II SA/Wa 1577/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-20
Skład orzekający: Janusz Walawski, Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu zwolnienia lekarskiego stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji, nawet jeśli organ nie planuje jego ponownego mianowania lub zwolnienia ze służby?Ratio decidendi
Długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu zwolnienia lekarskiego może stanowić wystarczającą podstawę do zwolnienia go z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy o Policji. Celem tej regulacji jest zapewnienie prawidłowego toku zadań służbowych poprzez możliwość obsadzenia wakatu, a decyzja w tym zakresie mieści się w ramach uznania administracyjnego, podlegającego kontroli sądu jedynie pod kątem legalności, a nie celowości.Stan faktyczny
Policjantka U.P. została zwolniona z zajmowanego stanowiska i przeniesiona do dyspozycji Komendanta Policji z powodu długotrwałej nieobecności w służbie spowodowanej zwolnieniem lekarskim. Organ uznał, że absencja ta dezorganizuje pracę wydziału i utrudnia realizację zadań. Policjantka zaskarżyła rozkaz personalny, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz Kpa, w tym brak wystarczającej podstawy faktycznej do zastosowania art. 37a ustawy o Policji i błędne uznanie przepisu kompetencyjnego za samoistną podstawę materialnoprawną zwolnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi U.P. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji oddala skargę
Komendant [...] Policji w P., na podstawie art. 6f, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37a ust. 1, art. 121 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił z dniem 14 maja 2014 r. U. P. z zajmowanego stanowiska i od dnia 15 maja 2014 r. przeniósł ją do własnej dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Na podstawie art. 108 § 1 Kpa rozkazowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ w uzasadnieniu rozkazu podał m. in., że w dniu 26 marca 2014 r. na wniosek Naczelnika Wydziału [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia U. P. z zajmowanego stanowiska służbowego w trybie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, o czym została ona powiadomiona pismem z dnia 26 marca 2014, jak również o treści art. 10 § 1 Kpa.
Policjantka od dnia 20 listopada 2013 r. do chwili obecnej nie wykonuje żadnych czynności służbowych, bowiem przebywa na zwolnieniu lekarskim.
Okoliczności te powodują nadmierne obciążenie pracą pozostałych funkcjonariuszy w Wydziale, co dezorganizuje służbę oraz utrudnia realizację zadań Policji wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji. W takiej sytuacji przeniesienie policjantki do dyspozycji Komendanta [...] Policji w P. stworzy możliwość niezwłocznego uzupełnienia wakatu na stanowisku specjalisty i spowoduje faktyczne wzmocnienie składu osobowego Wydziału i umożliwi realizacje przypisanych mu zadań.
Zwolnienie z zajmowanego stanowiska następuje na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji (...).
Przeniesienie policjanta do dyspozycji następuje na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta w przypadku zwolnienia z zajmowanego stanowiska, można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Przeniesienie policjantki do dyspozycji nie rodzi dla niej negatywnych skutków finansowych, co znajduje potwierdzenie w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji.
Organ nie kwestionuje zasadności przebywania policjantki na zwolnieniu lekarskim, ale istotna dla organu jest jej nieobecność w służbie.
Nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności wynika z obowiązku ochrony interesu służby tożsamego z interesem społecznym, którego nie można przedkładać nad indywidualny interes strony.
Komendant [...] Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w bardzo obszernym uzasadnieniu rozkazu personalnego przedstawił okoliczności związane z przeniesieniem policjantki do dyspozycji, jak również przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i uznał, że organ pierwszej instancji właściwie je zastosował.
Ponadto organ zajął stanowisko w przedmiocie zarzutów podniesionych w odwołaniu i przedstawił argumenty uzasadniające ich bezzasadność.
U. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2014 r., w której zarzuciła organowi, że wydając zaskarżony rozkaz personalny naruszył następujące przepisy:
1) art. 37a ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, że nieobecność w służbie spowodowana zwolnieniem lekarskim jest wystarczającą podstawą faktyczną do zastosowania tego przepisu jako podstawy prawnej w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie planuje i nie przewiduje w przyszłości mianowania skarżącej na inne stanowisko służbowe lub zwolnienia ze służby w Policji;
2) art. 32 ustawy o Policji poprzez uznanie przepisu kompetencyjnego wskazującego jedynie organ uprawniony do podejmowania decyzji personalnych za samoistną podstawę materialno – prawną do zwolnienia skarżącej z zajmowanego stanowiska;
3) art. 77 i art. 78 Kpa poprzez pominięcie i nie rozpatrzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącą;
4) art. 79 § 2 Kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie w charakterze strony w prowadzonym postępowaniu i tym samym naruszeniu art. 7 i art. 10 Kpa i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i meritum sprawy;
5) art. 80 Kpa poprzez dokonanie subiektywnej oceny sprawy, zgromadzeniu i rozpatrzeniu wyłącznie dowodów, które organ przygotował, zgromadził i "rozpatrzył", całkowicie i bezpodstawnie pomijając dowody wnioskowane przez stronę postępowania;
6) art. 107 § 3 Kpa w zakresie właściwej podstawy prawnej oraz uzasadnienia.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
W dniu 9 marca 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej z prośbą o włączenie do akt sprawy jej pisma z dnia 8 grudnia 2014 r. skierowanego do Komendanta [...] Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 512 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny prawa nie narusza.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) przewiduje przekształcenie stosunku służbowego policjanta w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego, a jeżeli ustawa zastrzega decyzję dla Komendanta Głównego Policji, to od takiej decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 32 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy). Powołany przepis ustawy o Policji zawiera przesłanki kompetencyjne, wskazując, który przełożony jest właściwy do podjęcia decyzji w przedmiocie mianowania, przeniesienia funkcjonariusza i zwolnienia ze służby. W tym przedmiocie mieści się także decyzja o zwolnieniu z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego.
Zgodnie z art. 37a pkt 1 ww. ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Przytoczony przepis stanowi materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozkazów personalnych. Dokonywana na jego zasadzie zmiana treści stosunku służbowego policjanta, poprzez zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, ma na celu zadecydowanie o sytuacji prawnej funkcjonariusza z uwagi na zaistniałą sytuację faktyczną.
W art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie zostały określone przesłanki zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do dyspozycji, wskazuje natomiast, że tego rodzaju zmiana stosunku służbowego policjanta może nastąpić przed jego powołaniem lub mianowaniem na inne stanowisko służbowe albo zwolnieniem ze służby, jednakże na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Decyzja na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji jest decyzją fakultatywną i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organ Policji zachował warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącej (art. 7 Kpa) nie stoi w sprzeczności z podjętą decyzją, zaś argumentacja skarżącej, kwestionująca zaskarżony rozkaz personalny, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym), ani też nie wskazuje na wadliwość procedowania czy stosowania prawa materialnego.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek Naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji w P., w którym wskazał, że skarżąca od dnia 21 listopada 2013 r. przebywa na długotrwałym, ciągłym zwolnieniu lekarskim. Zatem zwolnienie skarżącej z zajmowanego stanowiska i przeniesienie jej do dyspozycji miało w pierwszej kolejności na celu zapewnienie prawidłowego toku realizowanych zadań przez powyżej określony Wydział, poprzez stworzenie możliwości obsadzenia na nowo stanowiska zajmowanego przez skarżącą w związku z trwającą jej absencją chorobową. W ocenie Sądu, już takie uzasadnienie wniosku jest wystarczające do wydania rozkazu personalnego na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.
Rozkaz personalny wydany na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji nie musi bowiem wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, w szczególności nie musi określać, czy organ Policji zamierza dokonać powołania lub mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe albo zwolnienia go ze służby. Powołany art. 37a pkt 1 ww. ustawy o Policji ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa nie zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej.
Zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie policjanta do dyspozycji przełożonego jest uzasadnione nie tylko wówczas, gdy absencja chorobowa policjanta dezorganizuje służbę w komórce organizacyjnej, w której policjant pełni służbę, ale także wtedy, gdy w czasie trwającej choroby komisja lekarska orzeknie o jego trwałej niezdolności do służby. Pozostając w dyspozycji przełożonego, policjant może zostać zwolniony z obowiązku pełnienia służby do czasu ponownego zadysponowania nim w służbie, a w przypadku stwierdzonej trwałej niezdolności do służby - przełożony ma obowiązek zwolnić policjanta od zajęć służbowych do czasu zwolnienia ze służby.
Zwolnienie skarżącej z zajmowanego dotychczas stanowiska i przeniesienie do dyspozycji w zaistniałym stanie faktycznym nie narusza art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.
Podkreślić należy, że celem regulacji zawartej w powołanym przepisie jest możliwość pozostania w służbie tym policjantom, którzy zostali zwolnieni z zajmowanych stanowisk służbowych np. w takich okolicznościach w jakich znalazła się skarżąca. Skarżąca zdaje się tego nie dostrzegać.
W ocenie Sądu, przedstawiane przez skarżącą argumenty i zgłaszane wnioski dowodowe w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym rozkazem personalnym wskazują na to, że nie dostrzega ona istoty stosunku służbowego, który charakteryzuje się dobrowolnością, dyspozycyjnością i podległością. Potwierdzeniem takiej oceny jest również pismo skarżącej do Komendanta [...] Policji, które na wniosek skarżącej zostało włączone akt postępowania sądowego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za niezasadne, gdyż organ nie naruszył wskazanych przez skarżącą przepisów.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło