II SA/Kr 71/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-20

Skład orzekający: Agnieszka Nawara- Dubiel, Magda Froncisz, Iwona Niżnik- Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając, że strona nie brała udziału w postępowaniu, ale jednocześnie orzekając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa na podstawie art. 146 § 2 K.p.a., naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który stwierdza, że skarżący ma przymiot strony postępowania, ale jednocześnie orzeka, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa na podstawie art. 146 § 2 K.p.a., narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ ten powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji, aby umożliwić realizację tej zasady, a nie merytorycznie rozstrzygać sprawę, co prowadzi do przedwczesnego zakończenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Wojewody, która uchyliła własną decyzję i orzekła o naruszeniu prawa przy wydaniu decyzji Starosty zatwierdzającej pozwolenie na budowę. A.K. twierdziła, że powinna być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę ze względu na planowane przyłącze energetyczne przebiegające przez jej działkę. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że A.K. nie jest stroną. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o naruszeniu prawa, ale nie uchylił pierwotnej decyzji Starosty. WSA w Krakowie uchylił decyzje obu instancji, uznając naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Iwona Niżnik- Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody z dnia 4 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz orzeczenia, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A.K. kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 4 listopada 2014 r., znak [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie P.b.), w wyniku uwzględnienia w całości skargi A. K.: 1) uchylił decyzję własną z dnia 14 sierpnia 2014 r. znak [...], 2) orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia 6 maja 2014 r. znak [...], 3) orzekł na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a., że decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. znak [...] została wydana z naruszeniem prawa. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją nr [...] z dnia 5 września 2011 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. J. i T. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, budynku garażu na działce nr [...] w P., gm. [...]. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. znak [...] Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji nr [...] na wniosek A. K., wskazującej jako podstawę swego żądania przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Powyższe postanowienie zostało uchylone w całości postanowieniem Wojewody [...] z dnia 7 marca 2014 r. znak [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze względu na fakt, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. znak [...] Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, budynku garażu na działce nr [...] w P., gm. [...]". Decyzją z dnia 6 maja 2014 r. znak [...] Starosta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia 5 września 2011 r. oraz umorzył jako bezprzedmiotowe wznowione postępowanie administracyjne w tej sprawie. W uzasadnieniu organ podał, że dokonał analizy w celu sprawdzenia, czy w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie przeoczono normy prawnej, w konsekwencji której wnioskująca o wznowienie postępowania A. K. miałaby prawo w nim uczestniczyć. W konsekwencji uznał, że stanowiąca jej własność działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, stąd wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony postępowania, ani możliwość inicjowania postępowania nadzwyczajnego. Od powyższej decyzji odwołała się A. K., podnosząc, że z projektu zagospodarowania działki oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż zamiarem inwestora było objęcie toczącym się postępowaniem w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, również kwestii związanych z przyłączem energetycznym. Ponieważ projektowana linia energetyczna przebiega przez jej nieruchomość, powinna posiadać przymiot strony w tym postępowaniu. Zdaniem skarżącej, twierdzenie Starosty, że w toku wznowionego postępowania stan faktyczny uległ zmianie, gdyż inwestor przedłożył nowe warunki przyłączenia do sieci energetycznej, które nie obejmują działki stanowiącej jej własność, jest bezzasadne, bowiem w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, projekt zagospodarowania przewidywał przyłącze do sieci energetycznej przebiegające po jej działce, więc na etapie tego postępowania działka ta znajdowała się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, a skarżąca posiadała przymiot strony. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia 14 sierpnia 2014 r. znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w części dotyczącej pkt II jej sentencji i orzekł o braku podstaw do umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...], w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wobec wniesienia skargi na powyższą decyzję do WSA w Krakowie przez A. K., Wojewoda [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uwzględnił skargę w całości i decyzją z dnia 4 listopada 2014 r. znak [...] I. uchylił decyzję własną z dnia 14 sierpnia 2014 r. znak [...], II. orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia 6 maja 2014 r. znak [...], III. orzekł na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a., że decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. znak [...] została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że błędne jest stanowisko Starosty [...], który uznał, że A. K. nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 5 września 2011 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, przyłącza wodociągowego, przyłącza kanalizacyjnego, budynku garażu na działce ewid. nr [...] w P.. Bezspornym jest, że udzielone pozwolenie na budowę nie uprawniało inwestorów do realizacji przyłącza energetycznego w sposób przedstawiony na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki. Budowa tego przyłącza wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, w ramach którego możliwa jest zmiana rozwiązania projektowego wstępnie zaproponowanego w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. W ramach wznowionego postępowania inwestorzy przedłożyli nowe warunki przyłączenia do sieci energetycznej z dnia 28 kwietnia 2014 r., nr [...], co oznacza, że przy realizacji projektowanej inwestycji nastąpi zmiana trasy przyłącza energetycznego zaproponowana w decyzji Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. W przypadku realizacji planowanego zamierzenia budowlanego w całości (wraz z przyłączem energetycznym), z zastosowaniem rozwiązań projektowych przedstawionych na projekcie zagospodarowania działki zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r., nastąpi oddziaływanie na działkę nr [...] z tego względu, że proponuje się przyłącze ze słupa istniejącego na tej działce. Dlatego w ocenie organu odwoławczego A. K., właścicielka działki nr [...] posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Obszar oddziaływania projektowanej inwestycji obejmuje nie tylko działkę nr [...] w P., wymienioną w tej decyzji, ale również działkę nr [...]. Oddziaływanie projektowanego obiektu występuje ze względu na proponowany przebieg przyłącza energetycznego. Wojewoda [...] uznał podnoszone w odwołaniu przez A. K. zarzuty co do niezgodności planowanej inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, za nieuzasadnione. Ponadto organ II instancji uznał, że decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. znak [...] została wydana z naruszeniem prawa, a naruszenie to polega na pominięciu w postępowaniu zakończonym ww. decyzją A. K., mimo że powinna posiadać przymiot strony tego postępowania, co stanowi naruszenie art. 10 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Wojewody, mimo naruszenia prawa, jakie miało miejsce przy wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r., w wyniku wznowienia postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W związku z powyższym, zgodnie z art. 146 § 2 K.p.a., Wojewoda nie uchylił decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 5 września 2011 r. znak: [...]. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody [...] wniosła A. K., wskazując na: - błędne zastosowanie art. 146 § 2 w zw. z art. 151 § 2 K.p.a. w sytuacji, gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie pozwala na przyjęcie, że rozstrzygnięcie w postępowaniu wznowieniowym byłoby identyczne z poprzednio wydaną decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r., tj. niezasadne założenie, że wydana decyzja byłaby tożsama z rozstrzygnięciem pierwotnym, - naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 K.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy i brak uzasadnienia podstawy faktycznej i prawnej, a także brak ustosunkowania się do wszystkich kwestii podnoszonych w odwołaniu przez skarżącą. W ocenie A. K., Wojewoda [...] nie wskazał powodów, dla których nie uchylił decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 5 września 2011 r. znak: [...], poprzestając na stwierdzeniu wydania jej z naruszeniem prawa. Organ, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, z góry przesądził, że decyzja organu I instancji nie podlega uchyleniu, bowiem nowa decyzja w swej istocie będzie odpowiadać decyzji dotychczasowej. W sprawie brak jest elementów gromadzenia i oceny materiału dowodowego w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne - w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec częściowo uzasadnionych jej zarzutów, wskazanych poniżej, skargę należało uwzględnić, a zaskarżoną decyzję organu II i organu I instancji - uchylić. Przedmiotem kontroli jest zgodność z powszechnie obowiązującym prawem decyzji Wojewody [...], który działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie P.b.), w wyniku uwzględnienia w całości skargi A. K.: 1) uchylił decyzję własną z dnia 14 sierpnia 2014 r. znak [...], 2) orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. o uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia 6 maja 2014 r. znak [...], 3) orzekł na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a., że decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. znak [...] została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 145 K.p.a. " § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa". Zgodnie z art. 146 K.p.a. " § 1. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. § 2. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej". Artykuł 147 K.p.a. stanowi, że " Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony". Przy czym, w myśl art. 148 K.p.a. " § 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji". Zgodnie z art. 149 K.p.a. "§ 1. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. § 2. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. § 3. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. § 4. Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie". W przedmiocie właściwości organów wypowiada się art. 150 K.p.a., stwierdzając, że " § 1. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. § 2. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2. § 3. Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze". Zgodnie z art. 151 K.p.a. " § 1. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. § 2. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji". Podstawowym problemem prawnym w kontrolowanej sprawie jest prawidłowość postępowania wznowieniowego wszczętego na wniosek skarżącej. Organ I instancji, czyli Starosta [...], po przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tzn. nie brania udziału przez skarżącą bez własnej winy w charakterze strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę - stanął na stanowisku, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę - w związku z czym decyzją z dnia 6 maja 2014 r., znak [...], Starosta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia 5 września 2011 r. oraz umorzył, jako bezprzedmiotowe, wznowione postępowanie administracyjne w tej sprawie. Z kolei organ II instancji, czyli Wojewoda [...], w wyniku autokontroli swojej poprzedniej decyzji z dnia 14 sierpnia 2014 r., stanął na stanowisku, że co prawda skarżącej przysługuje przymiot strony postępowania, ale ta okoliczność uzasadnia jedynie stwierdzenie, że ostateczna decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. znak [...] została wydana z naruszeniem prawa. W przekonaniu Sądu, organ II instancji słusznie uznał, że skarżąca jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W kontrolowanej sprawie bezsprzecznym problemem jest kwestia doprowadzenia energii elektrycznej do realizowanej inwestycji, co ma, jak wynika z akt sprawy, instrumentalny związek z sąsiadującą z terenem inwestycji, nieruchomością skarżącej. Z jednej strony bezsporne jest, że udzielone pozwolenie na budowę nie uprawniało inwestorów wprost do realizacji przyłącza energetycznego w sposób przedstawiony na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki. Zawarcie samej propozycji w przedmiocie realizacji tego przyłącza, przy potencjalnym wykorzystaniu słupa istniejącego na działce skarżącej, nadaje przymiot strony postępowania skarżącej, gdyż determinuje tym samym znalezienie się przez jej działkę w obszarze oddziaływania terenu inwestycji. W myśl art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2013. 1409 ze zm.) " 1. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. 2. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". W sytuacji, w której, w realizacji przyłącza energetycznego znajdzie potencjalnie zastosowanie słup zlokalizowany na działce skarżącej, posadowienie tego słupa i jego zmiana w terenie będzie uzależniona m.in. od interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, którego przyłącze wykorzystuje przedmiotowy słup. Jak wynika z akt sprawy, budowa przedmiotowego przyłącza wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, w ramach którego możliwa jest zmiana rozwiązania projektowego wstępnie zaproponowanego w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. Trzeba zarazem zauważyć, że w ramach wznowionego postępowania inwestorzy przedłożyli nowe warunki przyłączenia do sieci energetycznej z dnia 28 kwietnia 2014 r., nr [...], co oznacza, że przy realizacji projektowanej inwestycji nastąpi zmiana trasy przyłącza energetycznego zaproponowana w decyzji Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. W przypadku realizacji planowanego zamierzenia budowlanego w całości (wraz z przyłączem energetycznym), z zastosowaniem rozwiązań projektowych przedstawionych na projekcie zagospodarowania działki zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r., nastąpi oddziaływanie na działkę nr [...] z tego względu, że proponuje się przyłącze ze słupa istniejącego na tej działce. Dlatego, w ocenie Sądu, skarżąca A. K., jako właścicielka działki nr [...] posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 września 2011 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Obszar oddziaływania projektowanej inwestycji obejmuje nie tylko działkę nr [...] w P., wymienioną w tej decyzji, ale również działkę nr [...]. Oddziaływanie projektowanego obiektu występuje ze względu na proponowany przebieg przyłącza energetycznego. Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącej, Sąd w tym miejscu zauważa, że jedną z podstawowych wartości postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności, wyrażona w art. 15 K.p.a. Zasada dwuinstancyjności znajduje także pełne zastosowanie do postępowania wznowieniowego, które jest trybem nadzwyczajnym, gdyż jest prowadzone w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zgodnie z tą w/w zasadą, strona ma prawo do tego, żeby jej indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej była rozstrzygana dwukrotnie przez właściwe organy administracji publicznej w przypadku, gdy strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia wydanego w danej sprawie przez organ I instancji. W kontrolowanej sprawie ta zasada, zdaniem Sądu, została naruszona w sposób mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro organ II instancji prawidłowo ustalił, że skarżąca jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie pozwolenia na budowę - to przy takim ustaleniu organu II instancji, skarżąca miała prawo do tego, aby w prawidłowo prowadzonym postępowaniu wznowieniowym była potraktowana jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Tymczasem, jak wynika z treści decyzji organu I instancji, tj. Starosty [...], w swoim postępowaniu wznowieniowym organ ten ustalił, że skarżąca nie jest stroną postępowania. Przeciwnego zdania, i słusznie, jest w tej sprawie organ II instancji. W konsekwencji Sąd stwierdza, że skarżąca ma prawo do tego, żeby w ramach postępowania wznowieniowego dwa razy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, właściwe organy wypowiedziały się o prawidłowości ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, w której wydaniu nie brała udziału, bez własnej winy, skarżąca jako strona przedmiotowego postępowania. Nie stanowi bowiem zachowania wymogu zasady dwuinstancyjności postępowanie administracyjne, w ramach którego organ pierwszej instancji odmawia przymiotu strony danemu podmiotowi w ramach postępowania wznowieniowego, a organ drugiej instancji przyznaje ten przymiot strony danemu podmiotowi i zarazem po raz pierwszy rozstrzyga sprawę ostatecznej decyzji, co do której jest prowadzone postepowanie wznowieniowe - merytorycznie. W wyniku takiego działania organu II instancji została tym samym "skonsumowana" jedna instancja postępowania wznowieniowego w postaci ponownej aktywności organu pierwszej instancji przy ustaleniu, że skarżąca ma przymiot strony postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 4 listopada 2014 r. a także decyzję Starosty [...] z dnia 6 maja 2014 r., znak [...], uznając, że Starosta jako właściwy organ I instancji w postępowaniu wznowieniowym powinien się wypowiedzieć o prawidłowości postępowania zakończonego ostateczną decyzją mając na uwadze status prawny skarżącej, czyli jej prawa i obowiązki, jako strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę i ich wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że w obiegu prawnym pozostała decyzja Wojewody [...] z dnia 14 sierpnia 2014 r., ale zarazem wyjaśnia, że wskutek uchylenia przez skład rozpoznający decyzji Starosty z dnia 6 maja 2014 r. - należy traktować decyzję Wojewody [...] z dnia 14 sierpnia 2014 r. jako bezprzedmiotową, czyli nie posiadającą znaczenia prawnego z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku, gdyż decyzja Wojewody [...] z dnia 14 sierpnia 2014 r. odpowiednio uchyla i utrzymuje, w określonym zakresie, w mocy decyzję organu I instancji, czyli Starosty [...] z dnia 6 maja 2014 r. uchyloną w całości niniejszym wyrokiem WSA w Krakowie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie został naruszony został przede wszystkim przepis art. 15 K.p.a. zawierający zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wobec stwierdzenia tak istotnej wady proceduralnej, mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd staje na stanowisku, że przedwczesne jest wypowiadanie się o podnoszonych przez skarżącą wadach materialnoprawnych zaskarżonych decyzji wznowieniowych, a także o innych naruszeniach K.p.a. podniesionych przez skarżącą. Nie jest bowiem zadaniem Sądu zastępowanie organów administracyjnych i rozstrzyganie kontrolowanej sprawy zanim w tej sprawie uprzednio nie wypowiedziały się merytorycznie właściwe organy administracyjne. W tym wypadku Sąd przestałby kontrolować administrację publiczną zgodnie z kryterium legalności a zacząłby administrować za tę administrację publiczną, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady podziału władzy. W sprawie istotne jest ustalenie, że skarżąca posiada przymiot strony postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę i zadaniem organów administracyjnych jest wypowiedzenie się, czy brak udziału skarżącej jako strony postępowania miał wpływ na wadliwość postępowania a co za tym idzie na wadliwość wydanego ostatecznego pozwolenia na budowę przez pryzmat wszystkich zarzutów materialnoprawnych podnoszonych przez skarżącą. Organ II instancji po ustaleniu, że skarżąca posiada przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę powinien uchylić decyzję organu I instancji w celu realizacji postulatu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego a nie błędne, bo przedwcześnie, stosować art. 146 § 2 w zw. z art. 151 § 2 K.p.a. przez merytoryczne wypowiadanie się w sprawie. Wypowiadanie się merytoryczne o prawidłowości decyzji ostatecznej kończącej postępowanie było przedwczesne, gdyż naruszało, co już było podnoszone, zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przedstawione wyżej naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością wydania wyroku o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji organu II i I instancji w związku z art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło