II FSK 3548/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-01
Skład orzekający: Anna Dumas, Jerzy Rypina, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku, a następnie zbył je, może ubiegać się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres, w którym był właścicielem budynku, jeśli pierwotna umowa sprzedaży precyzowała, że przedmiotem sprzedaży było prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku o innej powierzchni?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że podatnik, który w spornym okresie był właścicielem budynku, podlegał obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości. Sąd oparł się na ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, zgodnie z którą budynki nie mogą być oddane w użytkowanie wieczyste, a budynki na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste nie mogą być własnością innej osoby niż użytkownik wieczysty gruntu. W analizowanej sprawie, mimo późniejszych oświadczeń precyzujących umowę, faktyczne nabycie przez skarżącą prawa własności budynku przesądziło o jej statusie jako podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 rok. Skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku, a następnie złożyła korektę deklaracji podatkowej, wyłączając część budynku z opodatkowania. Po odmowie stwierdzenia nadpłaty przez organy podatkowe i uchyleniu ich decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły stwierdzenia nadpłaty, opierając się na danych z księgi wieczystej wskazujących na własność budynku przez skarżącą. WSA oddalił skargę, a NSA rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA del. Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] "M." sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1241/14 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "M." sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1241/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę przedsiębiorstwa TP.. M. Sp. z o.o. z/s w O. (dalej: Skarżąca, Strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO) z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn.. akt 5388/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Gdańsku):
2.1. Skarżąca aktem notarialnym z dnia 9 lutego 2004 r. nabyła od Klubu Sportowego "S. " prawo użytkowania wieczystego działek gruntu Nr 354, Nr 358, Nr 359/7 i Nr 359/8 o łącznej powierzchni 4.003 m2 oraz prawo własności budynków o łącznej powierzchni 4.477,70 m2. Skarżąca w dniu 25 lutego 2005 r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2005, wykazując do opodatkowania 2.360,90 m² powierzchni budynków oraz 1.822,50 m² gruntów według stawek "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Aktem notarialnym z dnia 30 grudnia 2008 r. Skarżąca zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz M. Sp. z o.o.
Następnie w dniu 24 lutego 2009 r. Skarżąca złożyła korektę deklaracji rocznej za 2005 r., wykazując do opodatkowania 4.477,70 m² budynków oraz 4.003 m² gruntów.
W dniu 21 kwietnia 2009 r. sporządzono akt notarialny, w treści którego Skarżąca oraz Klub Sportowy "S. " oświadczają, iż precyzują przedmiot umowy sprzedaży z dnia 9 lutego 2004 r. w ten sposób, iż na jej podstawie dokonano sprzedaży prawa użytkowania wieczystego ww. działek gruntu oraz prawo własności budynku o powierzchni 1.875,90 m² oraz prawo użytkowania wieczystego budynku o powierzchni 2.601,80 m².
Pismem z dnia 19 maja 2009 r. Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. Do wniosku Skarżąca dołączyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości, wykazując do opodatkowania 1.875,90 m² budynków oraz 4.003 m² gruntów. Składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty, Skarżąca skorygowała deklarację za rok 2005, wyłączając z podstawy opodatkowania budynek o powierzchni 2.601,80 m². Spółka stwierdziła, iż Klub Sportowy "S. " nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969r. Nr 22, poz. 159 z późn, zm). Wskazała ponadto, iż umowa z dnia 19 października 1979 r. nigdy nie została zmieniona i funkcjonuje w obrocie prawnym, a ustawodawca uchylając ustawę z dnia 14 lipca 1961 r. nie wprowadził żadnych przepisów, które zmieniałby status budynków oddanych w użytkowanie wieczyste. Mając zatem na uwadze wymieniony w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz.84 ze zm., dalej "u.p.o.l.") krąg podatników podatku od nieruchomości Spółka nie powinna opłacać podatku od nieruchomości za budynek o powierzchni 2.601,80 m².Jako dowód w sprawie Skarżąca przedstawiła kserokopię aktu notarialnego z dnia 21 kwietnia 2009r.
2.2. Decyzją z dnia 15 października 2009 r. Prezydent Miasta G. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2005, albowiem uznał, iż na Skarżącej w 2005 r. ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za budynek o powierzchni 2601,80 m², stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.
2.3. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w wyniku którego organ II instancji, po rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy ww. decyzję.
2.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt I SA/Gd 747/10, uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w toku postępowania podatkowego nie ustalono statusu prawnego przedmiotowego budynku. Sąd przeprowadził także wywód, z którego wynikają co najmniej dwie konsekwencje: po pierwsze, budynki i inne urządzenia nie mogą być - od 18 maja 1964r. - oddane w użytkowanie wieczyste; po wtóre, budynki i inne urządzenia położone na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste nie mogą być własnością innej osoby niż użytkownik wieczysty gruntu.
Zdaniem Sądu, ten stan rzeczy winien być uwzględniany przy opodatkowaniu zabudowanego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste; musi być również brany pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości.
Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić materiał dowodowy o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ustalając z tego zapisu (a nie z danych zawartych w aktach notarialnych) charakter prawny spornego budynku mając na uwadze wskazany stan prawny, a następnie dokonać oceny ustalonego charakteru prawnego w rozumieniu jego skutków w zakresie prawa podatkowego.
2.5. Prezydent Miasta G. ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej wydał w dniu 12 sierpnia 2013 r. decyzję, w której odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2005. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, iż w księdze wieczystej .... (powstałej w wyniku odłączenia z księgi wieczystej ...), w dziale I SP "Spis spraw związanych z własnością" widnieją wpisy dotyczące użytkowania wieczystego, własności budynków stanowiącego odrębną nieruchomość i urządzenia stanowiącego odrębny przedmiot własności. Wpisany jest również sposób korzystania: grunt oddany w użytkowanie wieczyste, budynek i urządzenie stanowiące odrębną nieruchomość. Zdaniem organu I instancji oznacza to, że w księdze wieczystej właściwej dla nieruchomości położonej przy ul. W. (budynek basenu) jako przedmiot użytkowania wieczystego widnieją wyłącznie działki gruntu Nr 354, Nr 358, Nr 359/8.
2.6. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust.1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. polegające na przyjęciu, iż użytkownik wieczysty budynku był podatnikiem podatku od nieruchomości. Skarżąca podnosi, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nowym typem podmiotu, który wyraźnie w przepisach u.p.o.l. nie został przez ustawodawcę wyodrębniony. Wobec czego odwołująca się jako użytkownik wieczysty budynku nie była podatnikiem podatku od nieruchomości. Według niej było to podstawą do stwierdzenia nadpłaty. Skarżąca twierdzi, iż przysługiwało jej prawo użytkowania wieczystego budynku, a uiszczała podatek od nieruchomości od przedmiotowego budynku jako właściciel.
2.7. Decyzją z dnia 12 sierpnia 2014 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO podniosło, iż mając na uwadze wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku organy podatkowe uzupełniły materiał dowodowy o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem organu, analiza danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wskazuje, iż ewidencja dla przedmiotowych działek gruntu nie zawiera wzmianek o formie władania budynków na nich posadowionych. Zdaniem organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji prawidłowo ustalił, iż w powołanej księdze wieczystej widnieją wpisy dotyczące użytkowania wieczystego, własności budynków stanowiącego odrębną nieruchomość i urządzenia stanowiącego odrębny przedmiot własności. Wpisany jest również sposób korzystania: grunt oddany w użytkowanie wieczyste, budynek i urządzenie stanowiące odrębną nieruchomość.
Reasumując, SKO stwierdziło, że Skarżąca wnosząc o stwierdzenie nadpłaty była właścicielem budynku przy ul. W. o powierzchni 2.601,80 m², dlatego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ciążył na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z tego tytułu. W związku z powyższym wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości należało uznać za niezasadny.
3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Gdańsku (Sądem pierwszej instancji).
3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję SKO z dnia 12 sierpnia 2014 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2005, Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 1 i art.3 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.o.l. polegające na przyjęciu, iż użytkownik wieczysty budynku jest podatnikiem podatku od nieruchomości;
- naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 121 i 187 Ordynacji podatkowej polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo, a także zasądzenie kosztów procesu według norm przypisanych.
Zdaniem Skarżącej w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nowym typem podmiotu, który wyraźnie w przepisach wskazanej ustawy nie został przez ustawodawcę wyodrębniony. W zakresie użytkowania wieczystego budynku należałoby operować odrębną kategorią "posiadania w zakresie użytkowania wieczystego" władanie nieruchomością "jak użytkownik wieczysty". Zdaniem Skarżącej organ podatkowy nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów (np. dowodu z zeznań świadków) zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Niedostateczne wyjaśnienie przez organy podatkowe okoliczności sprawy i oparcie swego rozstrzygnięcia na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym niewątpliwie spełnia kryterium naruszenia prawa procesowego określonego w art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej.
3.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (Sądu pierwszej instancji).
Oddalając skargę, Sąd I instancji podzielił stanowisko organów podatkowych
Sąd I instancji podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że zaskarżona decyzja wydana została wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 747/10 poprzedniej decyzji SKO z dnia 18 maja 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 15 października 2009 r. W powołanym powyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że budynki i inne urządzenia nie mogą być – od 18 maja 1964r. - oddane w użytkowanie wieczyste.
Sąd I instancji podkreślił, że w związku z brakiem wpisów w ewidencji gruntów co do formy władania nieruchomością budynkową, celem ustalenia charakteru prawnego władania spornym budynkiem przy ul. W. 12 w Gdańsku organ podatkowy zasadnie wskazał na inne dowody. Organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, że w księdze wieczystej według stanu na dzień 2 lipca 2009 r. wpisany jest sposób korzystania; grunt oddany w użytkowanie wieczyste, budynek i urządzenie stanowiące odrębną nieruchomość.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu mając na uwadze ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2011r. wskazującą, że budynki i inne urządzenia nie mogą być – od 18 maja 1964 r. - oddane w użytkowanie wieczyste oraz że nie mogą być własnością innej osoby niż użytkownik wieczysty gruntu, a także zebrany materiał dowodowy z którego wynika, że Skarżąca nabyła, a następnie sprzedała prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz własność budynku (krytego basenu pływackiego) stanowiącego odrębną nieruchomość, organy prawidłowo przyjęły, zdaniem Sądu, że Skarżąca na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. podlegała obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości, a tym samym wniosek o stwierdzenie nadpłaty był bezzasadny.
5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:
5.1. Od wymienionego na wstępie wyroku Skarżąca (reprezentowana przez radcę prawnego) złożyła skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik skargę kasacyjną oparł na obu wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." podstawach:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 2 ust. 1 i art.3 ust.1 pkt. 1 i 2 u.p.o.l. polegające na przyjęciu, iż użytkownik wieczysty budynku jest podatnikiem podatku od nieruchomości;
2/ naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. poprzez oddanie przez WSA skargi w sytuacji gdy przeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane z naruszeniem art. 121 i 187 Ordynacji podatkowej ( Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz.60 z późn.zm.) polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu pierwszej z podstaw kasacyjnych skarżącą podnosiła, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nowym typem podmiotu, który wyraźnie w przepisach wskazanej ustawy nie został przez ustawodawcę wyodrębniony. Podnosiła, iż w zakresie użytkowania wieczystego budynku należałoby operować odrębną kategoria "posiadania w zakresie użytkowania wieczystego" (władanie nieruchomością " jak użytkownik wieczysty"). Samoistne posiadanie nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego polega na faktycznym wykonywaniu władztwa nad tą nieruchomością, z wolą posiadania jej dla siebie w zakresie odpowiadającym treści użytkowania wieczystego. Jest to zatem posiadanie inne treściowo od posiadania samoistnego w zakresie prawa własności. Tak więc dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ocena woli posiadania budynku przez skarżącego powinna nastąpić przy uwzględnieniu rzeczywistego stanu rzeczy, a nie tego, o którego istnieniu skarżący był przeświadczony na podstawie błędnie określonego prawa w aktach notarialnych.
Zdaniem Skarżącej w niniejszej sprawie nastąpiła sprzeczność ustaleń WSA z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, bowiem sąd pierwszej instancji wyraża podgląd że skarżąca jest właścicielem budynku, ale nie wskazuje podstawy nabycia tej własności. Nie może stanowić takiej podstawy nabycia ani wpis w księdze wieczystej, ani oświadczenia złożone w akcie notarialnym (zresztą później prostowane) ani tez wypis z ewidencji gruntów.
W zakresie drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, zdaniem Skarżącej WSA mimo zastrzeżeń skarżącej przyjął że stan faktyczny w niniejszej sprawie został dostatecznie wyjaśniony i oparł rozstrzygnięcie na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Nie przeprowadził również żadnych dodatkowych dowodów (np. dowodu z zeznań świadków) zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Tymczasem na podstawie z art. 122 i 187 ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobligowany do podjęcia wszelkich możliwych działań zmierzających do zebrania i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Zdaniem Skarżącej błędnie ustalony stan faktyczny spowodował niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 3 ust.1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., gdy przepis ten w ogóle nie powinien mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie.
5.2. SKO nie złożyło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
6.1. Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
6.2. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy Skarżąca podlegała obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości z tytułu własności budynku ( krytego basenu pływackiego ) położonego przy ul. W. w G. o powierzchni 2601,80 m². Zdaniem Skarżącej nabyła ona prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz budynku, a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
6.3. Pełnomocnik skarżącej formułując zarzuty wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji powołał się na obie podstawy kasacyjne z art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszenie prawa materialnego jak i przepisów o charakterze proceduralnym.
W takim przypadku, a więc gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca sądowi zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają te drugie zarzuty - dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy, przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku, jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2004r., sygn. akt FSK 1146/04).
6.4. W punkcie wyjścia oceny ww. zarzutu zauważyć trzeba, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli sądowej, wobec czego granice jej rozpoznania wyznacza treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, J. P. Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008 r.). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 747/10, uchylił pierwotne decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w toku postępowania podatkowego nie ustalono statusu prawnego przedmiotowego budynku. Sąd stwierdził, że podstawą wymiaru opodatkowania podatkiem od nieruchomości, również w zakresie budynków, nie jest akt notarialny, czy też oświadczenia stron umowy sprzedaży, a dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić materiał dowodowy o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ustalając z tego zapisu (a nie z danych zawartych w aktach notarialnych) charakter prawny spornego budynku mając na uwadze wskazany stan prawny, a następnie dokonać oceny ustalonego charakteru prawnego w rozumieniu jego skutków w zakresie prawa podatkowego. Sąd zakreślił zatem ramy w oparciu o które organy podatkowe miały przeprowadzić dodatkowe postępowanie podatkowe.
6.5. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy podatkowe uczyniły zadość powołanemu przepisowi art. 153 p.p.s.a. w zakresie związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ podatkowy I instancji realizując wskazania zawarte w wyroku WSA uzupełnił materiał dowodowy o wypisy z ewidencji gruntów dla przedmiotowych działek o nr 354, 358, 359/7 i 359/8 ( obręb 042 ), na podstawie których stwierdził, że ewidencja ta nie zawiera wzmianek o formie prawnej władania budynkami na nich usadowionymi.
W związku z brakiem wpisów w ewidencji gruntów co do formy władania nieruchomością budynkową, celem ustalenia charakteru prawnego władania spornym budynkiem przy ul. W. w G. organ podatkowy zasadnie wskazał na inne dowody. Organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, że w księdze wieczystej ... według stanu na dzień 2 lipca 2009 r. właściwej dla nieruchomości położonej przy ul. W. .. powstałej w wyniku odłączenia z księgi wieczystej ... wpisany jest sposób korzystania; grunt oddany w użytkowanie wieczyste, budynek i urządzenie stanowiące odrębną nieruchomość.
Ponadto należy wskazać, że z treści § 3 umowy sprzedaży z dnia 9 lutego 2004r. zawartej w formie aktu notarialnego wynika, że Klub Sportowy S. z siedzibą w G. sprzedaje P.T. ,,M. " sp. z o.o. z siedzibą w G. prawo wieczystego użytkowania działek oraz stanowiące odrębne nieruchomości budynki krytego basenu pływackiego oraz krytego basenu do nauki pływania (umowa sprzedaży z dnia 9 lutego 2004 r. akt notarialny rep. A ... - karta 19 akt administracyjnych ).
Natomiast z § 1.1 lit. h) umowy sprzedaży z dnia 30 grudnia 2008 r. zawartej pomiędzy Skarżącą, a M. sp. z o.o. z siedzibą w G. wynika, że Skarżąca jest właścicielką położonych na działkach nr 354, nr 358, nr 359/8 stanowiących odrębne nieruchomości budynków i urządzeń m.in. budynku krytego basenu pływackiego o powierzchni użytkowej 2.601,80 m², powyższy budynek jest budynkiem murowanym, o trzech kondygnacjach nadziemnych.
W § 2.1 umowy zapisano, że Skarżąca sprzedaje ,,M. " sp. z o.o. z siedzibą w G. prawo użytkowania wieczystego działek; nr 354, nr 358, nr 359/8 wraz z prawem własności budynków, urządzeń stanowiących odrębne nieruchomości na nich położonych za cenę 4.000.000 zł (umowa sprzedaży z dnia 30 grudnia 2008 r. akt notarialny rep. A nr ... – karta 20 akt administracyjnych ).
W wyniku zawartej umowy sprzedaży z 30 grudnia 2008 r. odłączono z księgi wieczystej KW nr ... działki nr 354, 358, 359 i założono dla tych działek nową księgę wieczystą KW nr ... w której ujawniono położony na tych działkach budynek użytkowy- kryty basen pływacki o powierzchni użytkowej 2601,80 m², murowany, o trzech kondygnacjach i wpisano w dziale II nowozałożonej księgi wieczystej ,,M. ’’ sp. z o.o. jako użytkowniczki wieczystej gruntu i właścicielki budynków, urządzeń na niej położonych.
W związku z powyższym organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że Skarżąca nabywając, na podstawie umowy z dnia 9 lutego 2004 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu i prawo własności budynków, a następnie sprzedając je na podstawie zawartej umowy z dnia 30 grudnia 2008 r. działała jako właściciel przedmiotowego budynku (krytego basenu pływackiego).
Potwierdzeniem tego są zapisy we wskazanej księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości.
W związku z powyższym nie mogło wywołać skutków w zakresie prawa podatkowego oświadczenie złożone w formie aktu notarialnego z dnia 21 kwietnia 2009 r., w treści którego Skarżąca oraz Klub Sportowy "S. " oświadczają, iż precyzują przedmiot umowy sprzedaży z dnia 9 lutego 2004 r. w ten sposób, iż na jej podstawie dokonano sprzedaży prawa użytkowania wieczystego ww. działek gruntu oraz prawo własności budynku o powierzchni 1.875,90 m² oraz prawo użytkowania wieczystego budynku o powierzchni 2.601,80 m².
Należy podkreślić, że w dniu złożenia oświadczenia użytkownikiem gruntu i właścicielem budynku krytego basenu pływackiego był już inny podmiot tj. ,,M. ’’ sp. z o.o. natomiast Skarżąca nie kwestionuje, iż sprzedała tej spółce na podstawie zawartej umowy z dnia 30 grudnia 2008 r. prawo użytkowania wieczystego działek gruntu oraz prawo własności budynków i urządzeń stanowiących odrębne nieruchomości, za określoną w umowie cenę 4.000.000 zł.
Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się z autorem rozpoznawanego środka odwoławczego w zakresie naruszenia art. 187 O.p. Trzeba bowiem podkreślić, że z zasady prawdy materialnej, wynikającej z art. 122 O.p. nie wynika obowiązek organu podatkowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, ale w realiach przedmiotowej sprawy jedynie wyznaczonych przez Sąd w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. (art.153 p.p.s.a.). Skarżący podnosząc ww. zarzut procesowy w zakresie nie przeprowadzenia np. dowodu ze świadków nie precyzuje o jakich świadków chodzi i na jaką okoliczność mieliby być oni słuchani.
6.6. Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.2 ust.1 i art.3 ust.1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.
W tym zakresie także należy odwołać się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2011 r. Sąd dokonał w nim oceny prawnej w dwóch płaszczyznach : po pierwsze, budynki i inne urządzenia nie mogą być - od 18 maja 1964r. - oddane w użytkowanie wieczyste; po wtóre, budynki i inne urządzenia położone na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste nie mogą być własnością innej osoby niż użytkownik wieczysty gruntu. Zdaniem Sądu, ten stan rzeczy winien być uwzględniany przy opodatkowaniu zabudowanego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste; musi być również brany pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości.
W świetle powyższego mając na względzie art.153 p.p.s.a. nieuprawniony jest zarzut Skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nowym typem podmiotu, który wyraźnie w przepisach u.p.o.l. nie został przez ustawodawcę wyodrębniony tzn. z użytkownikiem wieczystym budynku. Jak wykazało postępowanie dowodowe Skarżąca była w spornym okresie właścicielem, a nie użytkownikiem wieczystym budynku krytej pływalni zatem była w tym zakresie podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art.3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. Zupełnie niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia art.3 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. bowiem organy podatkowe nie twierdziły, że Skarżąca jest posiadaczem samoistnym budynku krytej pływalni.
7. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło