgodnie z tym wnioskiem postępowaniem zostały objęte grunty z obrębu [...], oznaczone obecnie w ewidencji gruntów, jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...] ha, z czego wody śródlądowe
i wody zajmują obszar [...]ha.
Wnioskodawczyni jednoznacznie informowała w korespondencji dotyczącej zakresu postępowania, że odnosi się ono do podpadania pod przepisy dekretu PKWN
o przeprowadzeniu reformy rolnej stawów wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stanowiących część nieruchomości ziemskiej "[...]" (odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wniosek z [...] września 2011 r.
o przyspieszenie rozpoznania sprawy, wniosek z [...] września 2012 r. precyzujący zakres postępowania, odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r.).
Wojewoda [...], decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] uznał, że zespół pałacowo-parkowy w P. o pow. [...] ha [...] a, obejmujący m.in. staw o pow.
[...] ha, będący częścią nieruchomości pn. "[...]", nie podlegał pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Faktyczna powierzchnia wszystkich stawów i wód należących do nieruchomości "[...]" w dniu przejęcia na cele reformy rolnej jest mniejsza niż [...] ha, gdyż pomniejszona jest o staw parkowy o obszarze [...]ha, którego dotyczy powołana wyżej decyzja z [...] maja 2009 r.
Prawomocnym orzeczeniem Wojewody [...] z [...] kwietnia 1938 r.
z "[...]" wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na rozbudowę Szpitala Państwowego [...] obszar
[...] ha i przeniesiono wydzieloną część do księgi pt. "[...]"
Organ ustalił, że zgodnie z:
1. planem gruntów części majątku prywatnego "[...]" nabytych przez Szpital Państwowy dla [...], stanowiącym załącznik do orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia z dnia [...] kwietnia 1938 r., znak: [...],
2. mapą dostarczoną przez geodetę S. K., wykonującego opinię techniczną na zlecenie wnioskodawcy – stanowiącą odrys z matrycy sporządzonej w 1964 r. przez WBGiUR w W. na podstawie fotomapy
z 1959 r., z uwzględnieniem później wykonanych prac geodezyjnych,
3. mapą geodezyjną sporządzoną przez Wydział Geodezji i Katastru Starostwa Powiatowego w P. w dniu [...] października 2011 r. – grunty wywłaszczone na podstawie orzeczenia Wojewody [...] z dnia
[...] kwietnia 1938 r. na rzecz Szpitala [...] obejmowały działki nr: [...] (obecnie nr: [...],[...] oraz [...]), nr [...] (obecnie działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...]), nr [...] (obecnie szereg małych działek budowlanych położonych pomiędzy ulicą [...] – nr ew. [...], a drogą relacji [...] o nr ew. [...], oraz działkami nr: [...] i [...]), nr [...] (obecnie szereg małych działek budowlanych położonych pomiędzy ulicą [...] – nr ew. [...], a drogą relacji [...] o nr ew. [...], oraz działkami nr: [...] i [...]).
Ponadto w skład gruntów wywłaszczonych wchodziła część obecnej działki nr [...] obejmującej drogę oddzielającą stawy (położone na działkach nr: [...] oraz [...] cz.) od rzeki [...], oraz część dużej działki nr [...] (obecnie działka nr [...] – grobla oraz część działki nr [...], pokrytej wcześniej oraz obecnie wodą).
Z powyższych ustaleń, w ocenie organu wynika, że część obecnych działek nr [...] oraz [...] a także całe działki nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...], w zakresie, w którym wnioskodawczyni wnosiła o wydanie orzeczenia o niepodpadaniu pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej zostały wcześniej wydzielone z "[...]" i wywłaszczone prawomocnym orzeczeniem Wojewody [...] z [...] kwietnia 1938 r. na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod rozbudowę Szpitala Państwowego [...].
Powyższe grunty zostały oznaczone na mapie wykonanej, jako odrys matrycy sporządzonej w 1964 r. na podstawie fotomapy z 1959 r., jako "[...]". Wobec tego odnośnie tych gruntów postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Natomiast, co do pozostałych gruntów objętych wnioskiem R. M. organ ustalił, że stanowiły one stawy wraz z infrastrukturą towarzyszącą, które obejmują części działek nr [...] i [...].
Jak wynika z załącznika do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] sierpnia 1947 r. – "[...]", stawy znajdujące się w majątku "[...]" stanowiły w dniu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rybne o powierzchni [...] ha, w skład, którego wchodziło [...] stawów
o obszarze [...] ha. Jak wynika z powyższego dokumentu: 7 stawów o powierzchni [...] ha było zarybionych obsadą [...] kg narybku i [...] kg kroczków, natomiast
[...] stawy wycierowe (tzn. zawierające młody narybek) zajmowały powierzchnię [...]ha. Ponadto w wielu innych dokumentach wskazywane jest, że stawy z "[...]" stanowiły gospodarstwo rybne. W szczególności, wskazuje na to treść pisma Powiatowego Urzędu Ziemskiego w W. z [...] marca 1945 r. L. dz. [...], opis majątku z [...] lutego 1945 r. sporządzony przy protokole przejęcia i przekazania pod tymczasowy zarząd i opiekę majątku [...], orzeczenie Starostwa Powiatowego [...] z [...] marca 1937 r. nr [...], orzeczenie Starosty Powiatowego
w W. z [...] lipca 1929 r. nr [...], opinia geodety S. K. z [...] października 2008 r., opis gospodarstwa rybnego w P.
z [...] sierpnia 1947 r. Te licznie przedstawione materiały dowodowe wskazują, w ocenie organu, jednoznacznie, że stawy wraz z infrastrukturą typu: mnichy, przepusty wody, znajdujące się w majątku [...] miały charakter gospodarstwa rybnego użytkowanego dla celów hodowli ryb. Przeznaczenie nieruchomości objętej wnioskiem w zakresie części działek nr [...] i [...] jako urządzonego kompleksu stawów z infrastrukturą towarzyszącą nie uległo zmianie do dnia dzisiejszego. Po przejęciu majątku na własność Państwa utrzymywane było i nadal prowadzone jest gospodarstwo rybackie.
Zgodnie z wypisami z rejestru gruntów z dnia [...] listopada 2012 r., działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha – w skład, której wchodzą: wody śródlądowe [...] ha, wody [...]ha oraz pastwiska o pow. [...] ha – stanowi własność Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych w W. i pozostaje w dzierżawie, jako "gospodarstwo rolne" X w R. Natomiast działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha – stanowi drogę biegnącą wzdłuż stawów i jest własnością Skarbu Państwa pozostającą w użytkowaniu Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Inspektorat [...]. Zatem został tu spełniony jeden z celów reformy rolnej – wskazany w art. 1 ust 2 lit. d) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stawy wraz z infrastrukturą towarzyszącą zostały, bowiem zarezerwowane, jako "odpowiednie tereny" dla przemysłu rolnego.
Organ zauważył, że w momencie przejmowania przedmiotowych stawów na cele reformy rolnej na rzecz Skarbu Państwa nie istniały regulacje prawne odnoszące się do stawów hodowlanych. Organ powołał wyrok WSA w Warszawie z 30 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1294/08, w którym Sąd stwierdził, że przejęcie gruntów zajętych pod wody użytkowane dla celów rybołówstwa było wówczas rozumiane przez prawodawcę, jako elementy składowe nieruchomości ziemskiej. W wyroku tym Sąd stwierdził również, że jeżeli działka stanowiła stawy hodowlane to podlegała regulacjom dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej i są podstawy do jej przejęcia na cele reformy rolnej.
Zdaniem organu zwyczajowe użytkowanie stawów hodowlanych dla potrzeb służących rolnictwu znalazło odzwierciedlenie we współcześnie obowiązujących regulacjach prawnych, jako grunty rolne, na co wskazuje art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, art. 46’ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego, art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towaru
i usług.
Ponieważ zdaniem organu w sprawie wykazano, że stawy wraz z infrastrukturą towarzyszącą stanowiły nieruchomość ziemską o charakterze rolnym zbędne jest badanie istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy poszczególnymi elementami nieruchomości ziemskiej w P. Jednakże organ zaznaczył, że w majątku "[...]" był ustanowiony rządca H. D., który wykonywał również funkcje rybaka.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi R. M. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. par. 5 w zw. z par. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych
z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z art.2, art.. 7 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez rozszerzająca wykładnię i przyjęcie, że działki [...] cz i [...] cz miały charakter rolniczy,
2. art. 105 par. 1 kpa poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania wobec braku przesłanek i jednoznacznego ustalenia, że działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] cz oraz [...] cz nie wchodziły w skład nieruchomości należącej do wstępnych wnioskodawczyni,
3. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77, art. 8 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania i pominięcie, że postępowanie nie dotyczyło nieruchomości o charakterze rolniczym (pierwotne brzmienie Dekretu), a także brak ustalenia stanu prawnego i przeznaczenia nieruchomości na dzień
1 września 1939 r. i 13 września 1944 r.,
4. art. 107 par. 3 w zw. z art. 140 kpa poprzez brak odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym szczegółowej argumentacji o nie podpadaniu stawów pod przepisy Dekretu i Rozporządzenia oraz brak logicznej argumentacji, co do związku funkcjonalnego stawów z "pozostałą częścią folwarczną majątku", czemu przeczy choćby protokół przejęcia z 21 marca 1945 r.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
W punkcie 2) zaskarżonej decyzji organ uchylił decyzję Wojewody [...]
z [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiących obecnie działki
o numerach ewidencyjnych szczegółowo wymienionych w decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustalił bowiem,
że wymienione w tym punkcie decyzji działki gruntu wchodziły w skład majątku ziemskiego "[...]", ale na podstawie zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej
z 27 października 1934 r., prawomocnym orzeczeniem Wojewody [...]
z [...] kwietnia 1938 r. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa
z przeznaczeniem na rozbudowę Szpitala Państwowego [...]. Z dowodów tych wynika, że wywłaszczeniem objęto grunt o pow. [...] ha [...] m2. Organ ustalił, że wywłaszczone wówczas działki odpowiadają działkom gruntu o numerach ewidencyjnych wymienionych w pkt. 2 zaskarżonej decyzji w oparciu
o takie dowody jak plan gruntów stanowiący załącznik do orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia z dnia 11 kwietnia 1938 r., mapę geodezyjną sporządzoną przez Wydział Geodezji i Katastru Starostwa Powiatowego w P. w dniu
[...] października 2011 r. oraz mapę sporządzoną przez geodetę S. K. stanowiącą załącznik do opinii geodezyjnej z [...] października 2008 r., sporządzonej na zlecenie wnioskodawczyni.
Z tych ustaleń wynika, że w dacie wejścia w życie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (dalej: dekret PKWN) tj. w dniu 13 września 1944 r. wymienione w punkcie 2 zaskarżonej decyzji działki gruntu nie stanowiły już własności spadkobierców właściciela majątku "[...]" A. M., gdyż na mocy powołanych wyżej orzeczeń wywłaszczeniowych stanowiły własność Skarbu Państwa.
Orzekanie w trybie § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej dotyczyć może tylko nieruchomości, co, do których uznano, że są własnością Skarbu Państwa
z mocy przepisów dekretu PKWN i postępowanie w tym trybie nie dotyczy nieruchomości, które Skarb Państwa nabył na własność, ale przed 13 września 1944 r. na podstawie innych zdarzeń prawnych lub czynności prawnych niż przepisów dekretu PKWN.
Słusznie więc organ odwoławczy uznał, że bezprzedmiotowe jest postępowanie wszczęte na wniosek złożony w trybie § 5 ust. 1 i § 6 rozporządzenia z 1 marca 1945 r., w odniesieniu do takich gruntów i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Niezasadny jest więc zarzut skargi sformułowany w punkcie 2) jej zarzutów
o bezpodstawności umorzenia postępowania i tym samym naruszenia art. 105 § 1 kpa skoro, co wyżej wskazane zostało, umorzenie jest zasadne.
Również bezpodstawnie skarga zarzuca brak jednoznacznego ustalenia, że objęte pkt 2 zaskarżonej decyzji działki nie wchodziły w skład nieruchomości stanowiącej w dniu
1 września 1939 r. i 13 września 1944 r. własności poprzedników prawnych skarżącej.
Organ szczegółowo w uzasadnieniu decyzji wskazał na podstawie jakich dowodów poczynił te ustalenia.
Należy zwrócić uwagę, że jednym z istotnych dowodów, na których oparł się organ jest opinia z [...] października 2008 r. sporządzona przez geodetę uprawnionego inż. S. K.na zlecenie skarżącej R. M.
i składająca się na tę opinie mapa stanowiąca odrys z matrycy sporządzonej w 1964 r. na podstawnie fotomapy z 1959 r.
To, że opinia została sporządzona na potrzeby innej sprawy nie jest przeszkodą do wykorzystania jej, jako dowodu, również w przedmiotowej sprawie.Zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia spawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organy dysponowały tą opinią gdyż została ona sporządzona do postępowania
z wniosku skarżącej o stwierdzenie, że zespół pałacowo-parkowy w P. o pow.
[...] ha [...], będący częścią nieruchomości pn. "[...]" nie podlegał działaniu przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.
Wniosek ten został uwzględniony, co zostało orzeczone decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2009 r. nr [...]. W opinii biegły poddał analizie cały majątek w P., co doprowadziło go do wniosku, że zespół pałacowo-parkowy, stanowiący obecnie działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...]ha stanowił oddzielną od folwarku, funkcjonującą niezależnie od folwarku nieruchomość, a co zostało podzielone przez organ orzekający w tamtej sprawie.
Skarżąca nie kwestionowała żadnej części tej opinii sporządzonej na jej zlecenie, co prowadzi do wniosku, że się z nią zgadzała. Zatem ustalenia organu, które doprowadziły do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2) zaskarżonej decyzji nie mogą być uznane za dowolne.
W zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 zaskarżonej decyzji zarzuty skargi także nie znajdują potwierdzenia. Organ ustalił, że majątek ziemski "[...]"
w dniu przejęcia na własność Państwa obejmował obszar [...] ha w tym m.in. [...] ha gruntów ornych, [...]ha łąk, [...]ha stawów rybnych. Spełniał więc normę obszarową określoną w art. 2 ust. 1 pkt e do przejęcia na cele reformy rolnej. Wnioskodawczyni we wniosku o wydanie decyzji w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia
z 1 marca 1945 r. wskazywała na działki obejmujące stawy. Organ ustalił, że działki obejmujące stawy wraz z urządzeniami pomocniczymi i drogami dojazdowymi oznaczone są obecnie w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] cz. oraz [...] cz.
i wchodziły one w skład nieruchomości "[...]".
Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięto wniosek w zakresie działek obejmujących stawy nie było potrzeby ustalania dokładnie, jakie działki wchodziły
w skład nieruchomości oznaczonej jako "[...]" czego domaga się skarżąca w skardze. Obszar ogólny majątku został podany w protokole z [...] marca 1945 r. sporządzonym w sprawie przejścia na cele reformy rolnej na mocy dekretu PKWN. Wyszczególniono w nim również stawy rybne o pow. [...] ha, a w pkt IX zaznaczono, że jest tylko jeden komplet [...] i nie ma innych ryb. W opisie majątku podano powierzchnie stawów – [...]ha. Natomiast w załączniku z [...] sierpnia 1947 r., stanowiącym załącznik do protokołu zdawczo-odbiorczego podano, iż gospodarstwo rybne w P. składa się z [...] stawów o pow. [...] ha, w tym [...] stawów o pow. [...]ha zarybionych, [...] stawy o pow. [...]ha – wycierowe i magazyny. Oceniono wówczas, że stawy są w stanie średnim i w takim też stanie są groble i mnichy, zaś dwa stawy wymagają wyszlamienia.
Z orzeczenia Starosty Powiatowego w W. z [...] lipca 1929 r. w sprawie piętrzenia wody na rzece [...] dla stawów rybnych w majątku [...], należących do A. M. wynika, że gospodarstwo rybne w majątku istniało w dniu 1 stycznia 1923 r. dłużej niż 10 lat. Z orzeczenia Starosty Powiatowego [...] z [...] marca 1937 r. wynika, że na gospodarstwo rybne majątku [...] nałożono obowiązek dostarczania wody z rzeki [...] do stawu nr [...] wywłaszczonego z tego gospodarstwa na rzecz szpitala w T. Skoro z dokumentów sporządzonych przed 1 września 1939 r. a także po 13 września 1944 r. wynika
w sposób niewątpliwy, że w datach sporządzenia tych dokumentów, na działkach objętych pkt 1 zaskarżonej decyzji, znajdowały się stawy hodowlane wraz
z urządzeniami jak groble, mnichy i do spiętrzania wody to nie ulega wątpliwości również i to, że taki stan faktyczny istniał również 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r.
Wskazuje na to także treść opinii geodezyjnej z [...] października 2008 r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego S. K. na zlecenie skarżącej.
Wynika to także z pism samej skarżącej (odwołanie z [...] kwietnia 2012 r., wniosek
z [...] września 2011 r., wniosek z [...] września 2012 r., odwołanie z [...] lutego 2013 r.).
Dlatego bezzasadnie w skardze zarzucane jest, że organ nie wykazał, jaki był stan faktyczny tych działek na daty istotne w tej sprawie tj. 1 września 1939 r. i 13 września 1944 r..
Do rozstrzygnięcia pozostaje więc kwestia, czy działki obejmujące stawy rybne były nieruchomościami ziemskimi, gdyż na cele reformy rolnej, zgodnie z art. 2 ust.
1 dekretu PKWN, były przeznaczone nieruchomości ziemskie.
Zarówno przepisy tego dekretu jak i rozporządzenie z 1 marca 1945 r. nie definiowały pojęcia "nieruchomości ziemskiej". Rozumienie tego pojęcia wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r. sygn. akt W 3/90 wskazując,
że należy przez to rozumieć nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym.
W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 5 czerwca 2006 r. sygn.. akt I OPS 2/06 przyjęto, że powołana uchwała Trybunału Konstytucyjnego zachowuje swoją aktualność. W powołanej uchwale skład siedmiu sędziów NSA zwrócił uwagę, że organ administracji orzekając czy dawna nieruchomość podpada pod działanie dekretu nie bada wyłącznie norm obszarowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, ale ocenia czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym.
Rozważając tę kwestię organ wskazał, że w momencie przejmowania przedmiotowych stawów na cele reformy rolnej nie istniały regulacje prawne odnoszące się do stawów hodowlanych. Rację ma organ twierdząc także, że dopiero współczesne regulacje prawne, jak art. 46’ kodeksu cywilnego, czy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zaliczają stawy hodowlane do nieruchomości rolnych.
Dla oceny czy stawy hodowlane były uznawane za nieruchomości ziemskie
o charakterze rolniczym, a więc mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej istotne są dwie regulacje prawne. A mianowicie ustawa z dnia 7 marca 1932 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 35, poz. 357) w art. 1 zawierała legalną definicję rybołówstwa, zgodnie,
z którą rybołówstwo oznaczało zawłaszczanie ryb i raków przez ich łowienie w wodach niezamkniętych. Brak jest odniesienia w tej definicji do wód zamkniętych, jakimi są stawy. To uzasadnia twierdzenie, że w dacie wejścia w życie dekretu PKWN stawy hodowlane nie były zaliczane do rybołówstwa, które nie stanowiło działalności rolniczej. Drugim aktem prawnym istotnym dla rozpatrywanej sprawy jest dekret z dnia
12 czerwca 1945 r. o przeniesieniu własności resztówek majątków rozparcelowanych na Spółdzielnie Samopomocy Chłopskiej (Dz. U. Nr 27, poz. 162).
W art. 1 pkt 2 tego dekretu zawarto definicję resztówek majątków rozparcelowanych, zgodnie, z którą są to części pozostałe z majątków rozparcelowanych na podstawie dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wraz ze znajdującymi się na nich budynkami i zakładami przemysłowymi, sadami, pasiekami, stawami rybnymi i wszelkimi innymi urządzeniami oraz inwentarzem.
Skoro do resztówek pozostałych z majątków rozparcelowanych na podstawie dekretu PKWN zaliczono stawy rybne to wprost wskazuje, że reforma rolna obejmowała także stawy rybne, a więc stanowiły one nieruchomości ziemskie w rozumieniu art. 2 ust.
1 dekretu PKWN.
Wobec tego nie jest rzeczą przypadkową, że w późniejszych regulacjach prawnych
za nieruchomość rolną uznano także nieruchomość, która może być przeznaczona m.in. na produkcję rybną, a świadczy to o kontynuacji zaliczania stawów hodowlanych do nieruchomości rolnych.
W świetle powyższych rozważań stwierdzenie przez organy, że część nieruchomości ziemskiej "[...]", oznaczona obecnie w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] cz. oraz [...] cz., podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN jest zgodne z prawem, co czyni zarzuty skargi sformułowane w pkt 1, 3 i 4 niezasadnymi.
Podniesione w pkt 4 skargi zarzuty dotyczące braku odniesienia się przez organ
do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu byłyby zasadne, gdyby wskazane uchybienie procesowe miało wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na to, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe to nie odniesienie się przez organ do wszystkich zarzutów odwołania pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Ponieważ stawy hodowlane stanowiły nieruchomość ziemską w rozumieniu art. 2 ust. 1 dekretu PKWN nie ma potrzeby ustalania związku funkcjonalnego tych stawów
z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej w P. i organ odstąpił od badania istnienia tego związku.
Marginalne tylko odniesienie się przez organ odwoławczy do tego związku funkcjonalnego jest bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia organu zawarty w zaskarżonej decyzji. Zbędne jest więc dokonywanie oceny przez Sąd prawidłowości rozważań organu w tym zakresie.
Z powyższych względów Sąd na podstawnie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło