II OSK 1575/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.N. i G.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 119/15 o odrzuceniu skargi E.N. i G.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 119/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę E.N. i G.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że E.N. i G.N. wnieśli skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2014 r. Jednocześnie z wniesieniem skargi pełnomocnik skarżących – adw. M.W. uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżących został wezwany – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – do nadesłania pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego – G.N. oraz do uzupełnienia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 20 lutego 2015 r. W dniu 23 lutego 2015 r. pełnomocnik uiścił tytułem uzupełnienia wpisu od skargi kwotę 100 zł, a następnie – w dniu 24 lutego 2015 r. – złożył pełnomocnictwo do działania w imieniu G.N. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu o odrzuceniu skargi wskazał, iż przepis art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że od skargi pobiera się wpis. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W zarządzeniu z dnia 12 lutego 2015 r. wskazano, iż podstawę do określenia wysokości wpisu od skargi w sprawie niniejszej stanowi przepis § 2 ust 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z przepisu tego wynika, iż wpis stały w sprawach skarg z zakresu gospodarki wodnej wynosi 300 zł. Wobec tego, iż wraz z wniesieniem skargi pełnomocnik skarżących uiścił tytułem wpisu od skargi kwotę 100 zł, a stosownie do ww. przepisu rozporządzenia wpis od skargi wynosi 300 zł, zarządzeniem z dnia 12 lutego 2015 r. wezwano pełnomocnika do uzupełnienia wpisu od skargi poprzez uiszczenie kwoty 200 zł. Pełnomocnik tytułem uzupełnienia wpisu od skargi uiścił tymczasem wyłącznie kwotę 100 zł, zatem łącznie tytułem wpisu od skargi została uiszczona suma 200 zł. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż skarżący są reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, a podstawa prawna do ustalenia wysokości wpisu została dokładnie wskazana w treści zarządzenia z dnia 12 lutego 2015 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że brak fiskalny skargi nie został uzupełniony, zatem skarga – na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. – podlegała odrzuceniu. O zwrocie wpisu sąd postanowił w punkcie drugim na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli E.N. i G.N. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 220 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne przyjęcie, że zarządzenie przewodniczącego z dnia 12 lutego 2015 r. nie określało wysokości wpisu sądowego, a wysokość kwoty, o którą należało wpis uzupełnić, gdy z przywołanych przepisów wynika, że sąd winien wezwać pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego, a nie jego części oraz, że upłynął bezskutecznie termin wniesienia opłaty mimo, iż skarżący wpłacili określoną w zarządzeniu kwotę 200 zł; - art. 220 § 3 p.p.s.a. przez niezasadne odrzucenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2014 r. pomimo uiszczenia wpisu sądowego zgodnie z wezwaniem, co zamknęło skarżącym drogę do Sądu; - zarzut nieważności postępowania w oparciu o art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. pozbawienie skarżących możności obrony swych praw przez uniemożliwienie rozpoznania skargi na skutek jej niezasadnego odrzucenia. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zarzuty w niej podniesione są całkowicie bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje on sprawę w granicach tej skargi biorąc z urzędu jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Stosownie zaś do § 3 tego artykułu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zestawienie powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że nieuiszczenie wpisu od skargi w należnej wysokości, określonej stosownie do postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po uprzednim wezwaniu przewodniczącego wydziału skutkować będzie odrzuceniem skargi. W niniejszej sprawie wpis sądowy od wniesionej skargi wynosił 300 zł. - zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca bez wezwania uiściła wpis jedynie w wysokości 100 zł. W związku z tym zarządzeniem z dnia 12 lutego 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżących do "uiszczenia wpisu sądowego od skargi (...) w kwocie 200 złotych stosownie do § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów (...)". Zgodzić się należy, z argumentacją skargi kasacyjnej, iż treść zarządzenia z dnia 12 lutego 2015 r. została sformułowana w sposób budzący wątpliwości. Z brzmienia tego wezwania nie wynika w sposób jednoznaczny i oczywisty, czy pełnomocnik skarżących został wezwany do uiszczenia brakującej kwoty 200 zł tytułem uzupełnienia wpisu od skargi, czy też do opłacenia wpisu od skargi w ogóle. Istnienie powyższych wątpliwości potwierdza, dowód uiszczenia opłaty od skargi oraz pismo pełnomocnika skarżących z dnia 23 lutego 2015 r. W piśmie tym pełnomocnik skarżących poinformował, że na wezwanie Sądu przedstawia dokumenty potwierdzające uiszczenie wpisu w łącznej sumie 200 złotych. O niejasnym sformułowaniu zarządzenia z dnia 12 lutego 2015 r. świadczy dodatkowo brak wskazania w nim w jakiej wysokości został ustalony wpis od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości to, że zawarte w zarządzeniu wezwanie musi być wyraźne, jasne i jednoznacznie sformułowane. Wbrew twierdzeniom zawartym w skargi kasacyjnej wezwanie do uiszczenia wpisu może odnosić się do brakującej wysokości wpisu. Treść zarządzenia powinna być tak doprecyzowana, aby strona nie miała najmniejszych wątpliwości co do zakresu wezwania. Jednakże w sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, powyższe uchybienie nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Bowiem w zarządzeniu z dnia 12 lutego 2015 r. skierowanym do pełnomocnika skarżących wskazano właściwą podstawę prawną, a także konsekwencje nieuiszczenia wpisu w terminie. Zarządzenie to nie wymagało dalszego doprecyzowania. Trudno zatem przyjąć, by fachowy pełnomocnik, do którego skierowane zostało zarządzenie został wprowadzony w błąd sformułowaniem treści zarządzenia, skoro mógł bez trudu we własnym zakresie zweryfikować podstawę prawną wskazaną w zarządzeniu. Fakt, że pełnomocnik skarżących niewłaściwie zrozumiał wezwanie i pozostawał w błędnym przekonaniu co do wysokości kwoty wpisu, który należało uzupełnić oraz dokonał uzupełnienia wpisu w niewłaściwej wysokości mimo prawidłowego wezwania, nie stanowi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawy do uznania, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę było bezzasadne. Nie ulega wątpliwości, że wpis został opłacony w niepełnej wysokości, a termin wyznaczony do uzupełnienia wpisu określony w wezwaniu upłynął. Sąd pierwszej instancji sprawdził w rejestrach opłat czy strona skarżąca nie uzupełniła wpisu o kolejną płatność i takiej wpłaty nie odnaleziono. W tej sytuacji stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. należało wydać postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.