I OZ 1472/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 352/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia przeszkody lotniczej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 352/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Gminy Z. (dalej skarżąca lub Gmina) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej Prezes ULC) z dnia [...]października 2014 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] października 2014 r.) w przedmiocie nakazu usunięcia przeszkody lotniczej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Gmina w skardze do WSA w Warszawie, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] października 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z [...] sierpnia 2014 r. [znak [...]] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2014 r.), nakazującej Gminie - jako właścicielowi działki nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] - usunięcie położonej na tej działce przeszkody lotniczej nr [...] (lasu). W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Gmina wskazała, że jej wykonanie oznacza bardzo poważne przekształcenie środowiska naturalnego i znaczną szkodę dla ekosystemu całej okolicy. Obszar, na którym położony jest las, objęty jest formą ochrony przyrody - uznany jest za użytek ekologiczny. Skarżąca zwróciła uwagę na wysokie koszty związane z wycięciem lasu. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 17 maca 2015 r. VII SA/Wa 352/15 (dalej postanowienie z 17 maca 2015 r.) wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowienie powyższe zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez uczestnika postępowania Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków B. sp. z o.o. (dalej uczestnik postępowania lub Międzynarodowy Port Lotniczy). Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. I OZ 448/15 (dalej postanowienie I OZ 448/15) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z 17 marca 2015 r. (k. 33-35, 45-46, 74-77 akt sądowych). Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniosła, że "powyższe orzeczenie nakazuje Gminie Z. usunięcie lasu o powierzchni wielu hektarów, co oznacza bardzo poważne przekształcenie środowiska naturalnego i znaczną szkodę dla ekosystemu całej okolicy". Są to fakty notoryjne, oczywiste dla każdego przeciętnego obywatela. Koszt takiego przedsięwzięcia jest niebagatelny. Wykonanie decyzji oznaczałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia poważnej szkody środowisku i uszczerbek majątkowy Gminy. W toku postępowania "odwoławczego" [winno być "zażaleniowego"] uczestnik postępowania wskazał, że powierzchnia lasu przeznaczona do wycinki - stanowiąca przeszkodę lotniczą, to obszar 1,07 ha i stanowi jedynie niewielki wycinek wielohektarowej powierzchni lasu; przeszkoda lotnicza stanowi realne zagrożenie dla osób i mienia znajdującego się na pokładzie samolotu (k. 45-46 akt sądowych). W odpowiedzi na zażalenie uczestnika Gmina podniosła, że została obowiązana do usunięcia całej przeszkody lotniczej - lasu znajdującego się w miejscowości R. na działce ew. [...] o powierzchni "36,8" [winno być "36,08"] ha. Podtrzymała dotychczasową argumentację akcentując skutek, jaki spowoduje realizacja decyzji, to jest nieodwracalne zmiany w ekosystemie (k. 63-67 akt sądowych). Ponownie analizując materiał zgromadzony w sprawie, Sąd stwierdził, że skarżąca błędnie - w odpowiedzi na zażalenie - wskazała, że dojdzie do wycięcia lasu o powierzchni 36, 08 ha. Ani rozstrzygnięcie decyzji, ani jej uzasadnienie w żadnym miejscu nie odnosi się do wielkości obszaru lasu, który ma być wycięty. Składnikiem przedmiotowej decyzji jest "Operat pomiarowy" (dalej Operat), który zawiera dokumentację opisującą parametry obszaru przeszkody lotniczej, w tym mapę i część opisową zawierającą punkty załamania granic. Operat nakazuje przyznać rację uczestnikowi postępowania, że przeszkoda lotnicza stanowi część, a nie całość działki ew. [...]. Skutek wykonania decyzji należy rozważyć mając na uwadze dwie wartości, ujawniające się w sprawie: wielkość ewentualnej szkody, która może powstać na skutek wycięcia lasu, na co wskazuje Gmina i bezpieczeństwo pasażerów samolotów korzystających z Lotniska B. (dalej Lotnisko). Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy rację należy przyznać uczestnikowi postępowania. Bezpieczeństwo pasażerów ma znaczenie priorytetowe. To, że zaznaczony obszar leśny stanowi cenny obszar ekologiczny nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji, zwłaszcza, że poza twierdzeniem o wartości - oczywistej - obszaru leśnego, skarżąca nie wykazała dodatkowych argumentów przemawiających za koniecznością szczególnej ochrony tego obszaru. Przeszkoda lotnicza, jaką stanowią drzewa znajdujące w rejonie podejścia do lądowania, może stanowić realne zagrożenie dla startujących i lądujących samolotów. Bezpieczeństwo ruchu lotniczego, życie i zdrowie ludzi znajdujących się na pokładzie samolotów stanowi wartość nadrzędną nad interesem majątkowym Gminy, jak również nad interesem związanym z utrzymaniem walorów krajobrazowych i przyrodniczych. Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa ), orzekł jak w sentencji postanowienia (k. 93-96 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 15 czerwca 2015 r. wniosła Gmina Z. reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. P. M.. W zażaleniu Gmina zarzuciła postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 ppsa: 1) przez arbitralne uznanie przez Sąd l instancji jakoby wielkość powierzchni lasu podlegającego przymusowej wycince na podstawie inkryminowanej decyzji Prezesa ULC nie posiadała niebagatelnego znaczenia z punktu widzenia ochrony przyrody, mimo że drzewa mające podlegać usunięciu znajdują na terenie szczególnie predestynowanym przyrodniczo, a to objęte są formą ochrony przyrody - użytkiem ekologicznym ze względu na wartości przyrodnicze, które na tym obszarze podlegają ochronie; 2) polegające na błędnym przyjęciu, że przeszkoda lotnicza mogącą stwarzać realne zagrożenie dla ruchu lotniczego - z czym w istocie skarżący nie polemizuje, skoro przeszkoda ta widnieje w dokumentacji rejestracyjnej lotniska - stanowi wartość nadrzędną wobec nieodwracalnych szkód jakie może wywołać usunięcie części lasu, znajdującego się na użytku ekologicznym, wszak w tym względzie Sąd l instancji pominął zupełnie fakt, że czas między powstaniem tej przeszkody lotniczej, a naturalnym przyrostem drzew nie daje się pogodzić ze stwierdzeniem, jakoby w danym momencie przeszkoda ta mogła stanowić realne zagrożenie w ruchu statków powietrznych, skoro owa przeszkoda istniała już dużo wcześniej, a działania w tej kwestii zostały podjęte znacznie później - co dowodzi wprost, że korelacja czasowa między tymi zdarzeniami winna stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, a to ze względu jedynie na potencjalność zagrożenia operacji lotniczych przy praktycznie pewnym wystąpieniu poważnej szkody środowiskowej w postaci usunięcia drzew, objętych formą ochrony przyrody. W świetle powyższych zarzutów wniosła o uchylenie postanowienia WSA w Warszawie z 15 czerwca 2015 r. w przedmiecie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa ULC nakazującej Gminie usunięcie przeszkody lotniczej i przekazanie sprawy z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania (k. 104-110 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie zaistnienia przesłanek wskazanych z art. 61 § 3 ustawy sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Sąd I instancji rozpatrując sprawę po raz kolejny, należycie wyważył interes stron zgodnie z zasadą proporcjonalności, wskazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu I OZ 448/15, uchylającym postanowienie z [...] marca 2015 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Ponownie analizując materiał zgromadzony w sprawie, Sąd stwierdził, że Gmina w odpowiedzi na zażalenie błędnie wskazała, że dojdzie do wycięcia lasu o powierzchni 36,08 ha i została obowiązana do usunięcia całej przeszkody lotniczej tj. lasu znajdującego się w miejscowości R. na działce ew. [...] o powierzchni 36,08 ha, jednocześnie podtrzymując dotychczasową argumentację i akcentując skutek, jaki spowoduje realizacja tej decyzji, to jest nieodwracalne zmiany w ekosystemie. Z analizy wypisu skróconego z rejestru gruntów z 30 stycznia 2014 r. załączonego do Operatu wynika, że działka nr [...] ma ogólnej powierzchni 36,08 ha, z czego użytkiem ekologicznym jest część tej działki o powierzchni 35,68 ha. Sąd biorąc pod uwagę argumenty wskazane przez uczestnika postępowania trafnie wskazał, że fragment powierzchni lasu przeznaczonej do wycinki stanowiącej przeszkodę lotniczą to jedynie niewielki wycinek wielohektarowej powierzchni lasu, który stanowi obszar 1,07 ha. Przedmiotowa przeszkoda lotnicza stanowi realne zagrożenie dla osób i mienia znajdującego się na pokładzie samolotu. Skutek wykonania decyzji należy rozważyć mając na uwadze kolizje dwu wartości, pojawiających się w sprawie: wielkość ewentualnej szkody, która może powstać na skutek wycięcia lasu, na co wskazuje Gmina; bezpieczeństwo pasażerów samolotów korzystających z Lotniska. Sąd powołał się w swoich ustaleniach na Operat sporządzony przez geodetę specjalistę mgr inż. W. Z. nr upr. [...], zawierający szczegółowy wykaz informacji t.j.: mapy, wykresy, układy współrzędnych, profile, lokalizacje punktów, opisujący parametry obszaru Przeszkody Lotniczej nr [...] w tym mapę i część opisową zawierającą lokalizację punktów załamania granic obszaru, zakwalifikowanego jako przeszkoda lotnicza (akta administracyjne [...]). Z Operatu wynika, że przeszkoda lotnicza stanowi część, a nie całość działki ew. [...]i jak wskazują wykresy zawarte w Operacie, obszar przeszkody rozległej podlegającej redukcji jest nieznaczny i wynosi 1,07 ha. Drzewa znajdujące w rejonie podejścia do lądowania stanowią realne zagrożenie dla startujących i lądujących samolotów. Sąd I instancji uznał, że zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia pasażerów znajdujących się na pokładzie samolotów korzystających z Lotniska stanowi wartość nadrzędną, na co uwagę zwraca również skarżąca w uzasadnieniu zażalenia (k. 109 akt sądowych, s. 6 zażalenia). Interes majątkowy na jaki powołuje się Gmina, jak również interes związany z utrzymaniem walorów krajobrazowych i przyrodniczych stanowi w tej sytuacji wartość drugorzędną. Skarżąca błędnie pomija pożytki cywilnoprawne, jakie wiązać się będą z ceną drewna, uzyskanego z wycięcia 1,07 ha lasu. Gmina może rozważyć wystąpienie do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o dokonanie na podstawie art. 113 § 2 kpa wyjaśnienia w drodze postanowienia wątpliwości co do treści zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej, co do precyzyjnej powierzchni części przedmiotowej działki nr [...], na której rosnący las winien być usunięty. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.