II OZ 374/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt VII SAB/Wa 123/14 odmawiające zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na przewlekłość Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] postanawia: oddalić zażalenie Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 597/15, oddalił zażalenie D. W. i M. W. na ww. postanowienie z dnia 7 maja 2015 r. W dniu 17 marca 2016 r. do Sądu wpłynął formularz PPF złożony przez D. W. i M. W., w którym skarżący zwrócili się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 7 maja 2015 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i po jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 7 maja 2015 r. wydanego, w przedmiocie prawa pomocy. W dniu 8 grudnia 2016 r. do Sądu wpłyną kolejny formularz PPF złożony przez D. W. i M. W., w którym skarżący zwrócili się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 7 maja 2015 r. Jak wynika z nadesłanego formularza PPF wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się aktualnie z kwoty 3047 zł miesięcznie, w której znajduje się dodatek pielęgnacyjny, jednak nie opisali w jakiej wysokości otrzymują ten dodatek, opisali że ponoszą koszty utrzymania mieszkania w wysokości 500 zł miesięcznie, ok 800 zł miesięcznie wynoszą koszty leczenia, w zależności od stanu zdrowia na wykup leków nie mają pieniędzy - wykupują tylko leki ratujące życie, koszty postępowań sądowych to ponad 1000 zł miesięcznie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r., na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 7 maja 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie wykazali, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 7 maja 2015 r. do momentu zapadnięcia postanowienia z dnia 27 stycznia 2017 r. nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 7 maja 2015 r. Wprawdzie skarżący wskazali ponoszone koszty miesięczne jednak bez wyszczególnienia istotnych składników tych kosztów. Podkreślili, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą 500 zł, leki 800 zł zaś ok. 1000 zł ponoszą na koszty postępowań sądowych. Dodatkowo do kwoty emerytur skarżącej i męża doszedł dodatek pielęgnacyjny. Sytuacja finansowa skarżących zmieniła się zatem na korzyść. Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący, w porównaniu do wcześniejszego wniosku, który wpłyną do Sądu w dniu 17 marca 2016 r., nie posiadają już współwłasności działki nr [...] i [...] w N., co sugeruje że doszło do zbycia współwłasności i skarżący osiągnęli z tego tytułu jakąś korzyść majątkową, lecz tego faktu w swoim wniosku nie wyjaśnili. Dlatego też w ocenie Sądu, domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie wykazali zmiany w ich sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie im prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r. Wnieśli D. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestia odmowy przyznania D. i M. W. prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący w rozpoznawanej sprawie występowali już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r. II OZ 597/15. Jakkolwiek strona, po prawomocnej odmowie przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Wprawdzie ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Przepis art. 165 p.p.s.a. stanowi bowiem, że "postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne". W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że skarżący nie wskazali okoliczności o których mowa w w/w przepisie. Z porównania formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy nie wynika, by nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia. Wprawdzie w formularzu z dnia 8 grudnia 2016 r. skarżący wskazali, że z uzyskiwanego dochodu w wysokości 3.047 zł pokrywają comiesięczne wydatki w kwocie około 2.300 zł (500 zł utrzymanie mieszkania, 800 zł lekarstwa i 1.000 zł koszty licznych postępowań sądowych), w poprzednim formularzu dane te nie zostały wskazane, jednakże powyższe nie przesądza o zasadności wniosku, bowiem dochody skarżących w odniesieniu do poprzedniego okresu wzrosły. Nadto przypomnieć trzeba, że w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2015 r., wydanym w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że wielość inicjowanych przez stronę spraw sądowoadministracyjnych nie może stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.