I SA/Wr 5/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-18

Skład orzekający: Barbara Ciołek, Annetta Chołuj, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym są uzasadnione, jeśli podatnik złożył korektę zeznania podatkowego po wystawieniu tytułu wykonawczego, a upomnienie zostało doręczone w trybie zastępczym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego jest nieuzasadniony, ponieważ korekta zeznania podatkowego nie działa wstecz, a zobowiązanie istniało w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzut braku doręczenia upomnienia również uznano za nieuzasadniony, gdyż doręczenie zastępcze zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a skarżący nie obalił domniemania skuteczności tego doręczenia.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które uznało za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku podatkowego za 2013 r. (po złożeniu korekty zeznania) oraz braku doręczenia upomnienia. Skarżący podnosił, że korekta zeznania powinna anulować dług, a upomnienie nie zostało mu skutecznie doręczone z powodu problemów z oznaczeniem skrzynki pocztowej i potencjalnym wyjmowaniem korespondencji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant: Sekretarz sądowy Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS), po rozpatrzeniu zażalenia R. S. (dalej: zobowiązany, podatnik, strona, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (dalej: Naczelnik US) z [...] sierpnia 2014 r. (nr [...]) uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zarzut nieistnienia obowiązku i zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia). Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: k.p.a.) a także art. 18 oraz art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - dalej: u.p.e.a.). Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US prowadził w stosunku do podatnika postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2014 r., obejmujące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 2011 r. ([...] zł), 2012 r. ([...] zł) i 2013 r. ([...] zł). Odpis tytułu wykonawczego z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego został doręczony zobowiązanemu 10 lipca 2014 r. Pismem z 15 lipca 2014 r., zobowiązany wniósł - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. - zarzut nieistnienia obowiązku w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Wskazał na swoją ewidentną pomyłkę w zeznaniu podatkowym za 2013 r. oraz na fakt, że 14 lipca 2014 r. złożył korektę tego zeznania. Wyjaśnił, że pomyłka polegała na nieodliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, co spowodowało wykazanie do zapłaty kwoty [...] zł. W ocenie zobowiązanego, organ podatkowy, jako wierzyciel dochodzonych należności, powinien przed wystawieniem tytułu wykonawczego zauważyć tę pomyłkę. Zobowiązany informował, że nie otrzymał upomnienia i że często zdarzają się przypadki wyjmowania przez nieznane osoby korespondencji ze skrzynek pocztowych. Z uwagi na korektę zeznania, wierzyciel wycofał tytuł wykonawczy i zawiadomił dłużnika oraz zobowiązanego o ograniczeniu zajęcia do kwoty kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia. Zobowiązany wniósł o odstąpienie od czynności egzekwowania ww. kosztów, naliczonych od nieistniejącego obowiązku za 2013 r. Wskazał, że należność nie istniała od samego początku i że gdyby postępowanie było prowadzone wnikliwie zbędnym byłoby stosowanie środków przymusu. Naczelnik US, po rozpoznaniu zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji, w powołanym na wstępie postanowieniu, uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W zażaleniu, zobowiązany stwierdził, że Naczelnik US bezpodstawnie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wniósł o zmianę postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości, łącznie z dochodzonymi kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia. Wskazał na brak doręczenia upomnienia, wyjaśniając, że w jego skrzynce oddawczej - w okresie od 9 maja do 9 czerwca 2014 r. - nie było zawiadomienia poczty ("awizo"). Podał, że przyczyną takiego stanu rzeczy mogło być - oprócz okoliczności wyjmowania ze skrzynek przesyłek przez nieznane osoby - nieprawidłowe oznaczenie skrzynek, tj. słabo widoczna - niemal niewidoczna - numeracja na skrzynkach. Jako dowód załączył zdjęcia skrzynek pocztowych znajdujących się w budynku przy ul. K. [...], w którym mieszka oraz - dla porównania - fotografie dobrze oznakowanych skrzynek, znajdujących się w budynku przy ul. N. Zobowiązany odwołał się do rozporządzenia w sprawie oddawczych skrzynek pocztowych, zauważając, że jego skrzynka nie spełnia wymogów określonych tym rozporządzeniem. Podatnik stwierdził, że jego zobowiązanie w podatku dochodowym za 2013 r. w kwocie [...] zł faktycznie nie istniało, w związku z czym brak jest podstaw prawnych do naliczania kosztów egzekucyjnych. Zdaniem podatnika, egzekwowanie tych kosztów narusza zasadę państwa prawa, określoną w art. 2 Konstytucji RP. W związku ze zgłaszanymi przez zobowiązanego uwagami dotyczącymi - w jego ocenie - nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłki pocztowej (listu poleconego), w której znajdowało się kierowane do niego upomnienie z [...] maja 2014 r., Dyrektor IS wystąpił do Urzędu Pocztowego J. [...] z prośbą o informacje, czy zobowiązany składał reklamacje w zakresie nieprawidłowości doręczania przesyłek na wskazany adres oraz czy zasadne są twierdzenia zobowiązanego, że - wobec braku czytelnej numeracji na skrzynce oddawczej - istnieje możliwość błędnego doręczenia przesyłki. Odpowiedź Poczty Polskiej wpłynęła do Dyrektora IS 6 października 2014 r. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, Dyrektor IS postanowienie Naczelnika US utrzymał w mocy. Organ odwoławczy omówił instytucję zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazał, że - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - podstawą zarzutu może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (pkt 7). Dyrektor IS ocenił, że organ I instancji zasadnie uznał za nieuzasadnione zarzuty strony w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutu braku doręczenia upomnienia, Dyrektor IS zauważył, że z akt sprawy wynika, iż pismem z [...] maja 2014 r. (nr [...]) skierowano do zobowiązanego upomnienie na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., zawierające wezwanie do uregulowania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 2011 r. ([...] zł), 2012 r. ([...] zł) i 2013 r. ([...] zł) wraz z odsetkami. Podniósł, że - z uwagi na niemożność doręczenia zobowiązanemu korespondencji zawierającej ww. upomnienie w trybie podstawowym, tj. sposób określony w art. 40, art. 42 i art. 43 k.p.a., korespondencję tę doręczono w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 44 k.p.a. (poczta przechowywała pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej ("awizo"); z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie, pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia; doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu, a pismo pozostawiono w aktach sprawy). Organ II instancji zaznaczył, że w dokumencie "potwierdzenie odbioru" i na kopercie zawarto wszelkie dane warunkujące domniemanie doręczenia przesyłki. Organ odwoławczy nie uznał za udowodnione zarzuty zobowiązanego dotyczące braku doręczenia upomnienia, albowiem domniemanie doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. nie zostało obalone. Stwierdził, że z informacji uzyskanej od Urzędu Pocztowego J. [...] wynika, że: 1) zobowiązany nie składał reklamacji w zakresie wykonania usługi doręczania przesyłek pocztowych na adres: [...] J., ul. K. [...]; 2) mało czytelne oznakowanie skrzynek pocztowych budynku przy ul. K. [...] nie skutkuje błędnymi doręczeniami przesyłek; 3) listonosz każdorazowo upewnia się, która skrzynka oddawcza należy do adresata. Ocenił, że także twierdzenie, iż przesyłki pocztowe są wyjmowane przez nieznane osoby, nie zostało przez stronę udowodnione. Zaznaczył, że zgodnie z ustawą - Prawo pocztowe to właściciel lub współwłaściciele są obowiązani zapewnić prawidłową numerację skrzynek. W konsekwencji, zarzut braku doręczenia upomnienia uznał za nieuzasadniony. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieistnienia obowiązku, organ odwoławczy dowodził, że to zobowiązany złożył zeznanie roczne PIT-37 za 2013 r., z którym wykazał podatek do zapłaty w kwocie [...] zł. Wskazał, że zgodnie z art. 21 § 2 O.p., podatek wykazany z zeznaniu jest podatkiem do zapłaty. Podniósł, że wobec braku uregulowania podatku w terminie, po wcześniejszym upomnieniu podatnika, Naczelnik US wystawił tytuł wykonawczy, który - w związku z późniejszą korektą deklaracji - został przez wierzyciela wycofany odnośnie kwoty [...] zł. Wyraził stanowisko, że powyższe nie anulowało obowiązku poniesienia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia, o czym organ egzekucyjny zawiadomił go zmieniając zarazem wysokość zajęcia. Dyrektor IS stwierdził, że deklaracja podatkowa jest nie tylko formą oświadczenia wiedzy podatnika dotyczącej faktów mających znaczenie dla powstania i wysokości zobowiązania podatkowego, ale także wyrazem woli jego uiszczenia oraz że korekta takiej deklaracji nie działa wstecz. Zatem, mając na uwadze, że zarzut nieistnienia obowiązku oceniany jest na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a w tym dniu podatnik nie złożył korekty deklaracji, Dyrektor IS uznał, że istniało zobowiązanie podatkowe wynikające z pierwotnej deklaracji, a zarzut nieistnienia obowiązku trzeba ocenić jako niezasadny. W skardze, skarżący zarzucił postanowieniu Dyrektora IS: 1) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 44 k.p.a., w wyniku uznania, że doręczenie zastępcze upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., było skuteczne oraz art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wskutek odmowy uznania nieistnienia obowiązku; 2) naruszenie art. 2 Konstytucji RP wobec nieurzeczywistnienia przez organy państwa zasad sprawiedliwości społecznej. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów postępowania. Nadto, skarżący wniósł o zażądanie od organu I instancji przedłożenia oryginału koperty, w której wysłano mu upomnienie i oryginału potwierdzenia odbioru tej przesyłki, gdyż w aktach egzekucyjnych tych dokumentów nie ma. Uzasadniając, skarżący wskazał, że - stosownie do art. 15 u.p.e.a. - warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego było uprzednie doręczenie zobowiązanemu upomnienia, co w jego sytuacji nie miało miejsca. Stwierdził, że przesyłki zawierającej upomnienie nigdy nie odbierał, natomiast doręczenie zastępcze, na które powołuje się organ, nie było skuteczne. Zauważył, że - jak wynika z zapisów na kopercie - dniem domniemanego doręczenia zastępczego upomnienia winien być 5 czerwca 2014 r., nie zaś 9 czerwca 2014 r., wskazany w tytule wykonawczym, w pozycji 79, jako "dzień doręczenia upomnienia". Zarzucił, że organ nie ustalił i nie wyjaśnił, kto, skąd i w jakich okolicznościach odebrał 9 czerwca 2014 r. przesyłkę poleconą zawierającą upomnienie. Uznał, że zebrane w sprawie dowody i podjęte ustalenia są dalece niewystarczające dla uznania doręczenia upomnienia za skuteczne i to w dniu 9 czerwca 2014 r., co świadczy o rażącym naruszeniu przez organ I instancji art. 44 k.p.a. Według skarżącego, w dokumencie zwanym "Potwierdzeniem odbioru przesyłki" nie poświadczono wszystkich okoliczności warunkujących zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki oraz że stwierdzając zaistnienie tych okoliczności w sprawie organ faktycznie nie bazował na potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej, lecz na zapisach innego dokumentu, tj. koperty, co - jego zdaniem - jest nieprawidłowe. Podniósł, że większość podanych przez organ informacji jest nieprawdziwa, w zakresie, w jakim odwołują się one do zapisów na kopercie, w sytuacji, kiedy w rzeczywistości znajdują się one na zupełnie innym dokumencie, tj. na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Wskazał, że organ zniekształca (niewłaściwie odczytuje) zapisy zawarte na potwierdzeniu odbioru (skarżący powołał się na konkretne przykłady). Dodał, że potwierdzenie odbioru nie zawiera daty i podpisu doręczającego, co wyklucza możliwość przyjęcia, że nastąpiło skuteczne zastępcze doręczenie przesyłki, czyli upomnienia skarżącemu. Na poparcie swoich racji, skarżący przywołał orzecznictwo sądowego. Skarżący podkreślił, że z uregulowania art. 44 k.p.a. wynika, że skuteczność określonego w nim sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów tam określonych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podany przez organ II instancji fakt, że adresat nie składał reklamacji na poczcie i że w budynku wielomieszkaniowym obowiązek umieszczenia właściwych pocztowych skrzynek oddawczych spoczywa na właścicielach lub współwłaścicielach nieruchomości pozostaje - zdaniem skarżącego - bez znaczenia dla sprawy. Skarżący wskazał, że - w rzeczywistości - operatorzy pocztowi potrafią doręczać przesyłki pocztowe lokatorom zupełnie innych budynków. Dalej skarżący stwierdził, że obowiązek uiszczenia podatku za 2013 r. nie istniał od samego początku i że składając roczne zeznanie podatkowe nie obejmował on swoją wolą zamiaru uiszczenia nienależnego podatku w kwocie [...] zł. Uznał, że zobowiązanie podatkowe - w chwili złożenia przez niego deklaracji - faktycznie nie istniało oraz że - wobec powyższego - postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie w ogóle nie powinno być wszczęte. W ocenie skarżącego, nieuwzględnienie tej okoliczności naruszało art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący podał, że żądanie od niego uiszczenia opłaty egzekucyjnej, naliczonej od nieistniejącego od początku długu podatkowego, kłóci się ze społecznym poczuciem sprawiedliwości, co - jego zdaniem - narusza przepis art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie. W złożonym na rozprawie piśmie procesowym, skarżący wskazał na fakt doręczania przez operatorów pocztowych przesyłek zupełnie innym osobom (lokatorom innych budynków) niż adresaci podani na przesyłkach (skarżący załączył - datowane na okresy późniejsze niż okres doręczania mu spornego upomnienia - dowody ten fakt potwierdzające). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po skontrolowaniu skarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w postanowieniu. Znajduje ono bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. W opinii Sądu, w sprawie prawidłowo uznano za nieuzasadnione zarzuty strony w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (zarzut nieistnienia obowiązku i zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia). Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (pkt 7). Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku, Sąd zauważa, że skarżący skutecznie złożył w Urzędzie Skarbowym w J., na formularzu PIT-37, zeznanie podatkowe za 2013 r., w którym wykazał zobowiązanie podatkowe do zapłaty w kwocie [...] zł. Stosownie do art. 21 § 2 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (w przypadku skarżącego sytuacja taka miała miejsce), podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Z uwagi na fakt, że podatnik wykazał w ww. zeznaniu podatkowym podatek do zapłaty w kwocie [...] zł (poz. 128), po czym nie uregulował tego podatku w terminie, Naczelnik US prawidłowo (przy piśmie z dnia 9 maja 2014 r.) wystosował do niego, jako zobowiązanego, upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, które zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. (o czym będzie mowa niżej). W upomnieniu tym wezwano do uregulowania należności, obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 2011 r. ([...] zł), 2012 r. ([...] zł) i 2013 r. ([...] zł). Następnie, Naczelnik US wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]) i skierował do majątku zobowiązanego egzekucję, czego skarżący winien się spodziewać, gdyż w złożonym przez niego formularzu zeznania zawarto pouczenie, że w przypadku niewpłacenia w terminie kwoty z poz. 128 lub niewpłacenia jej w pełnej wysokości zeznanie stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Z uwagi na korektę zeznania za 2013 r., wierzyciel wycofał tytuł wykonawczy na kwotę [...] zł. Wycofanie tytułu wykonawczego nie anulowało jednakże kosztów egzekucyjnych, naliczonych do dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, jak i obciążających zobowiązanego kosztów upomnienia, które są pobierane na rzecz wierzyciela, a których obowiązek uiszczenia powstaje z chwilą doręczenia upomnienia i które podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Mając na uwadze powyższe, organ egzekucyjny prawidłowo zawiadomił dłużnika zajętej wierzytelności i zobowiązanego o zmianie wysokości zajęcia do kwoty kosztów egzekucyjnych ([...] zł) i kosztów upomnienia ([...] zł). Słusznie wywodzi Dyrektor IS, że deklaracja podatkowa jest nie tylko formą oświadczenia wiedzy podatnika, dotyczącej faktów mających znaczenie dla powstania i wysokości zobowiązania podatkowego, ale również wyrazem woli uiszczenia tego zobowiązania. Sąd podziela także pogląd, że w przypadku korekty deklaracji nie jest to nowe - w dosłownym tego słowa znaczeniu - zdarzenie prawne, a jedynie zmiana brzmienia uprzednio złożonego rozliczenia za dany okres oraz że to nowe skonkretyzowanie nie może działać wstecz, tak jak nie może działać wstecz żadne oświadczenie wiedzy czy woli. Następstwa takich zdarzeń implikują od chwili ich zaistnienia, a nie od powstania zdarzeń, do których się odnoszą, co trafnie akcentuje Dyrektor IS. Reasumując, mając na uwadze, że zarzut nieistnienia obowiązku oceniany jest na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a w tym dniu podatnik nie złożył jeszcze korekty zeznania podatkowego, przyjąć trzeba, że - wbrew zarzutom skargi - zobowiązanie podatkowe wynikające z pierwotnego zeznania istniało, a zarzut nieistnienia obowiązku "od samego początku" należy uznać za nieuzasadniony. W konsekwencji powyższego, skoro Naczelnik US był uprawniony do domagania się opłat (kosztów) egzekucyjnych, co przesądzono wyżej, nie sposób skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i zasady państwa prawa, ustanowionej w art. 2 Konstytucji RP. Trafnie zatem za nieuzasadniony uznano zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczący nieistnienia obowiązku. Dalej, Sąd zauważa, że w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Przepis art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Zarzut ten skarżący zgłosił w niniejszej sprawie. Sąd stwierdza, że także postawiony wyżej zarzut był nieuzasadniony. Z akt sprawy wynika, że - pismem z [...] maja 2014 r. (nr [...]) - skierowano do zobowiązanego upomnienie, na postawie art. 15 § 1 u.p.e.a., zawierające wezwanie do uregulowania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011, 2012 i 2013 wraz z odsetkami. Wobec niemożności doręczenia stronie (zobowiązanemu) ww. pisma (przesyłki zawierającej upomnienie) w trybie podstawowym (art. 40 w zw. z art. 42 i 43 u.p.e.a.), zasadnie skorzystano z tzw. trybu zastępczego, ustanowionego w art. 44 k.p.a. Przepis ten - w § 1 pkt 1 - stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Przewidziane w art. 44 k.p.a. doręczenie zastępcze, rodzące domniemanie prawne skuteczności takiej jak doręczenie zwykłe, może być uznane za skuteczne tylko wówczas, gdy spełnione zostały wszystkie wymogi określone tym przepisem. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (pod poz. 3) oryginału koperty z załączonym do niej zwrotnym potwierdzeniem odbioru (niezrozumiały jest zatem zarzut dotyczący braku tych dokumentów w aktach sprawy i domaganie się ich włączenia do akt) wynika, że przesyłka zawierająca upomnienie została skutecznie doręczona adresatowi (skarżącemu) w trybie art. 44 k.p.a., albowiem wobec braku możliwości doręczenia przesyłki osobiście adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym w J. [...] w dniu [...] maja 2014 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono ponadto, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę awizowano dwukrotnie, po raz pierwszy 22 maja 2014 r., po raz drugi w 30 maja 2014 r. W związku z brakiem odbioru przez adresata przesyłki "dnia" 9 czerwca 2014 r. (winno być "do dnia", co słusznie podnosi skarżący a co pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy) przesyłkę zwrócono do nadawcy. Z powyższego wynika, że skuteczne doręczenie nastąpiło 5 czerwca 2014 r., nie zaś 9 czerwca 2014 r., jak podano w postanowieniu organu I instancji oraz tytule wykonawczym w poz. 79 ("dzień doręczenia upomnienia"). Dostrzeżony przez skarżącego ww. błąd nie ma jednak - wobec jednoznacznych zapisów zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie - wpływu na ostateczny wynik sprawy. Sąd zauważa, że - wbrew stanowisku skarżącego - przy ocenie skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. należy przyjmować - łącznie - dane (informacje) zawarte zarówno na zwrotnym powiedzeniu odbioru, jak i na załączonej do niego kopercie, co uczyniono w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, niewątpliwym jest, że przesyłkę pozostawiono do odebrania w Urzędzie Pocztowym nr [...] w J., co potwierdza wprost treść zwrotnego potwierdzenia odbioru. Odnosząc się do zarzutu, że zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera daty i podpisu listonosza, Sąd zauważa (czego nie dostrzega zarówno skarżący, jak i Dyrektor IS), że data i nieczytelny podpis doręczającego (brak jest wymogu czytelnego podpisu doręczającego, jak np. w przypadku odbiorcy) umieszczone zostały faktycznie na potwierdzeniu odbioru tyle że obok "wykropkowanego" miejsca w tym celu wyznaczonego. Powyższe "uchybienie techniczne" pozostaje oczywiście bez znaczenia dla przyjęcia prawidłowości doręczenia spornej przesyłki. Sąd stwierdza, że skarżący nie obalił skutecznie domniemania doręczenia - w trybie art. 44 k.p.a. - przesyłki zawierającej upomnienie. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że w skrzynce oddawczej skarżącego nie było zarówno pierwszego, jak i drugiego zawiadomienia poczty ("awizo"), z uwagi na: 1) okoliczność występowania przypadków wyjmowania ze skrzynek przesyłek przez nieznane osoby, 2) nieprawidłowe oznaczenie skrzynek, tj. słabo widoczna - niemal niewidoczna - numeracja mieszkań na skrzynkach oddawczych. Odnośnie pierwszej ewentualności, zauważyć trzeba, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił zaistnienia tej okoliczności odnośnie obu "awizo". Co się zaś tyczy drugiej ewentualności, to trzeba podkreślić, że Dyrektor IS przeprowadził postępowanie wyjaśniające i wystąpił (pismem z 18 września 2014 r., nr [...]) do Urzędu Pocztowego J. [...] z prośbą o informacje, czy zobowiązany składał w ciągu ostatniego roku reklamacje w zakresie nieprawidłowości doręczania przesyłek na wskazany adres i czy zasadne są twierdzenia zobowiązanego, że wobec braku czytelnej numeracji na skrzynce oddawczej istnieje możliwość nieprawidłowego doręczenia przesyłki. Z odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. wynika, że analiza rejestru reklamacyjnego - za okres od dnia 18 września 2013 r. do dnia 18 września 2014 r. - nie wykazała złożenia przez skarżącego reklamacji w zakresie wykonania usługi doręczania przesyłek pocztowych na adres: [...] J., ul. K. [...] (skarżący, jako odbiorca przesyłki, mógł taką reklamację złożyć - art. 92 ust. 1 pkt 2 Prawa pocztowego). Ponadto, Poczta Polska wskazała, że z poczynionych ustaleń wynika, że istotnie oznakowanie skrzynek pocztowych budynku przy ul. K. [...] w J. jest mało czytelne. Jednak listonosz odpowiedzialny za doręczanie przesyłek na adres skarżącego, każdorazowo podejmuje próbę doręczenia przesyłek bezpośrednio adresatowi, a w przypadku niezastania adresata (innej osoby uprawnionej do odbioru przesyłki), dokonuje awizacji, pozostawiając stosowne zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, po wcześniejszym upewnieniu się, czy to skrzynka oddawcza adresata. Dodać trzeba, że z informacji Poczty Polskiej S.A. istotnie wynika, że numeracja ww. skrzynek pocztowych oddawczych jest mało czytelna, jednak nie wskazano, że jest ona w ogóle nieczytelna, co potwierdza analiza przedłożonych przez skarżącego zdjęć skrzynek, na których widać część numerów skrzynek (w stosunku do dokumentacji zdjęciowej, identyfikację zapewne ułatwiał bezpośredni "ogląd" skrzynek). Na możliwość identyfikacji numerów skrzynek (przyporządkowania jej do konkretnego adresata) wskazuje pośrednio także prawdopodobny brak jego interwencji w tej sprawie u podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie skrzynek pocztowych. W ocenie Sądu, mało prawdopodobne jest, że oba "awiza" zostały złożone do niewłaściwej dla adresata skrzynki pocztowej i że istnieje duże prawdopodobieństwo prawidłowego doręczenia skarżącemu korespondencji zawierającej upomnienie, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., którego skarżący skutecznie nie obalił. Sąd nie kwestionuje, że - sporadycznie - mogą wystąpić przypadki błędnych doręczeń korespondencji, co jednak nie pozwala na przyjęcie, że nieprawidłowe doręczanie korespondencji stanowi zasadę, a co zdaje się twierdzić skarżący. Gdyby tak było, to skarżący zapewne interweniowałby, czy to składając reklamację u podmiotu odpowiedzialnego za doręczenie poczty (czego nie czynił w okresie od września 2013 r. do września 2014 r., co potwierdziła Poczta Polska S.A. w ww. piśmie), czy też u podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie skrzynek pocztowych (czego także prawdopodobnie nie uczynił). Zauważenia wymaga, że okazane na rozprawie przez skarżącego dowody, potwierdzające błędne doręczanie korespondencji: 1) nie dotyczą spornych przesyłek, 2) datują się na okres oddalony od daty doręczeń spornej w sprawie korespondencji (na marzec 2015 r.). Zastanawiające jest natomiast to, że przez tak długi okres czasu, tj. przynajmniej od maja 2014 r., kiedy to próbowano doręczyć skarżącemu sporną korespondencję, skarżący nie poczynił kroków celem zmiany istniejącego stanu rzeczy. Z uwagi na powyższe, zarzut naruszenia art. 44 k.p.a. trzeba uznać za chybiony. Reasumując, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło