II FZ 1091/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1401/14 w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2015., sygn. akt I SA/Łd 1401/14 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1401/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek T. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W pisemnych motywach postanowienia Sąd podał, że zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 144 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia został doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 18 czerwca 2015 r. Wpis nie został uiszczony. W dniu 26 czerwca 2015 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w którym podniósł, że po otrzymaniu odpisu ww. zarządzenia podjął próbę kontaktu ze swoim mocodawcą w celu przekazania informacji o zarządzeniu sądu. Próby kontaktu telefonicznego okazały się jednak bezskuteczne. Utrudniona była również możliwość udania się do miejsca zamieszkania mocodawcy, ponieważ kancelaria jest oddalona od miejsca zamieszkania strony o około 120 km. Pełnomocnik oświadczył, że udało mu się nawiązać kontakt z mocodawcą dopiero w dniu 26 czerwca 2015 r. Mocodawca wraz z żoną przebywał na urlopie zagranicznym, bez możliwości kontaktu telefonicznego. Pełnomocnik podniósł również że mocodawca ze względu na swój wiek tj. 69 lat nie ma świadomości prawnej, która pozwoliłaby jej przypuszczać, że kilkudniowa nieobecność w miejscu zamieszkania pozbawi go możliwości obrony swoich praw na drodze sądowej. W ocenie Sądu zagraniczny urlop nie stanowi przeszkody, która uniemożliwia stronie dokonanie czynności polegającej na uiszczeniu wpisu w terminie. Zdaniem Sądu nie sposób przyjąć, że skarżący był nieświadomy tego, że toczy się wobec niego postępowanie sądowe. Z pewnością był świadomy, że pełnomocnik którego ustanowił, wniósł w jego imieniu skargę kasacyjną. W tej sytuacji pełnomocnik powinien poinformować skarżącego, że wniesienie skargi będzie wiązało się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej, bądź złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mocodawca wspólnie z pełnomocnikiem powinni byli przed urlopem strony podjąć stosowne działania tj. przygotować i przekazać pełnomocnikowi środki pieniężne na opłacenie wpisu bądź sporządzić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Kolejno Sąd zaznaczył, że z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, nie wynika jaka przeszkoda uniemożliwiła pełnomocnikowi złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w trakcie urlopu mocodawcy, tym bardziej, że z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że został sporządzony w dniu 25 czerwca 2015 r., a zatem dzień wcześniej niż pełnomocnik nawiązał kontakt z mocodawcą po urlopie. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") "poprzez uznanie, że wskazane okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają przywrócenia terminu, w sytuacji, gdy zarówno brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, jak również dopełnienie należytej staranności przez pełnomocnika skarżącego uzasadniają przywrócenie terminu do uzupełniania braków fiskalnych skargi kasacyjnej". 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie dochował staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miała obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działała na własną rzecz. Powinien zadbać o zabezpieczenie interesów procesowych swojego mocodawcy. Brak możliwości kontaktu nie jest okolicznością usprawiedliwiającą bowiem okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że pełnomocnik miał trudności w skontaktowaniu się ze skarżącym. Naczelny Sąd Administracyjny mając powyższe na uwadze stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.