III SA/Łd 1110/14
WyrokWSA w Łodzi2015-03-17
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ocenił materiał dowodowy przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, uwzględniając ważny interes strony i jej możliwości płatnicze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 79 § 2, 80 i 81 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzono, że strona nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie oględzin gospodarstwa, a ustalenia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej były błędne. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Stan faktyczny
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił J. S. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, powołując się na brak przesłanek uzasadniających umorzenie, w tym brak nadzwyczajnych okoliczności, nieprawidłowe ustalenia dotyczące stanu gospodarstwa i prowadzenia działalności gospodarczej. J. S. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału w czynnościach dowodowych i błędne ustalenia faktyczne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] znak [ ...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego znak: [...] z dnia [...].
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił J. S. umorzenia należności wynikających z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 2006.3 do 2014.2/06 w kwocie 3.067,60 zł., w tym:
- składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za okres od 2006.3 do 2014.2/06 w kwocie 2.412 zł. i naliczone odsetki za zwłokę 235 zł.
- składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie wraz z kosztami upomnienia za okres od 2006.3 do 2o14.2/06 w kwocie 655,60 zł i naliczone odsetki za zwłokę 68 zł.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że w dniu 23 maja 2014 r. wpłynął wniosek J. S. o umorzenia zadłużenia wynikającego z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 3.067,60 zł. za okres od 2006.3 do 2014.3/06. Zadłużenie to dotyczy J. S. oraz ubezpieczonego na jej koncie domownika T. S. Wnioskodawczyni powołała się na swoją trudną sytuację materialną, pogorszenie stanu zdrowia oraz straty ponoszone przez jej syna T. S. w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą, która nie ma związku z podleganiem ubezpieczeniu społecznemu jako domownikowi i pracą w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni. J. S. przedstawiła orzeczenie lekarskie o stopniu niepełnosprawności, PIT 36 za 2013 r. z działalności pozarolniczej syna, VAT-7 K za I kw. 2014 r. Poinformowała o wysokości emerytury – 1506,89 zł. oraz o podstawowych kosztach i opłatach jakie ponosi w gospodarstwie domowym prowadzonym w A. w wysokości 3.000 zł. rocznie. Ponadto ponosi comiesięczne koszty ogrzewania 250 zł. i opłaty za prąd, gaz, podatek od nieruchomości i inne w kwocie 770 zł.. Wyjaśniła, że spłaca kredyt zaciągnięty na remont dachu. Powołała się na pogorszenie stanu zdrowia.
Pismem z dnia [...] poinformowano wnioskodawczynię o wizytacji jej gospodarstwa rolnego w dniu 4 lipca 2014 r. podczas, której będzie sporządzony protokół. Protokół ten zostanie wykorzystany w prowadzonym postępowaniu dowodowym o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek. W piśmie zamieszczono pouczenie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Prezes KRUS stwierdził, że podczas wizytacji J. S. była nieobecna. W trakcie wizytacji ustalono, że gospodarstwo jest zaniedbane. Obejście porośnięte jest chwastami i brak jest jakichkolwiek oznak stałego zamieszkiwania i pracy domownika w tym gospodarstwie, a użytki rolne uprawiają osoby trzecie. Ponadto adres głównego miejsca wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej T. S. ( domownika) jest inny niż adres gospodarstwa rolnego. Brak jest w związku z tym, w ocenie organu, możliwości wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym zgodnie z art. 6 pkt 2 c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Budzi więc wątpliwość zasadność podlegania domownika w gospodarstwie rolnym J. S.
Organ wskazał, że wnioskodawczyni podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzonej działalności rolniczej w różnych okresach od 24 marca 1998 r. do 30 września 2006 r. Od 1 października 2006 r. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z uwagi na ustalone prawo do emerytury z ZUS. Obecnie na jej koncie podlega ubezpieczeniu domownik – syn T. S. od 1 października 2006 r. Ponadto od 1 grudnia 2010 r. podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników jednocześnie prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą. Warunkiem podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników domownika jest stała praca w gospodarstwie rolnika zgodnie z art. 6 pkt 2 c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, czego nie stwierdzono w trakcie wizytacji.
Organ ustalił, że J. S. nie korzysta ze świadczeń opieki społecznej, wobec czego jej sytuacji nie można uznać za nadzwyczajną. Powierzchnia jej gospodarstwa wynosi 1,1999 ha, co stanowi 1,0559 ha przeliczeniowe. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2013 r. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosi 2.431 zł., co w przypadku wnioskodawczyni wynosi 2.566,90 zł. Na podstawie wydruku " Dane płatności" z ARiMR ustalono, że J. S. nie pobiera dopłat od 2012 r. Na podstawie wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej ustalono, że w dniu 1 sierpnia 2012 wnioskodawczyni wznowiła działalność z zakresu inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne oraz działalność wspomagająca ubezpieczenia i fundusze emerytalne, o czym nie powiadomiła organu w trakcie postępowania. Nie przedłożyła także żadnych rachunków dotyczących wysokości ponoszonych kosztów leczenia z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia. Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności przyznaje się osobom o obniżonej zdolności do wykonywania pracy, jednak nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy.
Organ I instancji wyjaśnił, że nie znajduje podstaw do umorzenia należności ze względu na brak znamion wyjątkowości, zdarzeń losowych, klęski żywiołowej, a takie okoliczności miałyby wpływ na umorzenie zaległości. Strona posiada dodatkowe źródło dochodu poza gospodarstwem rolnym w postaci miesięcznego świadczenia uzyskiwanego z ZUS oraz prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą posiadając firmę "A" o czym nie poinformowała organu.
J. S. w dniu 18 sierpnia 2014 zwróciła się do Prezesa KRUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie umorzenia należności.
Uzasadniając wydane orzeczenie stwierdził, że z dokonanych ustaleń nie wynika, by wystąpiły wyjątkowe zdarzenia losowe, niezależne od rolnika, które przemawiałyby za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Co prawda w rodzinie wnioskodawczyni sytuacja finansowa syna w roku 2013 uległa pogorszeniu ze względu na straty poniesione w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jednak nie oznacza to, że dochody w bieżącym roku uległy lub ulegną w najbliższej perspektywie poprawie. Tym bardziej, że wykazane przez syna koszty uzyskania dochodu z działalności gospodarczej wyniosły ponad 26.000 zł, co świadczy o istnieniu u niego pewnej akumulacji zasobów finansowych, które w porównaniu z zadłużeniem z tytułu składek, w wysokości ok. 3.000 zł., sugerują możliwość partycypacji w uregulowaniu zaległości związanych z jego ubezpieczeniem. Niekorzystanie przez J. S. z pomocy społecznej oznacza, że osiąga dochody większe niż minimalne, upoważniające do świadczeń opieki społecznej. Tym samym sytuacji materialnej strony nie można uznać za nadzwyczajną. Natomiast wzrost kosztów utrzymania w związku z pogorszeniem stanu zdrowia, mimo przedłożenia orzeczenia o niepełnosprawności, nie został potwierdzony rachunkami dokumentującymi rzeczywiste wydatki na leki lub badania. Nie może być zatem uwzględniony jako argument do podjęcia decyzji o umorzeniu zaległości. Także nieujawnienie wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej może sugerować uzyskiwanie z tego tytułu dochodów, które zostały potwierdzone przez urząd skarbowy w 2012 r. Ostatecznie analiza sytuacji finansowej strony wykazała, że nawet w przypadku zaniechania doliczenia dochodów z dopłat do produkcji rolnej ( w 2012 r. wyniosły 2272,65 zł. dochody miesięczne wynoszą 1720,80 zł. ( emerytura 1506,89 zł., dochód miesięczny z pracy w gospodarstwie wg GUS 213,91 zł.), przy wykazanych wydatkach 950 zł. Kwoty potwierdzają przejściowo trudną sytuację finansową strony, jednak umożliwiają spłatę zadłużenia w systemie ratalnym. Organ ocenił ponadto, iż udzielenie kredytu było poprzedzone analizą wypłacalności. Skoro strona jest w stanie spłacać kredyt, to również może spłacić zaległości składkowe w układzie ratalnym, uiszczając niewielkie kwoty. Nie wystąpiła także sytuacja całkowitej nieściągalności zadłużenia.
Prezes KRUS wyjaśnił ponadto, że przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek istnieje konieczność stosowania przepisów prawa unijnego dotyczących pomocy społecznej, której zasady regulują m.in. postanowienia rozporządzenia Komisji WE nr 1408/2013 w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu WE do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej. Zgodnie z tymi przepisami udzielenie pomocy może być uzasadnione wtedy, gdy rolnik znajduje się w przejściowo trudnej sytuacji spowodowanej okolicznościami noszącymi cechy niezależnych od rolnika. Decyzja w ramach pomocy de minimis ma charakter nadzwyczajny i stanowi incydentalną pomoc w ustabilizowaniu się sytuacji finansowej. Z art. 41 a ust. pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy, oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne rolników należy także przestrzegać przepisu art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze nie tylko ważny interes zainteresowanej strony, ale także interes społeczny, do którego zaliczyć można gromadzenie środków finansowych przeznaczonych na wypłatę świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników. W gospodarstwie rolnym J. S. nie stwierdzono okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Dlatego organ odwoławczy nie znalazł przesłanek do umorzenia należności wynikających z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...], żądając jej uchylenia, a także uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Podniosła, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem:
- art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zawiadomienie strony o terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków i oględzin już po dokonaniu tych czynności i tym samym pozbawienia strony możliwości brania w nich czynnego udziału;
- art. 10 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zapewnienia stronie możliwości brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania;
- art. 81 k.p.a. poprzez oparcie decyzji o nieprawdziwe okoliczności, których nie można uznać za udowodnione także w obliczu naruszeń ww. przepisów prawa;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepełne zebranie i rozpatrzenie dowodów oraz poddanie ich dowolnej ocenie, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych.
Powyższe uchybienia, zdaniem skarżącej, doprowadziły do naruszenia przez organ art. 59 ust.3, art. 41 a ust. 1 pkt 1) ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej.
Strona w uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 11 lipca 2014 r. za pośrednictwem poczty została zawiadomiona, iż w dniu 4 lipca 2014 r. o godzinie 10.00 zostanie przeprowadzona w jej gospodarstwie rolnym, z jej udziałem wizytacja, na której podstawie zostanie spisany protokół, który następnie będzie wykorzystany w postępowaniu dowodowym. Strona została zatem powiadomiona o terminie wizytacji 7 dni po przeprowadzeniu tej czynności. W ten sposób z naruszeniem przepisów prawa strona została pozbawiona możliwości brania czynnego udziału w tych czynnościach. W tej sytuacji organ nie może zarzucać jej nieobecności i sugerować złą wolę. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że gospodarstwo jest zaniedbane i zachwaszczone. Powyżej opisany stan nie jest zgodny z prawdą. Zdaniem strony przedmiotem wizytacji były inne nieruchomości niż stanowiące jej własność. W zbliżonym terminie kontrolę terenowej oceny stanu użytkowania nieruchomości przeprowadziła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie stwierdzając żadnych nieprawidłowości. Nie jest także prawdą zatajenie przed organem prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej.
W piśmie procesowym z dnia 9 marca 2015 r. strona wyjaśniła, że miała zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale z dniem 1 sierpnia 2010 zawiesiła ją ze względu na problemy zdrowotne. Działalności nie wznawiała, co powinno skutkować wykreśleniem z urzędu, z mocy prawa, wpisu z ewidencji. Wykreślenie powinno nastąpić w sierpniu 2012 r. Wpis został wykreślony dopiero [...]. Do pisma załączyła kserokopię decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] o wykreśleniu przedsiębiorcy – J. S. wykonującej działalność gospodarczą pod firmą "A" J. S. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z powodu niezłożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zawieszenia wykonywania działalności. Skarżąca podniosła także, iż nieprawidłowo została określona przez KRUS kwota dopłaty obszarowej 2272,65 zł.
Prezes KRUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W trakcie postępowania sądowego nie odniósł się do zarzutów strony, dotyczących nieprawidłowego zawiadomienia jej o terminie wizytacji gospodarstwa rolnego, błędnych ustaleń w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej oraz wadliwie ustalonej kwoty dopłaty obszarowej w 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst. jedn. ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa KRUS dotycząca odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, której podstawę materialnoprawną stanowi art. 41 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1403 z późn. zm. – dalej: ustawy). Zgodnie z tym przepisem Prezes Kasy (lub upoważniony przez niego pracownik Kasy), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Przy czym zgodnie z art. 6 pkt 13b ustawy za należności z tytułu składek na ubezpieczenie uznaje się nie tylko składki, ale i należne od nich odsetki oraz koszty upomnienia. Zatem z treści przytoczonego art. 41 a ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie należności składkowych został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany należycie zgromadzić materiał dowodowy, a następnie prawidłowo ten materiał ocenić.
Zdaniem Sądu Prezes KRUS wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzją ją poprzedzającą naruszył przepisy postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 80 i art. 81 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle dokumentacji zgromadzonej w toku postepowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego należy uznać za trafne zarzuty skargi dotyczące niewykazania przez organ, iż strona została prawidłowo zawiadomiona o terminie oględzin jej gospodarstwa oraz bezzasadnego przyjęcia, że prowadziła ona działalność gospodarczą, po wcześniejszym jej zawieszeniu w sierpniu 2010 r.
W aktach administracyjnych ( k. 122) znajduje się pismo organu z dnia 26.06.2014 r. zawierające zawiadomienie o oględzinach gospodarstwa skarżącej, wyznaczonych na dzień 4 lipca 2014 r. Natomiast nie dołączono do tych akt dowodu określającego datę nadania w urzędzie pocztowym tego zawiadomienia oraz dowodu doręczenia zawiadomienia adresatce przed 4 lipca 2014 r. Natomiast z załączonego do skargi wydruku raportu Poczty Polskiej wynika, iż przesyłkę doręczono skarżącej dopiero w dniu 11 lipca 2014 r., to jest po zakończeniu oględzin gospodarstwa.
Spisany w dniu 4 lipca 2014 r., przez pracowników KRUS, protokół z przeprowadzonej wizytacji gospodarstwa rolnego zawiera adnotacje o bardzo złym stanie tego gospodarstwa. Jak wyjaśnił organ w wezwaniu z dnia 26 czerwca 2014 r. protokół stanowić miał istotny dowód w prowadzonym postępowaniu dowodowym w sprawie wszczętej wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Strona nie zgadza się z treścią protokołu. Podnosi, że przedmiotem opisów zawartych w protokole jest inne gospodarstwo niż należące do niej. Organ rozpoznając wniosek o umorzenie zaległych składek, w kontekście wymienionej w art. 41 a ust. 1 ustawy przesłanki ważnego interesu zainteresowanej, wziął pod uwagę stan gospodarstwa rolnego ustalony w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 4 lipca 2014 r. bez udziału strony.
Organ ponownie rozpatrując sprawę ustali datę doręczenia stronie wezwania z dnia 26.06.2014 r. oraz wyjaśni czy rzeczywiście, jak twierdzi skarżąca, przedmiotem kontroli było gospodarstwo, które do niej nie należy. Jeśli okaże się, że strona nie została prawidłowo powiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z oględzin gospodarstwa lub skontrolowane gospodarstwo nie należy do niej, to konieczne będą oględziny gospodarstwa skarżącej, o których zostanie ona powiadomiona w terminie określonym w art. 79 § 1 k.p.a.
Prezes KRUS badając możliwości płatnicze strony zapozna się także z decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] nr [...] o wykreśleniu przedsiębiorcy "A" J. S. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z powodu niezłożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zawieszenia wykonywania działalności. Co prawda ww. decyzja została wydana po zakończeniu postępowania w przedmiocie odmowy umorzenia należności strony z tytułu niespłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, to jednak z jej treści wynika, że Prezes KRUS nieprawidłowo zinterpretował zapisy zawarte w otrzymanym wydruku z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej R.P. ( k. 132-137 akt administracyjnych), dotyczące wznowienia przez skarżącą zawieszonej wcześniej działalności gospodarczej. Według Prezesa KRUS od sierpnia 2008 r. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Ustalenie to jest rozbieżne z treścią ww. decyzji Ministra Gospodarki, z której wynika, że od sierpnia 2008 r. do dnia wydania decyzji przez ministra działalność gospodarcza strony była zawieszona.
Okoliczność prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej w okresie wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległych składek miała bezpośredni wpływ na wydanie niekorzystnej dla niej decyzji. Wydanie ponownej decyzji w tym przedmiocie musi być zatem poprzedzone wnikliwą analizą pozwalającą na ustalenie, czy zawieszenie działalności gospodarczej mogło w znacznym stopniu wpłynąć na możliwości płatnicze wnioskodawczyni.
Organ wypowie się także co do możliwości partycypacji syna skarżącej w uregulowaniu zaległych składek. Na stronie 3 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego znajduje się zdanie, cyt. " Co prawda w Pani rodzinie sytuacja finansowa syna w roku 2013 uległa pogorszeniu ze względu na straty poniesione w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, jednak nie oznacza to, że dochody w bieżącym roku uległy lub ulegną w najbliższej perspektywie poprawie". W ocenie sądu wyjaśnienia wymaga, czy przed słowem " uległy" omyłkowo nie pominięto słowa " nie". Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii możliwe będzie skontrolowanie przez Sąd prawidłowości stanowiska organu w zakresie możliwości partycypowania syna skarżącej w regulowaniu zaległych należności.
Dyrektor KRUS odniesie się również w uzasadnieniu ponownie wydanej decyzji do zarzutu strony, iż jej dochody nie mogą być powiększone o kwotę dopłaty obszarowej 2272,65 zł.
W postępowaniu w przedmiocie ulg w zapłacie zaległych składek ciężar dowodu istnienia przesłanek umorzenia, co do zasady spoczywa na wnioskodawcy, zaś organ administracji odpowiada za prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz rzetelność dokonanych ustaleń ( v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 237/13, System Informacji Prawnej Lex nr. 1481761).
W rozpoznawanej sprawie organ przeprowadził w sposób nieprawidłowy postępowanie dowodowe i tym samym nie był w stanie określić faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Dopiero dokładne ustalenie tych możliwości pozwoli na podjęcie prawidłowej decyzji, z uwzględnieniem ważnego interesu zainteresowanej oraz stanu finansów emerytalno-rentowego i składkowego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło