II GSK 2186/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 893/14 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 893/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił skargę Z. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 220 § 3 w zw. art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wydał w dniu 8 grudnia 2014 r. zarządzenie o sygn. akt I SA/Ol 893/14, o wezwaniu Z. M. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w wysokości 100 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Odpis ww. zarządzenia wraz z wezwaniem do jego wykonania, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia - pod rygorem odrzucenia skargi, został wysłany na adres skarżącej podany w skardze. Przesyłka została doręczona w dniu 27 grudnia 2014 r. w sposób zastępczy, w trybie art. 73 p.p.s.a. Pierwsze awizo doręczyciel (Poczta Polska S.A.) pozostawił w skrzynce pocztowej w dniu 11 grudnia 2014 r., a kolejne w dniu 19 grudnia 2014 r. Wyznaczony termin do dokonania czynności upłynął bezskutecznie w dniu 5 stycznia 2015 r. (3 stycznia 2015 r. przypadł na sobotę). Ponieważ mimo wezwania należny wpis od skargi nie został uiszczony, to Sąd I instancji skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Z. M. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem nadania biegu, a także o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 73 § 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skierowane do skarżącej wezwanie było prawidłowo awizowane, oraz art. 73 § 4 p.p.s.a. polegające na uznawaniu, że w sprawie spełniono warunki formalne, umożliwiające uznanie wezwania do uiszczenia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie opłaty sądowej za doręczone w trybie zastępczym podczas gdy faktycznie skarżącej nie przekazano żadnej informacji o nadejściu przesyłki z Sądu I instancji – zarówno w dacie rzekomego pierwszego awizo, jak i w dacie rzekomo pozostawionego drugiego awizo, 2. a w konsekwencji naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie wobec niezasadnego przyjęcia prawidłowości wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, podczas gdy faktycznie wezwanie nie zostało doręczone stronie, nie zostały także spełnione przesłanki warunkujące możliwość zastosowania domniemania doręczenia, statuowanego przepisami art. 73 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. W myśl art. 220 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W sytuacji gdy uchybienie to dotyczy skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, Sąd odrzuca taką skargę. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Aby na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru, stanowiącego dokument urzędowy, przyjąć skuteczność doręczenia zastępczego, potwierdzenie to musi odzwierciedlać – poprzez stosowne adnotacje – okoliczności o których mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kolejne etapy doręczania stronie przesyłki co do zasady zostały uwidocznione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. I tak: wskazano datę pierwszego i powtórnego awizowania – co do których nie ma sporu - oraz przyczynę awizowania (mieszkanie zamknięte), datę zwrotu przesyłki z uwagi na jej nie podjęcie w terminie, a także miejsca pozostawienie awiza. Jeśli chodzi o ostatnią wskazaną okoliczność, to o ile nie ma wątpliwości co do pieczątki na froncie koperty zgodnie z którą "awizo pozostawiono w skrzynce", to oznaczenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazuje dwa miejsca pozostawienia awizo – na drzwiach adresata i w skrzynce oddawczej (k. 13 akt WSA). Powyższa nieścisłość, a nawet nieprawidłowość oznaczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ma o tyle znaczenie, że po pierwsze, to na tym potwierdzeniu zasadza się przyjęcie podważalnego przecież domniemania faktycznego o doręczeniu pisma w trybie art. 73 p.p.s.a., a po drugie, skarżąca w skardze kasacyjnej wskazuje wprost, że to właśnie nieprawidłowość pozostawiania awiza stanowi szerszy problem w budynku, w którym mieszka. Przywołuje na tę okoliczność przykład złożonej reklamacji sąsiadów i odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. Nie przesądzając na tym etapie postępowania prawidłowości doręczenia spornej przesyłki w trybie art. 73 § 1 p.p.s.a., która przecież mogła mieć miejsce, Naczelny Sąd Administracyjny za wystarczające do podważenia samego domniemania faktycznego o doręczeniu pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. uznał okoliczności przywołane przez skarżącą. Rzeczywisty proces doręczenia spornej przesyłki zostanie ustalony w postępowaniu przed Sądem I instancji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za przedwczesne odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. i dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.