II FZ 929/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1400/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 4 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 marca 2015 roku oddalił skargę Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 4 listopada 2014 roku ustalającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W dniu 11 czerwca 2015 roku skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału I do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 144 zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W zawartym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody małżonków z ich emerytur oraz najmu renty w łącznej kwocie ok. 5 500 zł brutto miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że majątek rodziny stanowią dwa domy o powierzchni 120 i 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 3,68 ha, nie uzyskuje żadnych dochodów. Wydatki rodziny (z tytułu: spłaty kredytów, opłaty mediów, energii i ogrzewania, podatku od nieruchomości, ubezpieczenia, wyżywienia, transportu, zakupu leków, odzieży, wyposażenia mieszkania, zakupu "chemii" AGD, kosmetyków i wydatków adwokackich) stanowią kwotę ok. 5 000 zł. Ponadto oświadczyła, że nie posiada oszczędności i utrzymuje się przy wsparciu dzieci. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 września 2015 roku odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W konsekwencji wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od tego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 7 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie przedstawiła informacji, ani dokumentów które wskazywałyby, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. W zażaleniu z dnia 19 października 2015r. pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca posiada dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania. Z tego względu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne należało oddalić. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada odpłatności drogi sądowej. Jednak jej realizacja nie powinna uniemożliwić realizacji prawa obywateli do sądu. Z tej przyczyny powstała instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, której realizację stanowią przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy. W myśl art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wskazując, że źródłem utrzymania skarżącej oraz jej małżonka są comiesięczne dochody na poziomie 5 500 zł brutto, które w zestawieniu z wydatkami niezbędnego utrzymania pozwalają na wygospodarowanie środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej. Ponadto skarżąca jest właścicielką dwóch domów o powierzchni 120 i 200 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ok. 3,7 ha, Słusznie także wskazał sąd pierwszej instancji, że obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Zasadnie również stwierdzono, że przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie została zatem w kontrolowanej sprawie spełniona. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobligowany był oddalić wniosek skarżącego co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa. W postępowaniu przeprowadzonym w zakresie prawa pomocy prawidłowo zweryfikowano wszystkie informacje zawarte we wniosku z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.